T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/750
KARAR NO: 2018/391
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2015
KARAR TARİHİ: 25/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket ile plastik meyve sandığı-kasası alım satımı konusunda anlaştığını ve dava konusu ...bank ... Şubesine ait ... nolu keşide yeri ... keşide tarihi ... olan 25.000,00TL bedelli çek ile ...bank ...Bulv. Şubesine ait ... nolu keşide yeri ... keşide tarihi ... olan 26.625,00TL bedelli çeki ... tarihinde davalı şirket yetkilisine ...'da teslim ettiğini, davalı şirketin davacı ile yaptığı anlaşmaya istinaden toplam 10.782,25TL'lik malı müvekkilinin işyerinde teslim ettiğini, üzerinden uzunca bir zaman geçmesine, davacının teslim konusunda defalarca uyarmasına rağmen kalan malın teslim edilmediğini, mazeret de bildirilmediğini, bunun üzerine dava konusu çeklerin iadesini talep eden davacının davalı tarafından her seferinde oyalandığını, müvekkilinin üzerine düşen edimi fazlası ile yerine getirmiş olmasına rağmen davalı yanın taahhüt ettiği edimini yerine getirmediğini, yani malı teslim etmediğini, çekleri iade etmeyen davalının kötüniyetli olduğunun açık olduğunu, davalıya teslim edilen çekler toplamı olan 51.625,00TL'den davalının teslim ettiği mal bedeli olan 10.782,25TL düşüldüğünde dava konusu çeklerin kalan 40.842,75TL'lik kısmının bedelsiz kaldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu çeklerin 40.842,75 TL'lik kısmının bedelsiz kalması nedeniyle müvekkili şirketin dava konusu çekler için bu bedel yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin müvekkiline iadesine, bunun mümkün olmaması halinde dava konusu çeklerin hükümsüzlüğüne ve iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalıların herhangi bir cevapta bulunmadıkları görüldü.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında; Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, davacının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda özetle; "...1-Davacının usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi ... tarihi itibari ile davacının davalıya 40.842,75TL fazla ödemesinin kayıtlı olduğu,
2-Sayın mahkemenizce davacı tarafından davalıya verilen ... tarihli ... nolu 25.000,00TL bedelli çek ile ... tarihli ... notu 26.625,00TL bedelli çek için ödeme yasağı konduğu ve ilgili bankaya bunun bildirildiği ve ilgili bankanın ... tarihli yazısında bu çeklere ödeme yasağının konduğunun bildirildiği,
3-Davacı yanın ... tarihli dilekçesinde dava konusu çeklerden ... nolu 26.625,00TL'lik çekin Mersin ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takibe konduğunu ve bu dosyaya ödeme yapıldığını bildirdiği, dilekçe ekinde sunulan ödeme dekontlarında ... isimli şahsa davacı tarafından 34.000,00TL ödendiği,
4-Ancak söz konusu icra dosyası dava dosyasının içerisinde yer almadığından ödemenin bu çeke ve bu icra dosyasına istinaden yapılıp yapılmadığı tespit edilemediği, sayın mahkemenizce bu icra dosyasının talep edilmesi halinde ödemenin bu çeke istinaden yapılmış olduğu tespit edilecek olursa davalının davacıya düzenlediği 10.782,25TL'lik fatura bedelinin bu çek bedelinden düşülmesi ile (26.625,00TL-10.782,25TL) 15.842,75TL davacının fazla ödeme yapmış olduğu yani davacının davalıdan bu tutar kadar alacaklı olacağı, diğer ... nolu çekin ödeme yasağı olduğu görüldüğünden ve bu çekin ödendiğine dair bir bilgi ve belge olmadığından dolayı davacının bu çekten ötürü de davalıya herhangi bir borcu olmadığı sonucuna varılmıştır..." kanaatine varıldığı tespit ve rapor edilmiştir.
Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... havale tarihli raporda özetle; "...a)Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesince davalı firmaya, ... ve ... yılı defter ve belgelerinin eksiksiz sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş olmasına rağmen Davalı taraf ... ve ... villan yasal defterleri ile belgelerin dava dosyasına sunulmadığı , defler ve belgelerin bulunduğu verin bildirilmediği, dava dosyasına sadece 5 adet davalıya ait Satış Faturası Cildinin sunulduğu tarafımdan tespit edilmiştir.
b)Sunulan fatura ciltleri üzerinde yanılacak inceleme ile dava konusu olav ve davalının davacıya borcu olup olmadığı hususlarının tespiti mümkün değildir. Avnca taraflar arasında ki ticari ilişki mevcut fatura ciltlerinden tespit edilebilinecek bir husus değildir.
c)Taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalı defterlerinde ne şekilde kayıtlı olduğu hususu, davalı tarafa ait defter ve belgelerin dava dosyasına sunulmaması nedeniyle incelenememistır..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Yargılama sırasında dava konusu borçlu olunmadığı belirtilen miktarın Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan 34.000 TL'lik ödeme ve Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan 34.137,06 TL'lik ödemeler nedeniyle istirdada dönüştüğü beyan edilmiştir.
Davacı tarafça ödemeye ilişkin olarak Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak 26.625 TL'lik çeke ilişkin olarak 34.000 TL'nin alacaklı 3.şahıs vekili Av. ... hesabına yapıldığı beyan edilmiş, söz konusu ödemeye ilişkin olarak Av. ... 'nın şirketlerine yazdığı e-mail yazısı dosyaya ibraz edilmiştir.
Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak 25.000 TL'lik çek için yapılan 34.137,06 TL'lik ödemenin alacaklı 3.şahıs vekili Av. ...'a yapıldığı bildirilmiş, buna ilişkin ...bank'a ait ...- ...- ... tarihli banka dekontları dosyaya sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, dava konusu çeklerin davalının edimini yerine getirmemesi sebebiyle bedelsiz kaldığı iddiasıyla açılan menfi tespit davası niteliğindedir. Yargılama sırasında dava konusu çeklerin ödendiği belirtilerek davanın istirdada dönüştüğü belirtilerek yapılan ödemenin istirdadı talep edilmiştir.
Taraflar arasında plastik meyve sandığı alım satımı konusunda anlaşma yapıldığı, davacı tarafından ... tarihli 25.000 TL bedelli çek ile ... tarihli 26.625,00 TL bedelli çeklerin davalıya teslim edildiği, ancak davalı tarafından plastik meyve kasalarının teslim edilmemesi sebebiyle çeklerin bedelsiz kaldığı, davalının çekleri ciro etmesi sebebiyle çek bedellerinin 3.kişiye ödendiği anlaşılmıştır.
Dava konusu somut olayda, yukarıda belirtilen kanun maddesi doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Bütün dosya kapsamı, Mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu, Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas ve Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyalarında yapılan ödemeler de dikkate alınarak davacının fazla ödediği anlaşılan 40.842,75 TL''nin davalıdan istirdadına karar vermek gerekmiştir.
Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 28/09/2010 tarih, 2010/3563 Esas, 2010/4846 Karar sayılı emsal içtihadında; "...sadece menfi tespit davaları bakımından koşullarının oluşmasına göre takip alacaklısı yada takip borçlusu hakkında tazminat ödeneceğine ilişkin hükümler düzenlenmiştir. İstirdat davalarında alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatı ödeneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır..." şeklinde belirtildiğinden davalı alacaklı yönünden kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.
Her ne kadar davacının ödediği miktar dava değerinden fazla ise de; taleple bağlı kalınarak dava değeri kadar kısmın istirdadına karar vermek gerekmiş oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE; buna göre, Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak ... tarihli 26.625,00 TL bedelli çek ile Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak ... düzenleme tarihli 25.000,00 TL bedelli çekler yönünden davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile, bu çekler yönünden ödenen 40.842,75 TL'nin davalıdan İSTİRDADINA,
2-Koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davacı tarafın tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu Uyarınca alınması gerekli 2.789,96-TL harçtan, peşin olarak alınan 697,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.092,46 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Avukatlık Asagari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 4.842,70TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan dava ilk masraf 774,90 TL, tebligat gideri 128,50 TL, 54,50 TL müzekkere, 1.433,00 TL bilirkişi giderinden ibaret olmak üzere toplam 2.390,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/05/2018
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı