T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/359
KARAR NO: 2019/14
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2018
KARAR TARİHİ: 10/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;... tarihli ve .../... sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır taşınmaz malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının her türlü tespit işlemi yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü diğerleri yönünden Maliye Bakanlığının yetkili olduğunu, itiraza tabi çek bedelinin tahsili amacıyla ... tarihinde, ... Ltd. Şti ile imza yapı malzemeleri Peyzaj Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıltığını, sonrasında borçlu ... Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti vekilleri tarafından ... tarihli dilekçe ile borca itiraz edildiğini ve Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... tarih ve .../... esas sayılı kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiğini ayrıca borçlu şirketin ... Makine San ve Tic. A.ş olarak tür değiştirmiş olduğunu, davalı şirket çek nedeniyle herhangi bir borcu bulunmadığını belirtmiş ise de, çek bedelinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 732. Maddesine dayalı olarak açılan iş bu dava ile haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamına alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Antalya ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyası ile takibe konulan çekin keşide tarihi ... olması sebebiyle, çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle hamil olduğunu iddia eden tarafın keşideci ve cirantalara müracaat hakkının düşmüş olduğunu, müvekkilli ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkilinin davacıya hiçbir borcu da bulunmadığını, davacı her ne kadar sebepsiz zenginleşmeye dayandığını belirtmişse de Antalya ... İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasına ilişkin takibin ilamsız takip olduğunu, davacı çekin kambiyo vasfına dayanmadığı için TTK 644. Maddesinde belirtilen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanamayacağını, davacının sebepsiz zenginleşme TTK 644. Maddesine göre değil, Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası olduğunu, bu durumda ispat külfeti davacıya ait olduğunu, müvekkilinin davacıya hiçbir borcu bulunmadığını belirterek davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, çeke dayalı olarak yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine davacı tarafça açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanun 732. Maddesinde "Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.
... Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." düzenlemesi mevcuttur.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 07/05/2014 tarih, 2014/5077 Esas, 2014/8857 Karar sayılı emsal içtihadında "Dava, süresinde bankaya ibraz edilmemiş olan çeke dayanılarak girişilen ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, dava konusu çek ciro yoluyla hamil olmuştur. Davalı ise çekin keşidecisidir. Çek, süresinde bankaya ibraz edilmediğinden 6762 sayılı TTK'nun 720. Maddesi uyarınca hamil, ciranta ve keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını yitirmiştir. Başka bir anlatımla, süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiştir.
Bu durumda, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için önünde iki seçenek bulunmaktadır. Hamil, ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehdara başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp, alacağını her türlü delil ile kanıtlayabilir, ya da 6762 sayılı TTK.nun 730/14.maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanun’un 644.maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak keşideciye başvurabilir. Bu ikinci halde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür..." şeklinde belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda, yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasında ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak hamil tarafından keşideci aleyhine yapılan takipte keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat külfetini kendisi üzerinde olduğu, ancak buna ilişkin delillerini ibraz edemediğini görülmekle davacının davasının kabulüne ve alacağın likit oluşu dikkate alınarak icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Buna göre davalının Antalya ... İcra Dairesinin .../... esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptali ile, takibin kaldığı yerden DEVAMINA,
2-Hükmolunan alacağın %20'si tutarındaki 4.864,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya VEKİLMESİNE,
3-Davacı Maliye Hazinesi harçtan muaf olduğundan ve dava açılışta peşin ve başvuru harcı alınmadığından alınması gerekli 1.661,56 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan; 42,00 TL tebligat ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı lehine takdir edilen 2.918,87 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza