T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/854
KARAR NO: 2021/526
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 14/12/2015
KARAR TARİHİ: 08/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A.TALEP:
1.Davacı vekili , dava dilekçesinde özetle; davacının akaryakıt istasyonu işlettiğini, davalının da aynı mahalde faaliyet gösterdiğini, müvekkiline ait akaryakıt isttasyonuna çok yakın bölgede bulunan davalı şirketin adına kayıtlı ... , ... ve ... plakalı araçlara müvekkil şirket istasyonundan akaryakıt alımı yapıldığını, icra takibine konu veresiye fişleri incelendiğinde de görüleceği üzere davalı şirket çalışanlarının ad soyad ve imzalarının yer aldığını, davalının, müvekkiline ait akaryakıt istasyonundan alış işlemleri yaptığını, söz konusu akaryakıt satışının yazar kasa fişleri ile sabit olduğunu, müvekkilinin tüm satış ve faaliyetinin EPDK denetimi altında olduğunu, defterler incelendiğinde süregelen bir ticari ilişkinin de olduğunun anlaşılacağını, icra takibine konu borcun ödenmediğini borçlunun usule aykırı olarak itiraz ettiğini beyan ederek; itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
B. TARAF TEŞKİLİ:
2.Bilindiği üzere ... tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. (H. Pekcanıtez, O. Atalay, M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, 2011, s. 273)(bkz; İNCEOĞLU,Sibel., İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul 2008, 3. Baskı, s. 260-261)
3.Bu açıklamalar ışığında,mahkememizce dosyada taraf teşkili sağlanmıştır.
C.CEVAP:
4.Davalı her hangi bir cevap dilekçesi vermemiş ve böylelikle 6100 sayılı HMK m. 128 gereği, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.
D. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ:
5.Dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.
6.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun .../...-... esas, .../.. karar sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere; İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir alacak (eda) davasıdır. Takip alacaklısı tarafından (süresi içinde) ödeme emrine itiraz etmiş olan borçluya karşı açılır; yani davacı alacaklı, davalı ise takip borçlusudur. (KURU, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul, Kasım 2004, s. 220-221). Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2006/19-260 esas, 2006/251 karar)
7.Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya dönüldüğünde; Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası, dosya arasına alınmıştır.
8.Mahkememize aşamalarda tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.
9. ... havale tarihli, davalı ticari defterlerinin incelenmesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, ibraz edilen belgeler ve davalının defter kayıtlarına göre davacının davalıya akaryakıt sattığı, davalının 2014 yılı ticari defterlerinin noter onayları zamanında yapılmış olsa da ... Petrol'e ait kredili alım fişlerinin kayıtlarının usulüne uygun olmadığının anlaşıldığı, davalının 2014 yılı kayıtlarında davacıya borçlu görünmediği, ancak bunun sebebinin davalının "kredili" ibareli fişlerin peşin/nakit ödeme yapılmış gibi kaydedilmiş olmasından kaynaklandığının anlaşıldığı, davalı belgelerinin arasında yer alan ve raporda listelenen "kredili akaryakıt fişlerinin" 134 adet olduğu ve fişlerin toplam değerinin ... TL olduğu beyan edilmiştir.
.../.../2018...tarihli, davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; davacının yasal defterlerinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış onaylarının yapılmış olduğu, dava konusu ilgili anlaşmazlığın akaryakıt satışından kaynaklanan satışların kısım kısım olarak davalı firmaya teslim edildiği ve akaryakıt pompasına bağlı olarak çıkan yakıt fişlerinin davalıya verildiği, alacağı ile ilgili olarak fatura yerine geçen yakıt fişlerinin verilmesinden kaynaklı muhasebe işlemlerinde o güne ait yakıt fişlerinin akaryakıtı alan müşterilere verilmesinden dolayı ve o güne ait toplam satışların günlük Z raporlarında olduğundan her hangi bir cari hesap hareketinin olmayacağı, bundan dolayı akaryakıt satışlarıyla ilgili cari hareketin olabilmesi için fatura düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
11.Aşamalarda, dosya ... havale tarihli raporu düzenleyen bilirkişi ... ... tekrar tevdi edilerek, davalı defterlerine yönelik inceleme de göz önüne alınarak, tekrar rapor düzenlenmesi istenmiş, 2... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, ibraz edilen belgeler ve davalının defter kayıtlarına göre davacının davalıya akaryakıt sattığı, davalının 2014 yılı ticari defterlerinin noter onayları zamanında yapılmış olsa da ...'e ait kredili alım fişlerinin kayıtlarının usulüne uygun olmadığının anlaşıldığı, davalının "kredili" ibareli fişlerin peşin/nakit ödeme yapılmış gibi kaydettiği, davacı defterlerini inceleyen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, taraflar arasındaki borç ve alacak yönünden görüş bildirmediği, davalı belgelerinin arasında yer alan ve raporda listelenen "kredili akaryakıt fişlerinin" 134 adet olduğu ve fişlerin toplam değerinin ... TL olduğu, davalı tarafın defter kayıtlarının aleyhine değerlendirilebileceği, davalı tarafın defter kayıtlarına göre davacının dava dilekçesinde talep ettiği, "takip tarihi itibariyle" ... TL akaryakıt bedeli alacağı olduğu belirtilmiştir.
12.Bilirkişi raporları aşamalarda, taraflara tebliğ edilmiş, sunulan itiraz ve beyanlar dosya arasına alınmıştır.
13.Bilirkişi raporunda, davacı tarafın defterlerini talimat yolu ile inceleyen bilirkişinin raporunnu eksik ve hatalı olduğu belirtilmekle, mahkememizce tekrar talimat yazılarak rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
14. ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyasında bulunan perakende satış fişlerinin davacı defterlerine usulünce kaydedilmediği, davacının aleyhine değerlendirilebileceği, davalının ... TL borçlu olduğu fakat veresiye fişlerinde toplam tutarın ise ... TL olduğu, alacak ile ilgili defter kayıtlarında tutarsızlık olduğu belirtilmiştir.
15.HMK m. 222 gereği; Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın kanuni şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. 7251 sayılı kanunla, 6100 sayılı Kanunun 222 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir; “Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.” Usul hükümleri derhal uygulanırlılık ilkesine tabidir.
16.Dosyada tarafların ticari defterleri incelenmiştir. Tarafların ticari defterlerinin lehe delil olması için yukarıda da kanun maddesinde belirtilen şartların varlığı aranmaktadır ancak sunan tarafın defter kayıtları kendi aleyhine delil olabilir.
17.İspat yükü üstünde olan davalının, defter kayıtlarının usulüne uygun olmadığı, daha doğrusu ...'e ait kredili alım fişlerinin kayıtlarının usulüne uygun olmadığı bilirkişi raporunda belirtilmiştir. "kredili akaryakıt fişleri"nin ... adet olduğu ve toplam bedelinin ... TL olduğu, davalının belgeleri arasında yer aldığı anlaşılmaktadır. Davacı defterlerini inceleyen bilirkişi raporunda da perakende satış fişlerinin usulünce kaydedilmediği, defterlerin kapanış açılış tasdiklerinin süresinde olduğu belirtilmiştir.
1 ... tarihli bilirkişi ek raporunda, davalının ticari defterlerinin kredili satışlarının peşin olarak kayıtlarının yapıldığının görüldüğü, bu kredili perakende satış fişlerine ait bedellerin ödendiği hususunda hem defter kayıtlarında hem de belgelerin arasında bir makbuza rastlanmadığı belirtilmiştir.
19.Her iki tarafın ticari defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı anlaşılsa da ticari defterlerdeki kayıtların muhasebe kurallarına uygun tutulmadığı anlaşılmaktadır. Defterlerin lehe delil vasfı olmasa da aleyhe delil olma özelliği vardır.
20.Kredili ibareli fişlerin varlığına rağmen davalının defterinde peşin ödenmiş gibi gösterilmesi karşısında, bu husustaki ispat yükü davalıdadır. Davacı defterinde bunu doğrular ve usule uygun tutulmasa dahi aleyhe değerlendirilebilecek dolayısıyla davacı aleyhine olacak bir kayıt yoktur. Bilirkişi raporunda, kredili perakende satış fişlerine ait bedellerin ödendiği hususunda hem defter kayıtlarında hem de belgelerin arasında bir makbuza rastlanmadığı belirtilmiştir. Ticari defterlerdeki kayıtların gerektiğinde dayanak belgeler ile de doğrulanması gerekir(Yargıtay 19. HD., 2017/5491 Esas, 2018/5733 Karar)
21.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, davalının defter kayıtlarının kendi aleyhine delil olma özelliği, yukarıdaki açıklamalar, kredili ibareli fişlerin varlığına rağmen davalının defterinde peşin ödenmiş gibi gösterilmesindeki ispat yükünün davalıda olması ve bunun usulünce ispatlanamaması, tasarruf ilkesi gereğince kişilerin dava açıp açmamakta serbest olmasının, talebin miktarı konusunu da kapsaması (bilirkişi raporunda fazla kayıt gözükmesine rağmen bir miktar üzerinden dava açılmasının çelişki olduğunun belirtilmesi nedeniyle bu açıklama yapılmıştır) karşısında, davacı vekilinin de dilekçesinde ve aşamalarda bahsettiği 68 seri no'lu tebliğ diye bahsettiği 68 seri numaralı katma değer vergisi mükelleflerinin ödeme kaydedici cihazları kullanmaları mecburiyeti hakkında kanunla ilgili genel tebliği hükümleri de dikkate alınarak, davacının talebinde haklı olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
22.Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebine gelince;
23.İcra inkar tazminatının şartları şunlardır:
a)Geçerli ilamsız icra takibi yapılmış olmalı,
b)Borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olmalı,
c)Süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olmalı,
d)Talep olmalı,
e)Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmelidir.
24.Dosyaya baktığımızda; yukarıdaki kanuni şartların mevcut olduğu, alacağın likit olduğu kanaatiyle, davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasına davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile TAKİBİN DEVAMINA,
2-Hükmolunan alacak üzerinden hesap edilen 4.385,71 TL inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 27,70 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 374,49 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 1.123,44 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 402,19 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 1.933,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
10-Dosya arasında mevcut olan Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının, karar kesinleştiğinde mahalline iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸ Bu evrak 5070 sayılı yasaya uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır