T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/466
KARAR NO: 2018/674
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/08/2017
KARAR TARİHİ: 09/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... meydana gelen trafik kazasında müvekkillerinin ..'nin vefat ettiğini, davalı ...'den rent a car olarak kiralanan ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkillerinin ... çarpması neticesinde meydana geldiğini, kazadan sonra Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının karara bağlandığını, temyiz aşamasında olduğunu, sürücü ...'nun ... tarihinde vefat ettiğini, vefat edenin eşi ... için açılan davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile karara çıktığını, geride kalan müvekkilleri için müracaat edilmesine rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın sigortacısı ... poliçe numarası ile ... A.Ş olduğunu, kasko poliçesinin ise ... A.ş tarafından poliçe limiti sınırlı olmak üzere manevi tazminat kapsamında yükümlülüğü bulunduğunu, ... Adli Tıp kurumunun raporunda davalının %30 oranında kusurlu olduğunu, 10.000,00 TL maddi tazminatın Anadolu Anonim Türk ... şirketinden ve davalı ...'den, müvekkillerinin her biri için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalıların davaya cevap süresi içerisinde davaya cevap vermedikleri anlaşılmış olup, davalı ... A.Ş vekili cevap süresinden sonra sunduğu ... tarihli dilekçe ile davanın reddini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle kaza sonrasında ölen ... desteklerini kaybeden davacılar tarafından kasko ... şirketine, trafik kazasına sebep olan aracın kiralaya vermek suretiyle işleten kişiye ve bu araca ait aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasını yüklenen ... şirketine karşı açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce bu kapsamda, dava konusu trafik kazasına ilişkin Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan ... esas sayılı dava dosyası sureti, yine dava konusu kaza nedeniyle ölenin eşi tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ... esas sayılı dava dosyası kapsamında verilen gerekçeli karar ve bu karara ilişkin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı, kazaya sebep olan ... plakalı araca ilişkin ... poliçesi ve kazaya ilişkin tüm ... kayıtları, dosya arasına alınmış, gerçek kişi tarafların ekonomik ve sosyal durumları kolluk marifetiyle araştırılmış, kazaya sebep olan ... plakalı aracın kaza tarihindeki trafik tescil kayıtlarının dosya arasına alınmış, ... Kurumuna müzekkere yazılarak dava konusu kaza nedeniyle vefat edenin hak sahipleri olan davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş ve taraflarca bildirilen diğer tüm deliller toplanarak incelenmiştir.
2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesi mevcuttur.
2918 sayılı KTK 88. Maddesinde de "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. Özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar." düzenlemesi mevcuttur.
6098 sayılı TBK 53.maddesinde de ölüm halinde uğranılan zararlar belirtilmiş, 3.bendinde "...ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararlar..."'ın talep edilebileceği belirtilmiştir.
Aynı kanunun 55.maddesinde de, "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz..." şeklinde tazminatın belirlenmesine ilişkin esaslar belirtilmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' Aynı yasanın 56/2 maddesine göre ''...ölüm hâlinde...ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.''
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, maktul ...'nin trafik kazası sonrasında vefatı sebebiyle sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda verilen ... tarihli kararda ... günü meydana gelen kazada sanığın yönetimindeki otomobil ile seyri ve hal şartlarının yol durumunun trafik akışına göre ayarlanmadığı, sağ taraftan yola girip yolun bir kısmını geçerken motorsikletliyi zamanında fark edip, klakson ile uyarmadığı, motorsikletliye çarpmadan önce etkili fren ve direksiyon tedbirine başvurmadığı gerekçesi ile dikkatsiz ve özensiz davrandığı, bu şekilde tali kusurlu olduğu gerekçesi ile sanığın hapis cezası ile cezalandırılmasına ve verilen cezanın ertelenmesine karar verildiği, kararın kesinleştiğine dair dosya kapsamında herhangi bir belge olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya arasına alınan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ve bu ilama ilişkin İstinaf ilamı incelendiğinde ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle vefat eden ...'nin ... tarafından davalı sürücü ..., davalı araç işleten ... ve kazaya sebep olan aracın kasko şirketi ile ZMMS'nı sağlayan şirkete yönelik maddi ve manevi tazminat davası açıldığı bu dosya kapsamında kazanın meydana gelmesinde ilgililerin kusur durumlarının tespiti amacıyla trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen ... tarihli rapor ve bu rapora itiraz üzerine ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan ... tarihli raporlara göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nun %30, vefat eden motorsiklet sürücüsü ...'nin %70 oranında kusurlu olduklarının bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce İstinaf incelemesinden geçerek kesinleşen söz konusu bu karara dayanak olan ATK Kusur raporu hüküm verme yönünde yeterli görülerek yeniden herhangi bir kusur incelemesi yaptırılmamıştır.
SGK tarafından mahkememize yazılan yazıdan meydana gelen trafik kazası sebebiyle hak sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davanın açılmasından önce her iki davalı ... şirketine de ayrı ayrı başvurulduğu, davalı ... A.Ş'ye yapılan başvurunun ... tarihinde tebliğ edildiği, diğer davalı ... A.Ş'ye ise ... tarihinde başvurulduğu, başvuru belgesinin ... tarihinde tebliğ edildiği her iki ... şirketi tarafından davacılara herhangi bir ödemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce alınan ... tarihli aktüerya bilirkişi raporunda ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ...'nin geride kalan hak sahiplerinden davacı ...'nin davalı tarafından %30 oranındaki kusuruna isabet eden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 14.300,21 TL olduğu, davacı ... yönünden hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının ise 28.075,12 TL olduğunun hesaplandığı görülmüştür.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamına ilişkin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi tarafından verilen ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında, davalıların kaza sırasında davacının desteği olan ...'nin kaskının bulunmadığını, ölümünde baştan alınan yaralanmadan kaynaklandığını, dolayısıyla ölenen kendi fiili ile zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet verdiğini, bu sebeple belirlenen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini iddia ettiklerine göre mütrerafik kusurun ispat külfetinin davalıya ait olduğu, ölü muayene tutanağında desteğin trafik kazası ile oluşabilir genel beden tramvasına bağlı açık, çok parçalı, ampute etraf kemik kırıklarıyla karakterli büyük damar yaralanmasından gelişen dış kanama neticesi meydana geldiğinin müteaala edilmesi, ölüm sebebi olarak baş bölgesinden alınan yaralanmaların gösterilmemesi, öte yandan kaza tespit tutanağında ise koruyucu tertibat ile ilgili olarak kazazedenin kaza sırasında kask takıp takmadığının belirlenemediğinin bildirildiği ayrıca ne ceza dosyasında ne de bu dosya kapsamında desteğin kask ve koruyucu tertibat takmadığına ilişkin belge ve bilgiye rastlanılmaması sebepleriyle, davalı ... şirketinin müterafik kusuruna ilişkin iddiasını kanıtlayamadığının belirtildiği görülmekle, mahkememizce de gerek bu gerekçe gerekse tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilerek somut olayda müterafik kusur indirimi gerektiren herhangi bir delilin bulunmadığı görülmüş ve belirlenen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Sonuç olarak mahkememizce yapılan yargılama kapsamında davacıların ... ve desteği olan ...'nin ... tarihinde geçirdiği trafik kazası sebebiyle vefat ettiği, kazaya sebep olan ... plakalı aracın işleteninin davalı ... olduğu, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS'nın davalı ... A.Ş olduğu diğer davalı ... A.Ş'nin ise kasko sigortacısı olduğu, davacıların davanın açılmasından önce her iki ... şirketine de başvuru yaptıkları, davalı ... şirketleri tarafından davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığı, ceza dava dosyası içerisinde sunulan oto kiralama sözleşmesi incelendiğinde, söz konusu ... sayılı aracın dava dışı sürücü ...'na 30 gün süre ile rent a car şeklinde kiralandığı, her ne kadar aracın resmi kayıtlarda maliki davadışı ... olarak görünmekte ise de, aracın fiili kullanım ve zilliyetliğinin kaza tarihinde davalı ...'de olduğu, ... tarafından uzun süreli değil belli bir süre ile dava dışı sürücüye aracın kiralandığı ve aracın fiili hakimiyetinin ...'de olduğu, dolayısıyla davacıların hak kazandıkları destekten yoksun kalma tazminatından davalı ... şirketlerinin poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ...'in ise tamamından sorumlu oldukları, kazanın meydana gelemsinde vefat eden ...'nin %70 dava dışı sürücü ...'nun ise %30 oranında kusurlu olduğu, davacıların oğulları olan ...'nin vefatı sebebiyle onun desteğinden yoksun kaldıkları kabul edilerek aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatlarının davacılar vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesi de gözetilerek hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce " Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranlarını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal, ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere manevi tazminat ne bir ceza ve ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Davanın bu alanda gördüğü iş cismani zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmaktan, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekten, bir teselli, bir avunma ve ruhu tatmin aracı olmaktan ibarettir. Takdir hakkının söz konusu olduğu bütün hallerde hakim hak ve nesafetle hüküm vermek zorunluluğundadır. Hakimin hak ve nesafetle hüküm vermesi de genel olarak Türk toplumunun sosyal ekonomik ve moral yapısının ve özellikle de tarafların gerçek durumlarının gerektirdiği hak ve adalete uygun sonucu bulması demektir. Bu bakımdan takdir edilecek manevi tazminatın miktarı haksız eylemi özlenir hale getirecek özellikle mağdur için haksız zenginleşecek miktarda olmamalıdır. Manevi tazminat; zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır." ilkeleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede; olayın oluş şekli, tararfların sosyal ve ekonomik durumları ile kusur oranları, davacıların olay nedeniyle yaşadığı elem ve ızdırap dikkate alınarak hak ve nesafete göre davacı ... lehine 10.000,00 TL, davacı ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş, oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacıların maddi tazminat talepleri yönünden davanın ıslah edilmiş haliyle KABULÜNE,
a)14.300,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... A.Ş.'den (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye VERİLMESİNE, hüküm altına alınan tazminata davalı ... A.ş. yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
b)28.075,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... A.Ş.'den (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye VERİLMESİNE, hüküm altına alınan tazminata davalı ... A.ş. yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
a)10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... A.ş(Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye VERİLMESİNE, hükmolunan tazminata davalı ... A.ş. yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
b)10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... A.ş(Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye VERİLMESİNE, hükmolunan tazminata davalı ... A.ş. yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
3-Harçlar kanunu uyarınca maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 2.894,65 TL harçtan peşin alınan 34,16 TL harç ile 111,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 145,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.749,49 TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş.'den (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4- Harçlar Kanunu uyarınca manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli 1.366,20 TL harçtan peşin alınan 204,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.161,27 TL harcın davalılar ... A.Ş (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
5-Davacılar tarafından yatırılan 34,16 TL peşin harç, 111,00 TL ıslah harcı ve 31,40 TL başvuru harcının toplamı olan ( maddi tazminat talebine istinaden yatırılan ) 176,56 TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş'den(... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak) alınarak davacılara VERİLMESİNE,
6-Davacılar tarafından yatırılan 204,93 TL peşin harcın ( manevi tazminat talebine istinaden yatırılan) davalılar ... A.Ş (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafın yapmış olduğu, 200,00 TL davetiye, 110,90 TL posta gideri ve 400,00 bilirkişi gideri olmak üzere toplam 710,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı da göz önüne alınarak 433,10 TL yargılama giderinin davalılar ... A.Ş., ... A.Ş (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9- Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi tazminat yönünden kabul oranınca hesaplanan 5.011,29 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş'den (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacılara VERİLMESİNE,
10- Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat yönünden kabul - red oranınca hesaplanan 2.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... A.Ş (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ve ...'den alınarak davacılara VERİLMESİNE,
11-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza