T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/106
KARAR NO: 2018/557
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/10/2015
KARAR TARİHİ: 14/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Isparta ...Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu ... tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin yaklaşık 2 yıldır ... Köyünde bulunan çiftliğinde davalı şirkete hindi yetiştirdiğini, anlaşma gereği davalı şirketin civcivleri, yemi, ilacı ve veteriner hizmetlerini karşıladığını, müvekkilinin ise bakım, barınma, ısıtma, soğutma ve güvenliği sağladığını, yetiştirilen hindilerin davalı şirketçe araçlarıyla çiftlikten teslim alındığını, son üretim ücretinin müvekkiline tam olarak ödenmediğini, yapılan iş nedeniyle müvekkilinin davalı şirket adına KDV dahil toplam ... TL'lik fatura düzenlediğini ve söz konusu faturaya yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, hindi yetiştiriciliği için ön avans olarak davalı şirketin müvekkiline toplam ... TL'yi ... Bankası hesabından EFT yoluyla ödediğini, müvekkilinin davalı şirketten kalan toplam ... TL daha alacağının bulunduğunu belirtmiş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye kalan ... TL alacağın mal teslim tarihlerinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde; öncelikle müvekkili şirket ile davalı taraf olarak gösterilen unvanın bir ilgisi bulunmadığından davanın taraf sıfatı yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılması gerektiğini, yine davacı yetiştirici ile müvekkili şirket arasında fason hindi yetiştiriciliği konusunda ticari ilişki olup yazılı olarak fason hindi yetiştirme sözleşmesi yapıldığını ve bu sözleşmeye göre taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarda Antalya Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını belirtmiş, davanın reddini istemiş, ayrıca müvekkilinin davacı ile "..." yaptığını, davacıya avans ödemeler yapıldığını, davacının ürünleri sözleşme şartlarına uygun yetiştirmediğini ve teslim etmediğini, davacının müvekkili adına düzenlediği ... tarih, ... TL tutarındaki faturayı kabul etmediklerini ve yasal süresi içinde itiraz ettiklerini, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını, aksine alacağı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Isparta ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih, ... Esas, ... sayı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, buna göre dosyanın mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki fason hindi yetiştiriciliği sözleşmesinden doğan ticari ilişkiye dayalı alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşme gereği davacı tarafça yetiştirilen hindilerin davacıya tesliminin kararlaştırıldığı, davacının sözleşme gereği edimini eksiksiz ifa ettiği, ancak davalının düzenlenen fatura gereği ödemesi gereken tutarı ödemediği belirtilmiştir.
Davalı tarafça taraflar arasında düzenlenen fason hindi yetiştiriciliği sözleşmesi gereği davacının yetiştirip teslim ettiği hayvanlara karşılık davacının ödemekle yükümlü olduğu tutarı ödediği, davacıya borçlu olunmadığı beyan edilmiştir.
Uyuşmazlığın; taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafından hayvanların sözleşmede belirtilen standartlarda yetiştirilip yetiştirilmediği, yetiştirilen hayvanların davacıya teslim edilip edilmediği, buna göre teslim edilen hayvan miktarı ile tutara ilişkin olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında;
Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen ... tarihli raporda özetle; "...Taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, dosyada yer alan belgeler ve davalının defter kayıtlarına göre davacı ...'ın davalı ...... Ltd.Şti'ne hindi yetiştiriciliği yaptığı, davalının e-defter kullandığı, ibraz ettiği ... yılı defterlerine ait e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, kayıtların davalı lehine delil vasfına sahip olduğu, davalının dava konusu faturaya itiraz ettiği, bu faturanın davalının kayıtlarında yer almadığı, davalı .......Ltd.Şti'nin defter kayıtlarına göre, davalının davacıya yaptığı avans ödemeler nedeni ile davacıdan ... TL alacaklı olarak göründüğü, davalının, davacı şirketin düzenlediği dava konusu ... TL tutarındaki ... tarihli ... sayılı fatura içeriğine 8 gün içinde itiraz ettiği, 6102 sayılı TTK. 21. Maddesinde açıklandığı üzere yasal sürede itiraz ettiğinden, fatura içeriğindeki ürünlerin davacıya teslim edildiği/ürünlerin sözleşme şartlarına uygun üretildiği hususunun davacı tarafından ispat edilmesinin gerekeceği, davacının sözleşme şartlarına uygun olarak yetiştirdiği hususunda dosyaya sunduğu belgelerin sektörel bir uzman ve hukukçu tarafından değerlendirilmesi gerektiği sonu ve kanaatine varıldığı..." belirtilmiştir.
Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin bulunduğu yer olan Isparta Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen ... tarihli raporda özetle; "...Davacı tarafın ticari defterlerinin dava konusu iş ve işlemlerine ait kayıtlarının TTK'na göre usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin sürelerinde yapıldığı, davacının tuttuğu(yevmiye, envanter, kebir) ticari defterlerin birbirini doğruladığı, ticari defterlerin sahibi lehine delil özelliği taşıdığı, Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu faturaların davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaların açık fatura olarak düzenlendiği, Davacı defter kayıtlarına göre davalıya toplam ... TL tutarında iki adet (... +... TL) hindi yetiştirme bedeline ait fatura düzenlendiği, davalının toplam ... TL banka havalesi ile kısmi ödemesinin bulunduğu, ... TL'lik hariç diğer ödeme belgelerinin ve iki adet faturanın fotokopilerinin rapor ekinde sunulduğu, fatura bedelinden ödentilerin düşülmesinden sonra davacının davalıdan ... TL bakiye alacağı kaldığı, ancak davacı talebinin ... TL faturadan dolayı olduğu, davacı tarafça davalı ödentilerinin ... TL'lik kısmının bu faturaya ait olduğunun belirtildiği, ... TL fatura tutarından ... TL ödentilerin düşülmesinden sonra kalan bakiye ... TL 'nin talep edildiği, ... TL 'lik kısmi ödemenin hangi faturaya ait oludğunun tarafımdan belirlenemediği..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dava dosyası hindi yetiştiriciliği hususlarında uzman ... mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen ... havale tarihli raporda özetle; "...Davalı ....Şti tarafından; davacı ...'a ... adet hindi palazı teslim edildiği, davacı ...'ın sözleşme şartlarına uygun olarak hindiler için aşırı aşı ve antibiyotik uygulamalarının normal yapıldığı, bakım ve besleme şartlarının yerine getirildiği, besleme sürelerinin tamamlanıp semirtilen hindilerin kesime sevk edildiği tarafımca yapılan dosya incelemesinden anlaşılmıştır. Hindi yetiştirici davacı ... ile davalı ....Şti yetkilileri arasında alınan ve verilen avansların, yetiştirme tutarlarının hangi tarih, tutar ve ne şekilde yapıldığı konusunda dava dosyanıza raporu bulunan mali müşavir bilirkişi raporunda değerlendirilmiştir" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli ek raporda özetle; "...Taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, dosyada yer alan belgeler ve davalının defter kayıtlarına göre davacı ...'ın davalı ...... Ltd.Şti'ne hindi yetiştiriciliği yaptığı, Davalının dava konusu faturaya itiraz ettiği, bu faturanın davalının kayıtlarında yer almadığı, davalı kayıtlarında davalının davacıya borcunun görünmediği, dava konusu faturayı iade ettiğinden ödediği avanslar nedeniyle ... TL alacaklı göründüğü, Davalı ...... Ltd.Şti'nin davacı tarafın sözleşme şartlarına uygun üretim yapmadığını iddia ettiği ve hak ediş tutarında bazı kesintiler yaptığının anlaşıldığı, Uzman ... bilirkişisinin ... tarihli raporuna göre davacının yüklendiği besleme ve bakım işlemlerini sözleşme şartlarına uygun olarak yaptığı hususunda görüş açıkladığı, bu nedenle davalının hak ediş tutarının hesaplanmasınde herhangi bir kesinti yapmasının uygun olmadığı, Davacı taraf ... tarihli ... sayılı faturasında ... kg ürün teslim ettiği iddia etse de makul nakliye zayiatı sebebiyle davalının teslim aldığını kabul ettiği ... kg ürün teslim miktarının ve fiyatının esas alınması gerektiği, Davalının teslim aldığını kabul ettiği ... kg ürün miktarının KDV dahil değerinin toplam ... TL olduğu, Davacıya yapılan avans ödemelerinin dava konusu faturaya ait olmak üzere ... TL olduğunun tespit edildiği, Hak ediş tutarı ve avans ödemelerinin sonucunda (... - ...) davacı ...'ın davalı ... .... Ltd.Şti'nden dava tarihi itibariyle ... TL alacaklı olduğu" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın tarafların itirazları da dikkate alınarak 1 veteriner bilirkişide bilirkişi heyetine eklenerek ek rapor alınmış, bilirkişiler ..., ... ve veteriner hekim ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen ... tarihli ek raporlarında özetle; "...Taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, davacının davalıya sözleşmeye dayalı olarak davacı ...'ın davalı ... .... Ltd.Şti'ne hindi yetiştiriciliği hizmeti verdiği, Davacının davalıya verdiği hizmete karşılık ... TL tutarında ... tarihli ... sayılı fatura düzenlediği ve gönderdiği, davalının dava konusu faturaya 8 günlük yasal süresi içinde itiraz ve iade ettiği, bu faturanın davalının kayıtlarında yer almadığı, Davalı .......Ltd.Şti'nin defter kayıtlarına göre, davalının davacıya yaptığı avans ödemeler nedeni ile davacıdan ... TL alacaklı olarak göründüğü, Dosyada yer alan ... tarihli bilirkişi raporuna göre davacı kayıtlarında (dava konusu fatura ile ilgili) davacının davalıdan ... TL alacaklı olarak göründüğü, davacının davalıdan yetiştirmek üzere ... adet hindi civcivi teslim aldığı, yetişmiş olarak ... adet hindi teslim etmesi gerekirken davalı sayacından geçen hindi sayısının ... adet olduğu, ... adet yolculuk esnasında ölüm ve ... adet kaşektik olmak üzere toplam ... adet hindi hak ediş miktarından düşülmesi gerektiği kanaatine varıldığı, Bu sayılara göre davalı tarafından kesilen ... adet, ... kg hindinin sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edildiğinin sayılması gerektiği, buna göre davacının (... kg x ... TL/KG = ... TL+... TL "KDV" =... TL tutarında hizmet verdiğinin anlaşıldığı, Davalının davacıya sözleşme gereği yaptığı ... TL ön ödemenin bu tutardan düşüldüğünde (... TL- ... TL =) Davacının davalıdan ... TL alacaklı olduğu, Davalının düzenlediği hak ediş raporunda yer alan (aşağıda listelenen) kesintilerin; ... cezası olarak ... TL, ... cezası olarak ... TL, ... kesintisi ... TL . Toplam ... TL olduğu, tarafların mutabakatı olmadan yapıldığının anlaşıldığı, davalının iddia ettiği ceza kesintisi uygulanacak tespitleri tarafsız/güvenilir bir kurum/kişi ile beraber tutanak altına alması ve dosyaya bunu ibraz etmesi gerektiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dava konusu somut olayda ve tüm dosya kapsamı, tarafların ticari defterleri, davacı tarafça yetiştirilen hayvanların sözleşmedeki standartlara uygun olup olmadığı hususundaki veteriner hekim bilirkişinin değerlendirmesine ilişkin raporda dikkate alınarak davacının davalıya fason hindi yetiştiriciliği himzeti karşılığı ... tarihli ... TL'lik fatura tanzim ettiği, tanzim edilen faturanın davalının ticari defterlerinde yer almadığı, ancak dosyaya sunulan hayvanların yetiştirildiğine ilişkin veteriner sağlık raporları, sevk irsaliyeleri, nakil beyannameleri ile diğer bilgi ve belgelerden bilirkişi tarafından belirtildiği şekilde davacının, davalıdan yetiştirmek üzere ... adet hindi teslim aldığı ve yetişmiş olarak ... adet hindi teslim etmesi gerekirken davalı sayacından geçen hindi sayısının ... adet olduğu, davalı tarafından kesilen ... adet ... kg hindinin sözleşme hükümlerine göre davacıya teslim edildiğinin kabulü gerektiği, buna göre de davacının her ne kadar ... tarihli ... TL'lik fatura ticari defterlerinde kayıtlı değil ise de; ... TL tutarında davalıya hizmet verdiği, davalının ticari defterlerine göre davacıdan alacaklı olduğu ... TL alacağının bu tutardan düşülmesi ile davacının ... TL alacaklı olduğu kanaatine varılarak davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL; KISMEN REDDİNE,
Buna göre; ... TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
3-Alınması gerekli 1.801,48-TL harçtan, peşin olarak alınan 498,67 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.302,81 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 132,00 TL davetiye, 127,20 TL müzekkere, 2.422,00 TLbilirkişi giderinden ibaret toplam 2.681,20 TL.yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.549,20 TL yargılama gideri ile peşin alının 372,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul oranınca hesaplanan 3.164,66 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret oranınca hesaplanan 2.328,03 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2018
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı