T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/192
KARAR NO: 2022/85
DAVA: Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2016
KARAR TARİHİ: 28/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davaca vekili 18/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalıların kooperatif yöneticisi olarak gerekli dikkati ve özeni göstermeyerek ve görevlerini ihmal ederek kooperatifi zarara uğrattıklarını, davacı kooperatifin 20.03.2010 tarihli Genel Kurulunda her bir üyenin 20.000,00 TL katılım payı ödemesi ve kalan işlerin bitirilmesi kararı verildiğini, koperatif üyesi ...'in babası aynı zamanda o dönem kooperatifin müsahip üyesi olan davalı ...'in 16/04/2010 tarihinde diğer davalı ...'a 20.000,00 TL ödediğini, Davalı ...'in 10.000,00 Tl sini 30/12/2010 tarihinde kooperatife verreceğini beyanla diğer davalı aynı zamanda o dönem kooperatif yönetim kurulu başkalı olan ...'e makbuz hazırlattığını, parayı kooperatife ödemediğini, para ödenmediğinden 29/12/2010 tarilli ...nolu imzasız makbuzun iptal edildiğini, C. Savcılığına şikayet edildiğini, ...'in 20.000,00 TL aidat borcunu ana para ve faiziyle birlikte 29.000,00 TL olarak ödediğini, ardından açtığı menfi tespit davasının önce Antalya 1 Asliye Ticaret Mah. ...Esas ... Karar sayılı ilamı ile red edildiğini dosyanın Yargıtay'ca bozulduğunu, 10.000,00 TL yönünden ...'in borçlu olmadığına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, kesinleşen mahkeme ilamı uyarınca yargılama giderleri, vekalet ücreti dahil toplam 21.709,00 TL ...'in avukatına 16/02/2015 tarihinde ödenerek tarafların karşılıklı ibralaştıklarını, davalıların sebep oldukları zararı ödemeleri için Antalya 10 Noterliğinin ... yevmiye nolu 04/03/2015 tarihli ihtarname gönderildiğini, davalıların bu borçtan sorumlu olmadıklarına dair ihtarmaye cevap verdiklerini, davalılar hakkında zimmet - görevi kötüye kullanmak, görevi ihmal suçlarından Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılandıklarını, davalılardan ... ve ...hakkında kooperatifi uğrattıkları zararın tazmini için açılan alacak davasının Antalya 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında derdest olduğunu, usul ekonomisi yönünden Antalya 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile eldeki dava dosyasının birleştirilmesini, kooperatif yöneticisi olarak gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ve görevlerini ihmal ederek kooperatifi zarara uğratan davalılardan haksız ödenen 21.709,00 TL nin ihtarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, o dönemde kooperatif başkanı olduğunu, davaya konu paranın alışverişi ile ilgili olarak şahsının her hangi bir kusurunun bulunmadığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki davada taraf olmadığını, kendisine her hangi bir ihtarat da yapılmadığını, davaya konu olan paranın gerçekte kooperatif hesaplarına girmediği halde kooperatife ödettirildiğini, bahse konu para alışverişinin ... ile ...'in babası olan ... arasındaki şahsi mesele olduğunu, kooperatifle bir ilgisinin olmadığını, açılan davanın kötü niyetli olduğunu, ayrıca bahsedilen ödemeye ait ...'e kooperatif tarafından kesilmiş imzalı ve kaşeli bir ödeme makbuzunun olmadığını, kooperatif namına alınış her hangi bir para olmadığını, ...'ın C. Savcılığında vermiş olduğu ifadesinden de anlaşılacağı üzere ... ile arasında geçen bir borç alışverişi meselesi olduğunu, bu alışverişin kesinlikle kooperatifi bağlamayacağını, olayda her hangi bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını, kooperatife karşı böyle bir sorumluğunun ve borcunun olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebi ile ilgili hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının bahsettiği olaylarla ilgili müvekkil genel kurul kararıyla ibra edildiği gibi üç aylık hak düşürücü sürenin de geçtiğini, davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte ve her hangi bir hakkı olmamasına rağmen ödeme yaptığını iddia ettiği tarihten itibaren 1 yıl sonra huzurdaki davayı açtıklarını, davacı yanın menfi tespit davasının kesinleşmesi sebebiyle 16.02.2015 tarihinde ödeme yaptığını beyan etmesine rağmen eldeki davayı 18.03.2016 tarihinde açtığını, l yıllık sürenin geçtiğini, bu nedenle davanın süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacı vekilinin dilekçesinde belirttiği Ticaret Mahkemesi dosyalarında aynı alacağın talep edildiğini, bu sebeple derdestlik itirazında bulunduklarını, davaya konu olayla ilgili savcılık aşamasında ... tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu ve yapılan inceleme sonucunda akraba oldukları için aralarında borç para alışverişi olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına kararı verildiğini, müvekkilinin belirtilen 20.000,00 TL borcunun bulunmadığını, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında verilen kararda da kusurunun olmadığının ortaya çıktığını, davalının kooperatif yönetim kurulu üyesi olarak yasal olmayan hiç kararın altına imza atmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağı kabul etmediklerini, ortada danışıklı bir durum söz konusu olup açılan iş bu dava müvekkili açısından kötü niyeti içerdiğini, müvekkilinin davaya konu para alışverişi ile her hangi bir ilgisi, bilgisi ve kusurunun olmadığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar saylı dosyasında taraf olmadığını, bu dosyasadan müvekkiline her hangi bir ihbarında yapılmadığını, davaya konu edilen para alışverişinin ... ile .... in babası olan ... arasında geçen şahsi bir olay olduğunu, dolayısıyla kooperatifle bir ilgisinin olmadığını, davaya konu edilen ödemenin ... 'e kooperatifçe gerçekte yapılıp yapılmadığı hususunun kooperatif defter ve belgelerinden ve yine kooperatife ait banka hesaplarından araştırılmasını talep ettiklerini, ayrıca kooperatifin almadığı bir parayı ...'e ödemesi, bahse konu davada yine yönetimce gerekli delillerin davaya sunulmadığını, kooperatif haklarının gereği gibi savunulmadığını, ... ve davalı ... ile beraber hareket ederek danışıklı bir şekilde kooperatifin zarara uğratıldığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ...'in 20.000,00 TL katılım payını diğer davalı ...'a verdiğini, ...'ın bu paranın 10.000,00.-TL sini kooperatife vereceğini beyan etmesi üzerine davalı ...'e makbuz hazırlattığını ama parayı ödemediğini bu nedenle de imzasız makbuzun iptal edildiğini belirtmiş isede; davacının beyanından açıkça anlaşıldığı üzere kooperatife ödenmiş hiç bir bedel bulunmadığını, o dönemde ...'in yönetim kurulu üyesi olduğunu, bu parayı niçin hesaba göndermediğinin merak konusu olduğunu, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas ... Karar sayılı dosyasında yargılama devam ederken davacı kooperatifin yine yönetimce gerekli delillerin dosyaya sunulmaması, kooperatifin haklarının hiç savunulmaması, ... ile birlikte beraber hareket ederek danışıklı bir şekilde açıkça kooperatifin zarar uğratılması, kooperatifin almadığı bir parayı ...'e ödenmesini kabul etmesinin mümkün olmayacağını, davanın kötü niyetli olarak açıldığını, müvekkilinin zarara uğratma gibi bir eylemi bulunmadığını, hiç bir sorumluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının oğlu ...'in banka havalesi ile 20.000,00 TL gönderdiğini, müvekkilinin havale yaparken açıklama bölümüne "Kızıltoprak 1 için ...'e verilen borç " şeklinde açıklama yaptığını, ancak diğer davalı ... bu ödemeyi alıp müvekkilinin oğlunun adına kooperatif kayıtlarına işleyip fatura keserek borcundan mahsup etmesi gerekirken hiç bir şekilde kayıt altına alınmadığını, Kooperatife ait ...nolu 29/12/2010 tarihli ödemeyi yapan ...in ödemeyi alan ... bedeli 10.000,00 TL yazılı ve iptal edilmiş para makbuzunun mevcut olduğunu, Davalı ... bu ödemeyi kooperatif kayıtlarına işletmediği için davalının oğlunun da kooperatife borçlu olarak göründüğünü ve mağdur olduğunu, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kooperatif tarafından ...'e yapılan ödemenin sorumlusunun davalı olmadığını, davalının kooperatifteki görev ve sorumluluklarına aykırı her hangi bir işlem ve eyleminin mevcut olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının tamamı uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde: Görevi Kötüye Kullanma, 1163 sayılı Kanuna Aykırılık, 1163 sayılı Kanuna Aykırılık, Görevi Kötüye Kullanmak, Zimmet suçlarından sanıkların beraatlerine karar verildiği görülmüştür.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının tamamı uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının tamamı uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde: Davacı ... tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan menfi tespit davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatife 10.000 TL dışında ve üstünde borcu olmadığının tespitine karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.
Kooperatif yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında verilen kararın istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Antalya 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının tamamı uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Kooperatife ait sicil dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasında; 29/03/2019 tarihli oturum ...nolu ara karar gereği Kooperatif yöneticisi olan davalılardan davacı kooperatif tarafından talep edilebilecek tazminat miktarının tespiti açısından dava dosyasının Antalya 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, bu dava dosyasında alınan bilirkişi raporu, varsa dosyada kooperatife ait belgeler ile dosyamızda delil olarak bulunan Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları ile ... Esas sayılı dava dosyaları birlikte değerlendirilerek mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor tanzimi için Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın re'sen seçilecek bir emekli sayıştay denetçisi bilirkişi ile kooperatif hususunda uzman mali müşavir bilirkişi ile yine kooperatifler hususunda uzman nitelikli hesap bilirkişiye tevdii ile rapor alınmasına karar verilmiş, Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesince dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler Sayıştay Uzman Denetçisi Dr. ..., Kooperatifler hususunda uzman SMMM ..., nitelikli hesap bilirkişisi Avukat ... tarafından sunulan 09/04/2021 tarihli raporda özetle; "...Dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Kesinleşen yargı kararı ile davacı kooperatif nakdi varlığına alınmadan, muhasebe kaydı yapıldıktan sonrada muhasebe kaydı silinen ödeme ile ilgili üye ...'in kaybına karşılık açmış olduğu dava sonucu davalı kooperatif tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 21.709,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren davalılardan faizi ile tazmin edilmesi," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dosya kooperatife ait ticari defter ve belgeleri ille birlikte, taraf vekillerinin itirazlarını karşılar mahiyette ek rapor alınmak Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, 07/11/2021 tarihli ek raporda özetle; "...1-Kök raporda, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin Yargıtay onamasıyla kesinleşen karar gereği kooperatifin karşı tarafa ödemek zorunda kaldığı 21.209,00 TL'nin ihtarname tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılar tarafından ödenmesi gereği belirtilmiştir.
2-Davalı vekillerinin ileri sürdükleri iddialar aynı zamanda 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, sayılı dosyasında da gündeme gelmiş ve mahkemece değerlendirilmiştir. Davalılar bu karardan ve bilirkişi kurulumuzun kök raporundan sonra yeni bir belge ve delil de sunmamıştır.
3-Ödeme makbuzunun sahteliği veya makbuz içeriği 10.000,00 TL'nin aslında kooperatife hiç ödenmediği iddiası mahkemede taraflarca gündeme getirilmiş ve verilen kararda değerlendirilmiştir.
Ayrıca 10.000,00 TL'nin kooperatife mal edildiği Yargıtay kararının gerekçesinde de değerlendirilmiştir.
4-Yargıtay onamasından sonra kesinleşen yargı kararının yerinde olup olmadığı veya doğruluğunu tartışmak ve değerlendirmek bilirkişi kurulunun yetki ve görevi kapsamında değildir.
5-Yargıtay kararında değerlendirilmiş bulunan makbuzun sahteliği ve makbuz içeriği paranın kooperatife ödenip ödenmediği konusunun yeniden değerlendirilmesi gerekiyorsa bu sayın Mahkemenin takdirindedir.
Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, davalı vekillerinin rapora itirazları Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında değerlendirilmiş olması, mahkemece verilen kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleşmiş olması, davalı vekillerinin kök raporun sunulmasından sonra yeni bir belge ve delil sunmadığı için kök raporda yapılan tespit ve değerlendirmelere ilave edecek bir husus bulunmamaktadır." sonuç ve kanaate varıldığı belirtilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, kooperatif tarafından yöneticiler aleyhine açılan sorumluluk davası niteliğindedir.
Yönetici olan davalıların kooperatifi zarara uğrattıkları iddia edilmiştir.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2014 tarih, ... Esas, ... Kararı doğrultusunda davacı kooperatif ortağı ...'e kooperatif tarafından 21.709,00 TL ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2014 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile davacının kendisinden talep edilen 20.000,00 TL'den dolayı borçlu olmadığının tespiti talepli açtığı menfi tespit davasında, davalı kooperatife ödediğini söylediği bu bedelin 10.000,00 TL'sinin defterlerde giriş kaydının bulunduğu, davalı kooperatif paranın ödenmemesi nedeniyle makbuzun ve giriş kaydının iptal edildiğini savunsa da, bu bedelin geri verildiğine dair delil ibraz edemediği, bu bedelin davacı tarafından ödendiği, dolayısıyla davalının bu bedeli mahsup etmeden davacıdan 20.000,00TL tutarında talepte bulunmasının doğru olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının, dava tarihi itibari ile davalı kooperatife 10.000,00 TL dışında ve üstünde borcunun olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kooperatif yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak açılan ceza davasında da; sanıkların delil yetersizliği nedeniyle beraatlerine karar verildiği, kararın Antalya BAM 3. Ceza Dairesinin 19/02/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile istinafın esastan reddi ile kesinleştiği görülmüştür.
Yönetim Kurulu Üyeleri aleyhinde hukuk ve ceza davaları birlikte devam ediyorsa, bu dosyaların bilirkişi raporları arasındaki farklılık değerlendirilmelidir. Öte yandan, ceza mahkemesinde zimmet davası karara bağlanmış ise, hukuk mahkemesinde de ikinci kez karara bağlanması söz konusu olmamalıdır. Kooperatif Yönetim Kurulu Üyeleri delil yetersizliği nedeniyle görevi kötüye kullanma ve zimmet suçlarından beraat etseler bile, bu karar Hukuk Hakim'ini bağlamaz. Bu üyeler usulsüz ve belgesiz harcama yapmışlar ise, hukuken sorumlu tutulmalıdırlar.(Kooperatifler Hukuku-Mahmut Coşkun Sayfa 934 Açıklamaları)
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 24/10/2018 tarih, 2016/1 Esas, 2018/4902 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Kooperatif yöneticileri aleyhine açılmış sorumluluk davasında, davalılar hakkında ceza soruşturması da yürütüldüğünden ve ceza davasında sübuta ilişkin hususlar Hukuk Hakim'ini de bağlar. Konu teknik bilgiyi gerektirdiğinden mahkemece bilirkişiye başvurulması gerekir. Bu nedenle bilirkişi heyeti oluşturularak ceza dosyasından alınan rapor da incelenerek düzenlettirilecek rapora göre karar verilmesi gerektiği..."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/07/2007 tarih, 2006/8056 Esas, 2007/10641 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Yöneticilerin sorumluluğu yoluna gidilebilmesi için, kooperatifin somut olarak zarara uğradığının ispatı gerekli olup, buna göre ödemelerin gerçekten yapılıp yapılmadığının araştırılması, bunun sonucuna göre de zararın doğup doğmadığının ortaya konulması gerekir." şeklinde belirtilmiştir.
Mahkememizce yukarıda belirtilen açıklamalar ve emsal içtihatlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Ceza davasında alınan rapor ile birlikte dava dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen ilamında kooperatif üyesi ... tarafından açılan menfi tespit davasının kısmen kabulüne karar verildiği, karar doğrultusunda kooperatif tarafından ...'e yapılan ödemeden sonra yapılan ödeme tutarında kooperatif yöneticisi olan davalılar aleyhine 04/03/2015 tarihli Antalya 10. Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamenin tanzim edildiği, ancak davalıların ödemede bulunmadığı anlaşılmakla, müteselsil sorumlu olan kooperatif yöneticisi davalılar yönünden ihtarnamelerin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren hesaplanan temerrüt tarihlerine göre 21.709,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Her ne kadar kısa kararda ihtarname tarihi olarak 16/02/2015 belirtilmiş ise de; ihtarnamenin tanzim tarihinin 04/03/2015 olduğu, sehven mahkememizce ihtarnamenin tanzim tarihinin 16/02/2015 olarak yazıldığı, bu hususun mevcut hali ile esasa etkili olmadığı görülmüştür.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
Buna göre 21.709,00 TL 'nin 16/02/2015 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihine göre davalılardan ...'den 26/03/2015, ...'dan 02/04/2015, ...'den 17/03/2015, ...'dan 03/04/2015 ve ...'dan 02/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu Uyarınca alınması gerekli 1.482,94 -TL harçtan, peşin olarak alınan 370,74-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.112,20-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 404,24-TL ilk dava masrafı, 312,50-TL davetiye, 158,20-TL müzekkere, 1.857,00-TL bilirkişi giderinden ibaret olmak üzere toplam 2.731,94-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır