T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/441
KARAR NO: 2018/333
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/07/2017
KARAR TARİHİ: 27/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket çeklerinin lehdarı olan ... ...isimli şahsın şirket yetkilisi olduğunu, çek lehdarı ..., davacı şirket yetkilisinin maliki olduğu taşınmazın kiracısı iken ... Odasından reklam ihalesi aldığını, ihalenin mali yükümlülüklerini yerine getirememesi sebebi ile müvekkili şirket tarafından ihale teminatı olarak ... Odasına taşınmazın ipotek verildiği, bunun karşılığında davacı şirkete ortaklık teklifinde bulunulduğunu, ihale sürecinde, çek lehdarı ... ile davacı şirket arasında ortaklığın devam ettiğini, ortaklık tasfiyesi sırasında anlaşmazlık ortaya çıkınca dava konusu çekler ve diğer bir kısım çekler olmak üzere toplam 80.000 TL bedelli çekler davacı şirkete ortaklık tasfiye payı olarak verildiğini, çek lehdarı ... davacı şirkete ortaklık tasfiye payı karşılığı, davacı şirkete verdiği çeklerin vade tarihlerinden önce haksız ve kötiniyetli olarak kaybolduğu iddiası ile Sayın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı dosyası üzerinden çek iptali ve ödeme yasağı kararı istemi ile dava açtığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı dosyası üzerinden çekler hakkından ödeme yasağı kararı verildiğini ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, davacı şirket tarafından bu durumun tespiti üzerine kaybolduğu iddia edilen dava konusu çekler ve ortaklık tasfiye bedeli olarak verilen diğer çeklerin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı dosyasına ibraz edildiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bu kez çek lehdarına istirdat davası açılması için süre verildiğini, çek lehdarı ... tarafından dava konusu çekler ve diğer çeklere ilişkin davacı şirkete karşı Sayın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı dosyası üzerinden istirdat davası açıldığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı dosyası üzerinden dava konusu çeklerin de dahil olduğu istirdat talebinin reddine dair karar verildiğini, verilen kararının akabinde, müvekkil şirkete dava konusu çeklere ilişkin ödeme yapılmadığını alacağın tahsili maksadı ile Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibine de çek bedellerinin ödenmediğini ve çekin hamilin müvekkil şirket olduğunu bilen davalı şirket tarafından haksız ve kötüniyetle itiraz edilerek takibin durmasına ve alacağın tahsilinin sürüncemede bırakılmasına sebebiyet verdiğini, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı ilamsız icra takibine yönelik haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamını, davalı şirket aleyhine alacağın %20'sini aşar oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hakkaniyete aykırı olarak açıldığını, çek asıllarının mahkememize sunulmadığını, aynı çeklerin bankaya da ibraz edilmediğini, ... tarihli keşidecisi müvekkil şirket olan ... seri nolu çek üzerinde davacının cirosu dahi bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı şirkete borcunun da bulunmadığını, Müvekkili şirket ile ... arasında düzenlenen ... tarihli mutabakat ve tediye belgesinde "broca karşılık verilen daire nedeni ile dava konusu çeklerin vadesinde bedelsiz olduğu, 30 gün içerisinde çeklerin müvekkiline teslim edilmemesi durumunda sorumluluğun ...- ...'na ait olacağının düzenlenip birlikte imzalandığını, çeklerin zamanaşımına uğredığını, ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıl geçtiğinin, çeklerde zamanaşımı süresinin 3 yıl olduğunu, zamanaşımına uğramış çeklerde genel haciz yoluyla takip başlatılamayacağını, zamanaşımına uğramış çekler ancak temel borç ilişkisine dayanılarak açılacak davalarda yazılı delil başlangıcı kabul edildiğini, davanın itirazın iptali davası olduğunu müvekkili şirketin keşide ettiği dava konusu çekler lie ilgili ödemesini ... tarihi itibari ile ...'na yapmış ve ibranamesinide aldığını, gerekirse ...'nun tanık olarak dinlenmesi istediği davacının haksız ve kötü niyetli olarak açtığı davanın reddini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, çeke dayalı olarak yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine davacı tarafça açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığın davacı hamilin, keşideci davalıdan çek bedelini talep edip edemeyeceği, davalının çeki tahsile koyarken kötü niyetli olduğu hususunun ispatının davacıya ait olduğu görülmüştür.
6102 Sayılı Kanun 732. Maddesinde "Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.
... Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." düzenlemesi mevcuttur.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 07/05/2014 tarih, 2014/5077 Esas, 2014/8857 Karar sayılı emsal içtihadında "Dava, süresinde bankaya ibraz edilmemiş olan çeke dayanılarak girişilen ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, dava konusu çek ciro yoluyla hamil olmuştur. Davalı ise çekin keşidecisidir. Çek, süresinde bankaya ibraz edilmediğinden 6762 sayılı TTK'nun 720. Maddesi uyarınca hamil, ciranta ve keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını yitirmiştir. Başka bir anlatımla, süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiştir.
Bu durumda, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için önünde iki seçenek bulunmaktadır. Hamil, ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehdara başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp, alacağını her türlü delil ile kanıtlayabilir, ya da 6762 sayılı TTK.nun 730/14.maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanun’un 644.maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak keşideciye başvurabilir. Bu ikinci halde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür..." şeklinde belirtilmiştir.
Mahkememizce yargılama sırasında davalı borçlu tarafa davanın ispatına yönelik olarak TTK gereği davacı hamilin çeki kötü niyetle takibe koyduğuna, kendisinin sebepsiz zenginleşmediğine ilişkin delillerini ibraz etmesi için süre verilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde sundukları deliller dışında başka bir delillerinin olmadığını, çek bedelinin lehtara ödendiğini, buna ilişkin tanık deliline dayandıklarını beyan etmiştir.
Dava konusu somut olayda, yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak hamil tarafından keşideci aleyhine yapılan takipte keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat külfetini kendisi üzerinde olduğu, ancak buna ilişkin delillerini ibraz edemediğini görülmekle davacının itirazın iptali isteminin takibe dayanak çek tutarları yönünden kabulüne, işlemiş faizler yönünden ise reddine karar vermek gerekmiş, oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, buna göre Antalya ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında borçlu davalının itirazının 47.000,00 TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine,
2-Hükmolunan alacağın %20 si oranında hesaplanan 9.400,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafın işlemiş faize ilişkin taleplerinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 3.210,57 TL harçtan, peşin olarak alınan 1.210,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.000,49 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan davetiye, müzekkere, giderinden ibaret toplam 121,40 TL.yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 80,50 TL yargılama gideri ile peşin alınan 1.210,08 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul oranınca hesaplanan 5.520,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca dava ret oranınca hesaplanan 2.862,96 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıay VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/04/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza