T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/170
KARAR NO: 2018/505
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 08/03/2016
KARAR TARİHİ: 06/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; ... günü ... caddesinin kesiştiği trafik ışıklarıyla kontrollü kavşakta, ... caddesinde ... geçidi istikametinden gelip ... kavşağı istikametine gitmek amacıyla kavşağa giren sürücü ... yönetimindeki ... plakalı minibüs ile ... caddesinde ... kavşağı istikametinden gelip ... caddesi istikametine gitmek amacıyla kavşağa giren sürücü ... yönetimindeki ... plakalı minibüsün çarpıştığını, kaza sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağı ve mobese kamera kayıtlarına göre müvekkilinin maliki bulunduğu araca çarparak hasar görmesine sebep olan ... plakalı araç sürücüsü ... %100 nispetinde kusurlu olduğunun anlaşıldığını, kaza sonucu müvekkiline ait aracın ... tarihi ile ... tarihleri arasında onarım için yetkili servis olan ... A.Ş. 'de kaldığını ve tmir süresi içerisinde araç çalışamaması nedeniyle müvekkilinin ticari kazanç kaybına uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL kazanç kaybının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı şirket ... Şirketi ve davalı sürücü ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, 500,00 TL değerkaybının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline, davalı ... Ticaret Limited Şirketinin maliki bulunduğu ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine dava neticeleninceye kadar ihtiyati tedbir hükmünde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmişir.
Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ...-... tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacı yanın kasko sigortacısına ... tarihinde 17.451 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, davacının aracında bu kaza nedeniyle herhangi bir değer kaybı söz konusu bulunmadığını, gerek hasar miktarının bu derece az olması, gerekse de söz konusu aracın daha önce karıştığı diğer kazalar göz önüne alındığında değer kaybı hesaplanmasının mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin Sorumluluğu Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı bulunduğunu, dosyada kusur durumuna ilişkin herhangi bir resmi belge bulunmadığından yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini belirterek, sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması ve ... plakalı araçta değer kaybı olmaması nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında;
Davalı ... şirketine müzekkere yazılarak dava konusu olaya ilişkin hasar dosyası ve araca ilişkin kasko poliçesi suretleri celp ve tetkik edilmiştir.
Meydana gelen kazada tarafların kusur oranı, araçtaki değer kaybı ile davacı tarafın ticari kazanç kaybına ilişkin olarak aracın makul bir tamir süresi ile ne kadar sürede tamir edilebileceği, bu süre zarfında aynı özelliklere ait emsal araçların günlük kiralama bedelinin tespiti amacıyla dosya makine/trafik uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından sunulan ... tarihli raporda;"...Kazanın meydana gelmesinde;
a)... plakalı minibüs sürücüsü ...’ün % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında,
b)... plakalı minibüs sürücüsü ...’m % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu oldukları,
c) Meydana gelen kaza sonucu ... plakalı minibüsün onarılması sonucu meydana gelen değer kaybının kaza tarihi itibariyle 4.000,00 TL. olduğu, ... plakalı minibüsün onarımı süresinde davacının araç kiralamaktan kaynaklı zararının KDV dahil 11.025,00 TL. olduğu, bu zararların toplamı olan (4.000,00 TL. + 11.025,00 TL.) 15.025,00 TL.’nın % 75’i olan 11.268,75 TL.’nın ... plakalı minibüs sürücüsü ...'ün kusur oranına karşılık geldiği kanaatine varılmıştır." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dava dosyası kazanç kaybına ilişkin olarak davacının aracı ile elde ettiği gelire ve kazanç kaybı ile davacının ticari defter ve belgelerine ilişkin olarak mali müşavir ve makine bilirkişisinden rapor alınmış, bilirkişiler ... ve ... ... havale tarihli raporunda "...Davacı ... ŞTİ/ nin ibraz ettiği ... ve ... yılı ticari defterlerinin TTK.' na göre e-defter beratlarının süresinde basıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil özelliği taşıdığı,
-Dava konusu aracın ... - ... tarihleri arasında onarım sebebi ile gelir elde edemediğinden davacı şirketin ... ve ... yılı defter kayıtlarının incelenmesi gerektiği,
Davacı şirketin defter kayıtlarında "dava konusu aracın" gelir ve giderlerinin araç bazında takip edilmediği, bu nedenle "mahrum kalınan gelirin" tespitinde en doğru sonuca ulaşmak için ... ve ... yılı defter kayıtları dikkate alınarak çeşitli oran ve ortalama yöntemlerinin kullanıldığı,
Davacı ... ŞTİ/ nin ... ve ... yılı defter kayıtlarına dayanarak yapılan hesaplamalar sonucunda;
•Davakonusuaracın... -...tarihleriarası onarımdöneminde mahrum kalınan muhtemel net gelirinin : 2.782,95 TL,
•Davakonusuaracın... -...tarihleriarası onarım döneminde mahrum kalınan muhtemel brüt gelirinin : 3.601,60 TL ,
•Dava konusu aracın ...-... hasar onarımı nedeni ile gelir elde edemediği dönemde mahrum kaldığı muhtemel net gelir kaybının:
2.782,95 TL + 3.601,60 TL = 6.384,55 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili ... havale tarihli dilekçesi ile kazanç kaybını 4.785,00-TL, değer kaybını 3.000,00-TL olarak arttırmıştır.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle işleten sürücü ve ZMMS aleyhine araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı talebi ile işleten ve sürücü aleyhine talep edilen aracın tamir süresi içinde uğradığı kazanç kaybına ilişkin tazminat niteliğindendir.
Emsal Yargıtay Kararlarda Davacının işlerini yaparken müşterilerine uluşmak için bu aracı kullandığını tamir süresince araç kullanılamadığından kazancının azaldığı ileri sürülmüştür. Mahkemeninde kabulunde olduğu gibi davacı kazada hasarlanan aracı yerine aynı özelliklere ait bir başka araç kiralayarak yada ticari taksi kullanarak müşterilerine ulaşabilir ve işine devam edip kazanç kaybına uğramayabilirdi. Bu durumda davacı kazanç kaybını değil, aracın tamir süresince kullanamadığı için kiralama bedelini talep edebilir. Değer kaybı zararı da aracın modeli, kilometresi, özellikleri, kaza sonucu yapılan parça değişiklikleri ve işçilikler göz önünde bulundurularak aracın kazadan önceki ( kaza tarihi itibariyle) hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktan ibarettir.
Bu durumda mahkemece öncelikle davacının olay tarihi itabariyle ne iş yaptığının araştırılması bununla ilgili bilgi ve belgelerin getirtilmesi, davacının evi ile iş yeri arasındaki mesafenin temin edilecek belgelerle tespit edilmesi, aracı müşterilerine ulaşması için hasıl ve ne şekilde kullandığının belirlenmesi ve daha sonra araç hasarı konusunda uzman bilirkişi marifeti ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın makul tamir süresi ile bu süre zarfında aynı özelliklere sahip, emsal araçların günlük kiralama bedelinin davacı tarafından kendi aracını kullanması halinde yapılması gereken yakıt masrafı, amortismon, bakım vb. Hususlarda göz önünde bulundurup bu masraflar mahsup edilerek belirlenmesi ile değer kaybı hususunda denetime elverişli rapor alınmasından ibarettir, şeklinde belirtilmiştir.
Mahkememizce yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda öncelikle davacının ne iş yaptığı hususu araçtırılmış ve buna göre davacının ticari defterlerinin ibrazı istenilerek re'sen seçilen kusur ve hasar konusunda uzman makine trafik bilirkişisi ile malimüşavir bilirkişiden rapor alınmıştır.
Somut olayda ; Dosya kapsama uygun görülerek hükmü esas alınan makine/trafik uzmanından alınan ... tarihli rapor ile makine trafik uzmanı bilirkişi ve mali müşavir bilirkişiden alınan ... tarihli bilirkişi raporlarından neticeden; ... plakalı minibüs sürücüsü ...’ün % 75, ... plakalı minibüs sürücüsü ...’m % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, davacının 3.000,00 TL değer kaybı tazminatı ile 4.785,00 TL kazanç tazmitını talep edebileceği anlaşılmıştır.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 16/05/2016 gün, 2015/18745 Esas, 2016/5941 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Davalı sigortacı tarafından zorunlu trafik sigortalı araç, hususi araç olup diğer davalı gerçek kişiye aittir.O halde, temerrüt faizi olarak yasal faize hükmedilmesi gerekirken ticari faize hükmedilmesi doğru değildir..." şeklinde belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Mahkememizce davacının değer kaybına ilişkin ve kazanç kaybına ilişkin tazminat talebi yönünden yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda davacının davasının kabulüne, davalı işleten/sürücü yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı ... şirketi yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faize hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE; buna göre, 3.000 TL değer kaybı tazminatının davalılar ...Şti'nden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı ...Ş. Yönünden dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-4.785,00 TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafın davalı ...Ş. Yönünden de kaza tarihinden itibaren faiz talebinin REDDİNE,
4-Hüküm altına alınan değer kaybına ilişkin alınması gerekli 204,93 TL.nispi karar harcından peşin alınan 14,60 TL.harç ile ıslah ile alınan 42,70 TL.harcın mahsubu ile bakiye 147,63 TL.harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE RAD KAYDINA,
5-Hüküm altına alınan kazanç kaybına ilişkin alınması gerekli 326,86 TL.nispi karar harcından peşin alınan 14,60 TL.harç ile ıslah ile alınan 84,90 mahsubu ile bakiye 227,36 TL.harcın davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından değer kaybı yönünden yapılan; ilk dava masrafı, ıslah harcı, tebligat ücreti ve posta masrafı, bilirkişi ücretinden oluşan toplam 623,05TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından kazanç kaybı yönünden yapılan; ilk dava masrafı, ıslah harcı, tebligat ücreti ve posta masrafı, bilirkişi ücretinden oluşan toplam 665,25 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça dosyaya yatırılan gider avansından dosyada kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı lehine değer kaybına ilişkin takdir edilen 2.180 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
10-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı lehine kazanç kaybına ilişkin takdir edilen 2.180 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...Şti'nden tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Dair; davacı vekili ve davalı ...Şti vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2018
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı