T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/94 Esas
KARAR NO: 2025/942 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/11/2020
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça müvekkil şirket aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, takibe konu ... Bankasına ait ... tarih ... seri numaralı ...-TL bedelli çek üzerindeki imzanın müvekkil şirket yetkilisi olan ...'a ait olmadığını, müvekkilin alacaklıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, takibe konu çek üzerinde tarihe ilişkin bir düzeltim yapıldığını, düzeltime ilişkin de hiçbir paraf imzasının alınmadığından çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, davanın kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, davalı tarafın kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine takip miktarının %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin müvekkil şirketin müşterisi olduğunu, müvekkilden ...-TL tutarında mal aldığını, ödeme aracı olarak bu bedelde çek verdiğini, davacı şirketin 3 adet ... satıcı kodlu, ...-...+...-...+...-...+... ... Akülü Set, ... TL bedelle, 1 adet, ... satıcı kodlu, ...-...+...+...+... Çanta, ....-TL bedelle, 1 adet, ... satıcı kodlu, alçıpan vida mak. ..., ...-TL bedelle, 1 adet, ... satıcı kodlu, Lazermetre ..., ...-TL bedelle toplam ...-TL bedelle satın aldığını, davacının satın aldığı mal karşılığında peşin ödememe yapmadığını, müvekkil şirkete ... Bankası A.Ş. .../... Şubesinin ... numaralı, ... tarihli ve ...-TL bedelli çeki keşide ettiğini, çekin süresinde ... tarihinde bankaya süresinde ibraz edildiğini, HESAP BAKİYESİ ... TL olduğundan karşılıksızdır kaşesi vurularak çekin yazdırıldığını, müvekkil şirket tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine davacı şirketin süresi içerisinde çekteki imzanın sahte olduğu veya çekin kambiyo vasfının olmadığı iddiasıyla İcra Hukuk Mahkemesine şikayet yoluna gitmediğini, davacı şirket yetkilisi ... hakkında Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı kararıyla karşılıksız çek keşide etmek suçundan mahkumiyet kararı verildiğini, davacının müvekkil tarafından başlatılan haklı icra takibine misilleme amacıyla tamamen soyut ve mesnetsiz iddialarıyla açmış olduğu haksız ve kötü niyetli işbu davanın reddine, vekalet ücreti dahil tüm yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafça süresinde yapılan itiraz sonunda dosya istinaf incelemesine gönderilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı ve ... tarihli ilamıyla " Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacının, davalı tarafça Antalya ...İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı icra takip dosyasına dayanak kıldığı keşidecisinin davacı ... Şti., lehtarının davalı ... A.Ş. olduğu ... TL bedelli ... keşide tarihli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği görülmüştür. Bu talebine dayanak sebebin ise söz konusu çekteki imzanın şirket yetkilisi olan ...'a ait olmadığı olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen ... tarihli cevabi yazıda özetle, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce ... tarihinde tescili yapılan davacı şirketin kuruluş ana sözleşmesine göre aksi karar alınana kadar ...'un şirket müdürü olarak seçildiği ve şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili kılındığını, ... tarihinde Antalya Ticaret Sicil müdürlüğünce tescili yapılan davacı şirketin ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararına göre şirket müdürlüğüne aksi karar alınıncaya kadar ...'in şirket müdürü olarak atandığı ve şirket unvanı veya kaşesi altında münferiden temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılındığının belirtildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince yazılan talimat üzerine beyanı alınan ...'un ... tarihli duruşmadaki beyanında söz konusu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, şirketin tam tarihini hatırlamasa da ...'da ...'e devrettiğini, imzanın da ona ait olabileceğini ifade ettiği anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince dava konusu çekin keşide tarihinin ... tarihi olduğu davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre ... tarihli genel kurulda şirketin müdürlüğüne ...'in atandığı ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılındığı önceki şirket müdürü ...'un davacı şirketi ... yılı ... ayında ...'a devrettiğini beyan ettiği davalının davacı şirket yetkilisi hakkında söz konusu çek nedeniyle Antalya ... İcra Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamıyla karşılıksız çek etme suçundan mahkumiyet kararı verildiğinin belirtildiği hususları gözetilip davacı ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları getirtilerek varsa çek tevdi bordrosu da değerlendirilip söz konusu çekin davacı şirketçe benimsenip benimsenmediği hususları dikkate alınarak yapılacak inceleme neticesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş olup, davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına" denilmek suretiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada; Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası celbedilmiş incelenmiştir.
Dosya mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişiye tevdii edilerek “ibraz edilen davalı tarafa ait defter ve belgeler incelenip HMK 222/2 ve devam maddeleri gereği açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı da tespit edilerek, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek ve Antalya BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı kaldırma kararı uyarınca dayanak belgeler ile ticari defter ve belgelere göre dava konusu çekin davacı şirketçe benimsenip benimsenmediği hususu ile varsa çek tevdi bordrosu da değerlendirilerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davalı tarafça davalı davacı şirket aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü nün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığı, takibe konu ... Bankası na ait ... tarih ve ... seri numaralı ... TL bedelli çek üzerindeki imza davacı şirket yetilisi olan ... a ait olmayıp davacının alacaklıya herhangi bir borcu da bulunmadığı, takibe konu çek üzerinde tarihe ilişkin bir düzeltim yapıldığı ve bu düzeltime ilişkin de hiç bir paraf imzası alınmadığı, çekin kambiyo vasfını yitirdiği, bu sebeple de kambiyo takibi yapılamayacağı iddiasıyla iş bu takipten kaynaklı davacının borcunun yokluğunun tespiti talebi ile eldeki işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü davalı olan alacaklıdadır. Ancak bu kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır. Örneğin menfi tespit davasında takibe konu kambiyo senedinin bedelsizliğini ileri süren davacı olan borçlu bu iddiasını ispat ile mükelleftir.
Dosya içerisine; bozma ilamından önceki yargılama sırasında Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası ve Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyası celp edilmiş, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı şirketin yetkili temsilcilerinin bildirilmesi istenilmiş, ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat müzekkeresi yazılarak davacı şirket temsilcisinin isticvap beyanı ile imza örnekleri alınmış, imza incelemesine esas olmak üzere imzalı belge asılları toplanarak fizik grafoloji uzmanı bilirkişisinden ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Dava; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
İcra takibine dayanak teşkil eden senet altındaki imzanın davacıya ait olup olmadığı, neticeten davacının takibe dayanak senet nedeniyle borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu davacı ... Şti. aleyhinde ... düzenleme tarihli ...-TL bedelli 1 adet çekten dolayı kambiyo senetlerine mahsus icra takibine girişildiği, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin davalı ... A.Ş., sanığın davacı ... Şti. yetkilisi ... olduğu, çekli ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan, sanık ...'un ...-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Takibe ve davaya konu edilen çekin incelenmesinde; ... Bankası A.Ş. .../... Şubesine ait olup, ... keşide tarihli ve ...-TL bedelli olduğu, keşidecinin davacı, davalı ... A.Ş.'nin çekin lehtarı olduğu, süresinde bankaya ibrazında banka tarafından karşılıksızdır kaşesi basılı olduğu ve davalı şirket tarafından da çekten dolayı icra takibi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Fizik Grafoloji Uzmanı Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre; ... Bankası A.Ş. .../... şubesinin “...” Iban numaralı hesabına ait keşidecisi “... Şti.” olan ... keşide tarihli “... A.Ş.” adına düzenlenmiş “...” çek numaralı “...” TL değerindeki çek üzerinde atılı bulunan keşideci imzasının ... elinden çıkmadığı (... imzalarının model alınması suretiyle adına sahte olarak atıldığı) kanaatine varılmış, yine tetkike konu çekin sağ üst köşesinde, keşide tarihinin alt kısmında ".....TL” matbu yazılarının üzerine tekabül edecek şekilde ıslak mürekkepli kalemle oluşturulmayıp, ... kurşun kalem ile yazılan “...” ibarelerinin düzeltme işlemine ilişkin olmadıkları kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Bozma ilamı sonrasında yapılan yargılamada aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... A.Ş.’nin 2019 yılı ticari defterlerinin e-defter niteliğinde olduğu, dijital ortamda (Defter Beyan Sistemi) kayıtların yapıldığı, aylık beraatlarının mevcut olduğu, davacı ... ... Şti. tarafından davalı ... A.Ş. adına tanzim edilen ... A.Ş. .../... ... nolu ... vadeli ... TL bedelli çekin davalı firmaya verildiğine ve bahsi geçen çekin karşılıksız çıktığına dair kayıtların davalı firmanın ticari defter kayıtlarında gözüktüğü, bu nedenle davalı ... A.Ş.’ nin davacı firmadan ... TL alacaklı olacağı tespit edildiğinden aşağıdaki şekilde davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartları oluşmadığından davalı lehine tazminat takdirine yer olmadığına,
3-Peşin alınan ... TL harçtan alınması gerekli ... TL harç mahsup edilerek arta kalan ... TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/12/2025
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ...
¸ e-imzalıdır