T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/4
KARAR NO: 2021/534
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/01/2018
KARAR TARİHİ: 14/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı bankanın ticari müşterisi olarak çalıştığını, ancak davalı bankaya ait POS cihazlarının kullanımını davacının sonlandırması sebebi ile davalı bankaya tüm cihazları iade ettiğini, bu cihazların davalı banka personeli ... isimli müşteri temsilcisine teslim edildiğini, davacı şirket tarafından teslim tutanağı istendiğinde ise şu anda form kalmadığını, bir iki gün içinde bu belgenin teslim edeceğinin beyan edildiğini, ancak evrakın hiçbir şekilde davacıya teslim edilmediğini, pos cihazının teslim işleminin davacı şirket çalışanı ... tarafından yapıldığını, bunun davalı banka kamera kayıtlarından tespit edilebileceğini, davacı tarafından tüm pos cihazlarının teslim edilmesine karşılık davalı bankanın bu iki cihazın teslim edilmediğini öne sürdüğünü, davacı tarafından konunun çözümü için davalı bankanın pos destek hattı ile telefon görüşmeleri yapıldığını, ancak bir çözüme kavuşmadığını, bilahare Pos cihazları teslim edilen Mete isimli davalı banka çalışanının evrakta sahtecilik suçundan yargılandığını, davalı tarafa teslim edilen POS cihazlarının, teslim edilmediği gerekçesi ile kendilerine ücret tahakkuk ettirilen bedellerin iptali ile kendilerine bu konudaki borç bakiyesinin sıfırlanması için davalı bankaya Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı banka tarafından ...-... tarihleri arasında 1.680 TL 'nin davacının bilgisi dışında çekilmiş ve sonrasında davacının kredi ödemelerinden iş bu miktarı kesmesi nedeniyle toplam taksit tutarını ödediği halde eksik ödeme gibi değerlendirilerek davacı aleyhine faiz taahakuk ettirildiğini, bu şekilde davacı şirketin bilgisi dışında yapılan kesinti sebebi ile kredi ödemeleri gününde yapılmış olmasına karşılık gecikme görüldüğünü, ayrıca davalı tarafça ''üye işyerine bağlı 2 adet Mobil Pos cihazının müşteri tarafından teslim edildiği belirtilmekte olup, ... ... bölümü tarafından cihazların teslim alınmadığının belirtildiğini, tahsilat devamını engellemek için Pos cihazları blokeye alınmıştır'' şeklinde beyanda bulunulmasına rağmen hesap ekstrelerinde görüldüğü üzere ... tarihinde 381,51- TL ve ... tarihinde 40,00- TL haksız kesinti yapıldığını, davacının teslim edeceği elinde bir POS cihazı yok iken davalı banka davacının iade ettiği ve kullanmadığı bu POS cihazları üzerinden kayıp POS bedeli ile verimsizlik ve İnaktiflik kesintileri ve cihaz bedelinin iadesi ile davacıyı haklı gören banka akabinde haksız olarak bu bedelleri davacıya keşide ettiğini ve cebri icra ile tehdit ettiğini, asıl borcun ortadan kalkması durumunda faiz de talep edilemeyeceğini, davacı şirketin kredi taksitlerini gününde ödediğini beyanla, davacının POS cihazı teslim borcunun olmadığının tespiti ile iadesine, POS ile ilgili Verimsizlik ve İnaktiflik bedeli ile Kayıp POS adı altında yapılan haksız kesintinin tespitine, kredi ödemesinde temerrüde düşmeyen davacı şirketin ödemelerinin yapılan haksız kesintiler sebebiyle gecikmede gözükmesi sebebiyle haksız işletilen faiz miktarının tespiti ile faizler yönünden davacının borcunun olmadığının belirlenmesine, davacının kredibilitesinde meydana gelen zararların ve gecikmede görünen borçlarının gecikmeye hiç düşmemiş gibi kredi kuruluşlarında görünmesinin sağlanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça akdedilen sözleşme hükümleri gereğince alınan Kullanım ücreti, Verimsizlik Ücreti, İnaktiflik ücreti tamamen Türk Ticaret Kanunu hükümlerine, usul ve yasaya uygun olduğunu, yapılan kesintilerde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, davacı tarafın tacir ve davalı Bankanın P.O.S cihazlarının menkul maliyeti ve diğer işletme giderleri ile birlikte masraf yaptığını bu nedenle de makul oranda bir komisyon isteyebileceğini bildiğini, davacının basiretli tacir olmanın gereklerini yerine getirmediğini, ... tarihinde başlayan kesintinin ... tarihine kadar fark etmemesi hayatın olağan akışına aykırı olduğnu, ödemede geciken borçluya faiz işletilmesi gerçek kişiler arasında dahi hukuka uygun olarak adlandırılabilecekken davalı banka açısından evleviyetle asli unsur olarak görülmesi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunun 11 inci maddesine göre, ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılmaktadır. 12inci maddeye göre ise, bir ticari işletmeyi kısmen dahi kendi adına işleten kimseye “tacir” denmektedir. Kanunun bu açık tanımından Bankaların tacir olduğu sonucu çıkmaktığını, Kanunun "Ücret isteme hakkı" başlıklı 20inci maddesinde, “Tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.” hükmü bulunduğunu, bankalar müşterilerine kredi tahsis işlemi yapmakla müşterilerine hizmet sunduklarını, bankalar müşterilerine kredi tahsis etmekle, müşterilerine güven ve itibar kazandığını, kredi açtıklarını, bankaların Türk Ticaret Kanunu’na göre tacir olması nedeniyle yukarıda belirtildiği şekilde ücret/komisyon alma hakkı bulunmadığını, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun “Faiz oranları ile diğer menfaatler” başlıklı 144üncü maddesi; “Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kar ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dahil bu maddede belirtilen işlemlerde sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu, bu yetkilerini Merkez Bankası' na devredebilir.” hükmünü içerdiğini, yasaya aykırı olarak açılmış bulunan hukuki mesnetten yoksun işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak davacının ... Bank ... Şubesine teslim ettiğini belirttiği bankaya ait post cihazlarına ilişkin kayıt ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı bankaya müzekkere yazılarak davacının kullanmış olduğu krediye ilişkin kredi sözleşmesi, hesap ekstreleri, ödeme planı ve yapılan ödemelere ait belgeler ile davacının kullanmış olduğu post cihazına ait tüm kayıt ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasında; Taraflar arasındaki ticari ilişki dikkate alınarak davacının iade ettiğini belirttiği post cihazları yönünden davalı bankanın talep edebileceği post cihaz ücreti bulunup bulunmadığı, post cihaz ücreti var ise bunun davacının davalı bankadan kullandığı kredi nedeniyle ödemelerini yaptığı hesaptan otomatik olarak tahsil etmesinin mümkün olup olmadığı, bu sebeple kredi borcunu eksik ödenmesi sebebiyle davacıya fazladan faiz borcu yüklenmesinde bankanın kusurunun bulunup bulunmadığı ve davacının borçlu olmadığı ile davalının alacaklı olduğu miktarlar hususunda rapor tanzimi için dava dosyası uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmak üzere ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, bankacı bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından ibraz edilen ... tarihli 2. ek raporda özetle; "...Davacı şirketin POS cihazının banka çalışanı ...'ye teslim ediliği yönündeki beyanına davalı bankanın bir itirazının bulunmaması, ayrıca aylık baz da tahsili gereken Kullanım Ücreti ve Verimsizlik Ücretinin ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için tahakkuk ettirilmemiş olması hususu birlikte dikkate alındığından POS Cihazlarının ...'de iade edildiğinin kabulünün gerektiği, buna göre ...'ten sonra POS Kullanım Ücreti, Verimsizlik Ücreti ve İnaktif Ücreti namı altında herhangi bir ücret talep hakkına sahip olmadığı, davacı şirketin davalı bankaya dava tarihi ... tarihi itibariyle herhangi bir borcunun bulunmadığı, davacı şirketin davalı bankadan ... tarihi itibariyle ((714,91 TL+791,51 TL+817,05 TL+740,45 TL+765,98 TL+817,05 +765,98 TL+765,98 TL+791,51 TL+1.148,99) -1.680,99 TL)=6.439,41 TL'yi talep hakkına sahip olduğu" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davacının dava değeri olarak belirttiği tutarda borçlu olmadığı ve pos cihazlarını da teslim yükümlüğünün bulunmadığı anlaşılmış olmakla davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça menfi tespit istemi ile birlikte dava dilekçesinin netice-i talep kısmında 3, 4 ve 5 numaralı talepleri yönünden de karar verilmesi talep edilmiş ise de; söz konusu talepler yönünden mahkememizin inceleme ve karar verme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla fer'i nitelikteki bu talepler yönünden istemin reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL; KISMEN REDDİ ile,
Davacının davalı bankaya dava değeri dikkate alınarak 1.000,00 TL BORÇLU OLMADIĞININ, ayrıca post cihazı teslim yükümlülüğünün bulunmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 68,31 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harç düşüldükten sonra bakiye 32,41 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince 1.000 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 174,50-TL davetiye, 286,10-TL. Posta, 3.042,00-TL bilirkişi giderinden ibaret davanın kabul ve ret oranı gözetilerek toplam 3.502,60-TL. yargılama gideri ile 77,00 TL ilk dava masraf toplamı 3.579,60 TL giderin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar yönünden yönünden kesin olmak üzere karar verildi. 13/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır