T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/411
KARAR NO: 2022/545
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/07/2018
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 03/07/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; 03/05/2018 tarihinde, sürücü davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile seyrederken başka bir araçla çarpıştığını, çarpışma hızıyla yaya kaldırımına çıkarak o esnada kaldırımda yürümekte olan davacıya çarptığını, davacının yaralandığını, kaza anını görüntüleyen kamera kaydı bulunduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun md. 56/1-a gereği şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymaması sebebiyle sürücü ... bu kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu bulunduğunu, kaza nedeniyle Antalya C. Başsavcılığı'nın ... Soruşturma nolu dosyası ile soruşturma aşamasının devam ettiğini, ...'in ağır kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazasında davacının beyin kanaması geçirdiğini, sol bacağının kırıldığını, davacının hayati tehlike geçirdiğini, davacı ve ailesi Ankara'da yaşamaktayken davacının Antalya'da başına gelen bu elim kaza sonrası yoğun bakım ve tedavi sürecinin Antalya'da ... Üniversitesi Hastanesi'nde devam ettiğinden davacının ailesi Ankara'dan Antalya'ya geldiğini, tedavi süresince Hastaneye gidip gelmek zorunda kaldıklarından Antalya'da Kredi Yurtlar Kurumu'nda konakladıklarını, akabinde Ankara ... Üniversitesi Hastanesi'nde tedavi gördüğünü, davacının kendi başına hayati fonksiyonlarını yerine getiremediğini, eşinin ve çocuklarının destekleri ile hayatını idame ettirdiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde trafik sigortası bulunmadığından, işbu maddi tazminat davası açılmadan önce davalı ... Hesabı'na başvuruda bulunulduğunu, ... Hesabı tarafından talepleri karşılanmadığından işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, yaşanan işbu haksız fiilin doğurduğu kalıcı yara ve sakatlık sebebiyle davacının ruhunda oluşan elem ve kedere karşılık manevi tazminat davası, davalı ...'e karşı Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açıldığını beyanla, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının geçici iş göremezlik tazminatı olarak 500,00-TL; kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak 500,00-TL, SUD kapsamında olmayan ve SGK tarafından karşılanmayan zarunlu olarak harcanan özel tedavi masrafları ve zorunlu masraflar olarak 3.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 03/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Hesabı yönünden poliçede sorumlu olduğu limitler dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren15/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, ... plakalı aracın trafik kaydına 3. Kişilere devrin önüne geçilecek şekilde ihtiyati haciz konulmasına, maddi tazminat taleplerimizin dava sonunda tahsil imkanının ortadan kalkmaması için davalı ... adına kayıtlı Uyap sistemi üzerindeki gayrimenkul ve araç tespiti yapılmasını, bulunması halinde 3, şahıslara devrinin önlenmesi için Uyap sistemi üzerinden ihtiyati haciz konulmasını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; 26.04.2016 yürürlük tarihli 6704 sayılı torba yasa ile değişiklik yapılan, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." hükmü ile, açık bir şekilde, dava yoluna gidilmeden önce, ilgili sigorta şirketine başvuru zorunluluğu getirildiğini, iş bu başvuru zorunluluğunun yerine getirilmediğini, tazminat talebine ilişkin tüm evrakların eksiksiz olarak sigorta şirketine ulaştırılmasından itibaren başvurunun değerlendirilmesinin mümkün olacağını, davacı tarafın, usul ve yasaya aykırı olarak ikame edilen davasının esasa girilmeksizin, dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca eldeki davanın trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olup, söz konusu uyuşmazlığın “ticari ilişki” niteliğinde olmadığını, haksız fiile dayalı olarak tazminat talep edildiğini, davanın genel hükümler çerçevesinde “Asliye Hukuk Mahkemeleri” tarafından görülmesi gerektiğini, esasa ilişkin ise, davacı tarafın, iddia ettiği gibi trafik kazasından kaynaklanan kesin ve kalıcı maluliyetinin bulunduğuna ilişkin olarak resmi ve yetkili bir hastane tarafından sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gerektiğini, davacının tazminat taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine, reddedilen kısım bakımından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, davanın reddine ilişkin taleplerinin kabul görmemesi halinde, dosyanın görevli “Asliye Hukuk Mahkemesi”ne gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın tescil kaydı celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılmış, ... plakalı araca ait ZMMS poliçesiyle hasar dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası uyap sistem üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine müzekkere yazılarak davacının teşhis ve tedavisine ilişkin tüm tıbbi evraklar celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
SGK'ya müzekkere yazılarak gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların ekonomik ve sosyal durumları araştırılarak düzenlenen tutanaklar dosyamız arasına alınmıştır.
Dava dosyası kusur oranının tespiti bakımından Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 30/10/2019 tarihli raporunda özetle; "...A-)Sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğuna,
B-)Sürücü ...’in Kusursuz olduğuna
C-)Yaya ...’ın Kusursuz olduğu" sonuç ve kanaate varılmıştır.
Dava dosyası davacının geçici ve daimi iş gücü kaybının tespiti için meydana gelen trafik kazası nedeniyle rapor tanzimi için İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kuruluna gönderilmiş, 2. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "...I. Zihinsel Ruhsal Davranışsal Bozukluklar, Geçici fonksiyon kaybına neden olan ruhsal hastalıklar, B- Beyin hasarı, 2- Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen, kişinin engellilik oranı %40,
II. Kas-İskelet Sistemi, Omurgaya ait sorunlar, Tablo 1.2 kategori IV’e göre kişinin engellilik oranı %28,
III. Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, Tablo 3.5 b’ye göre alt ekstremite engellilik oranı %3 olup Tablo 3.2’ye göre kişinin engellilik oranı %2,
Balthazard formülüne göre: %57.6
1. Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %58 (yüzdeellisekiz) olduğu,
2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği,
3. İyileşme (işgöremezlik) süresi içerisinde 9 (dokuz) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği,
4. SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin ne kadar olacağı hususu Kurumumuz ve Kurulumuzun görev tanımına girmediği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "...03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Malüliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin çalışma gücünün en az %60’ının kaybına neden olan hastalıklar listesini içeren ekinin yeniden düzenlenmesi niteliğinde olduğu, beden çalışma gücünün en az %60’ının kaybına neden olan hastalıklar listesini içerdiği, bunun dışında herhangi bir oran içermediği, meslekte kazanma gücü kaybı tespitine ilişkin ekleri olmadığı, arızaların malüliyet oranlarını gösteren listeleri içermediği,
1- Mevcut belgelere göre Eyyup oğlu 25.08.1961 doğumlu ...’ın 03.05.2018 tarihli trafik kazası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak:
Gr 1 I (18Ba…35) A%39,
Gr1 XII (32a…1) A%5,
Gr1 X (2…33) A %37,
Balthazard formülüne göre; %63.49
E cetveline göre: % 69.0 (yüzdealtmışdokuznoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
2- İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 18(onsekiz) aya kadar uzayabileceği, aynı yönetmeliğin 15. Maddesi çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 9 (dokuz) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce 14/07/2021 tarihli oturum 1 nolu ara karar gereği dosyanın re'sen seçilecek bir aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek davacı tarafın talep edebileceği maddi tazminat konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından mahkememize sunulan 11/10/2021 tarihli raporda özetle; "...
İş gücü kaybının %100 olduğu
Geçici iş göremezlik gelirleri...... ; 33.061,89 (TL)
Kusur indirimi... ... ................ Yapılmadı
SGK ödemesi .... .................. ; yok
İş gücü kaybının %58 olduğu
Sürekli iş göremezlik dönemi gelirleri;
a) İşlemiş kazanç dönemi.... ......53.845,59
b) İşlemiş pasif dönemi.... . ... 10.741,88
c) İskontolu pasif dönemi......507.425,97
Toplam... : 572.013,44
%58 malüliyete isabet eden zarar.... 572.013,44 x 0,58 —331.767,80 (TL)
Kusur tenzili....................... : yapılmadı
-Bakıcı gideri yönünden inceleme;
-ATK raporunda 9 ay bakıcı ihtiyacı olduğu tespiti esas olmak üzere, kaza tarihinden itibaren 9 aylık dönem için Brüt Asgari Ücret seviyesinden bakıcı gideri hesaplandı.
17. Hukuk Dairesi ... E. , ... K.
Bu durumda mahkemece, davacının bakıcı gideri talebi yönünden yukarıda açıklarıdığı gibi araştırma inceleme yapılarak kaza tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret tutarı (tamamının) üzerinden hesaplama yapılmak üzere bu konuda bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
BRÜT NET GÜN BRÜT
DÖNEMİ GÜNLÜK GÜNLÜK SAYISI GELİR
03/05/2018 31/12/2018 67,65 56,99 238 16.100,70
01/01/2019 03/02/2019 85,28 71,71 32 2.728,96
270 18.829,66
Kusur indirimi; yapılmadı.
SGK dışı Tedavi ve Yol Giderleri Yönünden İnceleme;
Davcının SGK kapsamında olması nedeniyle, SGK dışı belgeli ve belgesiz zorunlu giderleri talep edilmiştir.
Tanı ve tedavi süreci;
... Ünv. Hastanesinin 03.05.2018 yatış, 23.05.2018 çıkış tarihli yoğun bakım epikrizinde ve 23.05. Yatış 02.06.2018 çıkış beyin cerrahi epikrizinde, özet olarak sol bacak atelde, sağ ve sol pariatal kemiklerde lineer kırık hattı, epi ve sub dural hemoraji, beyin ödemi, sağ nazal kemik kırıkları, her iki ak ciğerde hasar, Boyun omuru C6 düzeyinde sol lamine ve transvers proçes kırık, sol frontal sub araknoid kanama tanıları ile cerrahi ve tıbbi tedavilerinin yapıldığı.
... Ünv. 26.08.2019 tarihli öortopedi uzmanı imzalı yazıda, sol tibia kırığı nedeniyle, yerleştirilen intramedüller çivinin yerinde olduğu,
... Ünv. Fizik tedavi bölümüne 04.06.2018 yatış yapıldığı, Fizik tedavi ve diğer tedavilerine devam edildiği, 13.06.2018 taburcu edildiği, yutma güçlüğü çeken hastaya püre kıvamında beslenme önerildiği. Kontrollerinin devam ettiği belirtilmiştir.
Dosyaya sunulan gider belgeleri incelendi tanı ve tedavi süreci ile ilişkili oldukları değerlendirilenler aşağıya çıkarıldı.
2020 yılında yapılan Venöz Yetmezlik durumu ve ameliyatının kazaya bağlı oluştuğuna dair bilgi ve belgeye ulaşılamadığından hesaba dahil edilmedi.
... Ünv. Hastanesi faturalarının bir kısmı raporlama süreci ile ilişkili olduğu değerlendirildiğinden, yargılama masrafları kapsamındadır.
Düzenleyen tarih/sayı miktar
Düzenleyen tarih/sayı miktar
... Ünv. Hastanesi 13.06.2018 1.131,00
... Medikal 24.05.2018 49,99
... Ünv. Hastanesi 02.06.2018 630,00
... (LPG) 05.05.2018 104,97
... Petrol 03.05.2018 100,00
... Petrol 06.05.2018 89,02
... uçak bileti 02.06.2018 106,99
... uçak bileti 02.06.2018 106,99
... uçak bileti 02.06.2018 106,99
... uçak bileti 02.06.2018 106,99
... uçak bileti 01.06.2018 141,99
... uçak bileti 22.05.2018 44,99
... uçak bileti 14.05.2018 44,99
... uçak bileti 28.05.2018 44,99
... uçak bileti 16.05.2018 64,99
... misafirhane ücreti 15.05.2018 392,00
... misafirhane ücreti 01.06.2018 380,80
... misafirhane ücreti 09.05.2018 448 ,00
... Biyomedkal (Emboli kat.) 15.12.2018 1450,00
5.545,69
Yukarıda gider belgesi olarak sunulmuş yol giderleri, tarihleri kaza sonrası kısa bir dönemi kapsadığından, devamında yol harcamaları olacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca kazaya bağlı yaralanma nedeniyle tedavi sürecinde özel diyet gerektiren bir durum oluştuğundan bu yönde giderleri olacağı, kullanılan ilaç, tıbbi malzeme, hijyen malzemeleri vb. Harcamaları olacağı değerlendirilmiştir. Anlaşılacağı üzere belgeli giderler dışında zorunlu harcamaları olacağı ve tanı ve tedavi süreci değerlendirildiğinde, SGK kapsamında olmayan giderlerinin 4.500,00TL olabileceği kanaatine varılmıştır.
Belgeli ve Belgesiz SGK dışı giderleri toplamı; 5.545,69+ 4.500,00 —10. 045,69 (TL) dır.
SONUÇ; 03/05/2018 tarihinde trafik kazası sonucu 2556 oranında sürekli, 18 ay geçici iş kaybı ve 9 ay bakım ihtiyacı gelişen, davacı ...'ın;
- Geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 33.061,89 (TL),
- Sürekli Özür durumundan kaynaklanan maddi zararı 331.767,80 (TL),
- Geçici bakıcı ihtiyacından kaynaklanan maddi zararı 78. 29,66 (TL) ve - SGK dışı tedavi ve yol giderlerinden kaynaklanan maddi zararı 9.045,69 (TL) olarak hesaplanmıştır." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16/03/2022 tarihli ek raporda özetle; "...Taraf itirazları yukarıda incelenip gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Kök rapora dahil edilmemiş tedavi gider belgeleri, 2022 asgari ücretleri ve geçici ödeme dikkate alınarak rapor güncellenmiştir. Buna göre;
03/05/2018 tarihinde trafik kazası sonucu %58 oranında sürekli, 18 ay geçici iş gücü kaybı ve 9 ay bakım ihtiyacı gelişen, davacı ...'ın;
- Geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 33.061,89 (TL),
- Sürekli Özür durumundan kaynaklanan maddi zararı 2022 asgari ücretleri dahil edilerek ve 20.000,00 TL geçici ödeme mahsup edilerek 506.907,57 (TL),
- Geçici bakıcı ihtiyacından kaynaklanan maddi zararı 18.829,66 (TL) ve
- SGK dışı tedavi ve yol giderlerinden kaynaklanan maddi zararı itiraz dilekçesi ekindeki faturalar dahil edilerek 12.334,19 (TL) olarak hesaplanmıştır." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 04/04/2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davacının geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararını 32.561,89-TL arttırılmak suretiyle toplamda 33.061,89-TL, sürekli özür durumundan kaynaklanan maddi zararı 506.407,57-TL arttırılmak suretiyle toplamda 506.907,57-TL, geçici bakıcı ihtiyacından kaynaklanan maddi zararının 18.329,66-TL arttırılmak suretiyle toplamda 18.829,66-TL, SGK dışı tedavi ve yol giderlerinden kaynaklanan maddi zararı 9.834,19-TL arttırılmak sureti ile toplamda 12.334,19-TL olarak arttırmıştır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; dava, 03/05/2018 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının yaralandığı iddiası ile geçici ve daimi iş göremezlik tazminatı ile tedavi giderlerinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Davacının sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, davacınn maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."
6098 s. TBK'nun 54. maddesine göre, "Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1.Tedavi giderleri. 2.Kazanç kaybı. 3.Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4.Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar." şeklinde belirtilmiştir.
Davacıların maluliyet oranlarının hesaplanmasında kaza tarihi itibariyle hangi yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği hususu Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/03/2021 tarih 2020/7120 Esas 2021/2627 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir..." şeklinde açıkça belirtilmiştir.
Kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yönetmeliğin Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda; müterafik kusur ve hatır taşımasına ilişkin indirim sebeplerinin uygulanıp uygulanmayacağı yönünde yapılan değerlendirmede;
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD'nin 2018/1905 E, 2019/449 K sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere; Hatır taşıması, zarar görenin ücret mukabili taşınmadığı bir taşıma türüdür. Bir olayda hatır taşımasının varlığının kabul edilebilmesi için taşımanın ücretsiz olması yeterli olmayıp, taşıma işinin ailevi bir yükümlülüğün icrası kapsamında da gerçekleştirilmemesi gerekir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hatır taşımacılığı varsa hükmedilen maddi tazminattan %20 nispetinde, manevi tazminat yönünden ise takdir edilecek oranda makul bir miktar indirim yapılması gerekir. Ayrıca hatır taşıması sebebiyle tazminattan hakkaniyet düşüncesiyle indirime gidildiğinden bu mahsup sebebiyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir. (Yargıtay 17. HD. 01/12/2016 gün, ... Esas ve 2016/11087 Karar) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51/1. maddesinde hakimin tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 52/1. maddesinde ise zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında yahut artmasında etkili olmuş ya da tazminat hükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzenlenmiştir. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz(17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354) Ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesi şart değildir. Dosya kapsamında hal ve şartlara göre tazminattan indirim yapılmasını gerektirir. Müterafik kusurun belirlenmesi halinde usulünce tenkis yapılması gerekir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2015/9251 - 2018/3894 E.K. Sayılı içtihadı).
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 12/05/2016 gün, 2016/5244 Esas, 2016/5846 Karar sayılı emsal içtihadında; "...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir."
Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda BK.nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. ...
6098 sayılı TBK'nın 52.maddesine göre; "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir."
Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda açıklandığı üzere; müterafik kusur ile hatır taşıması ayrı kavramlardır.
Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır için taşınması yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.
Hatır taşımasına ilişkin olarak ise; davacının, sürücünün arkadaşı olduğu, olay tarihinde birlikte eğlendikten sonra aynı araçla seyir halinde iken kazanın meydana geldiği, desteğin karşılıksız olarak araçta taşındığı görülmekle somut olayda hatır taşımasına ilişkin yasal koşulların bulunduğunun kabulü gerekmiş, yerleşik Yargıtay uygulamaları gereği belirlenen tazminat miktarından %20 oranında indirim yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; Mahkememiz dosyası ve ceza soruşturma dosyası kapsamından desteğin kaza tarihinde müterafik kusurlu olduğuna ilişkin alkollü olduğu yada emniyet kemerinin takılı olmadığına ilişkin bir delil bulunmadığı görülmekle müterafik kusura ilişkin indirim yapılmamıştır.
Davacının maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden aktüerya bilirkişisi tarafından dosyada toplanan deliller ışığında tazminat hesabında Yargıtay tarafından nazara alınan ilkeler doğrultusunda düzenlenen mahkeme ve yargı denetimine elverişli kök ve ek raporlarda belirtilen tutarlar dikkate alınarak 178.841,07 TL daimi iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden ödeme tarihi olan 05/05/2017'den tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davacının sürekli iş göremezlik zararına ilişkin maddi tazminat talebinin KABULÜ İLE; 506.907,57 TL'nin, davalı ... Hesabı yönünden 15/06/2018 tarihinden, davalı ... yönünden 03/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Hesabının kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına,
2-Davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin maddi tazminat talebinin KABULÜ İLE; 33.061,89 TL'nin, davalı ... Hesabı yönünden 15/06/2018 tarihinden, davalı ... yönünden 03/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Hesabının kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına,
3-Davacının bakıcı giderine yönelik maddi zarara ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 18.829,66 TL'nin, davalı ... Hesabı yönünden 15/06/2018 tarihinden, davalı ... yönünden 03/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Hesabının kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına,
4-Davacının SGK kapsamı dışı tedavi gideri-yol ücretine yönelik maddi tazminat talebinin KABULÜ İLE; 12.334,19 TL'nin, davalı ... Hesabı yönünden 15/06/2018 tarihinden, davalı ... yönünden 03/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Hesabının kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına,
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 39.014,11 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harç ile tamamlanarak alınan 1.937,05 TL harçtan mahsubu ile bakiye 37.041,16 TL harcın davalılardan (... Hesabı yönünden sigorta teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan 45.606,66 TL vekalet ücretinin davalılardan (... Hesabı yönünden sigorta teminatı limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 250,50TL davetiye, 458,20 TL posta, 1.068,00 TL bilirkişi ve adli tıp giderinden ibaret toplam 1.776,70 TL yargılama giderinin davalılardan (... Hesabı yönünden sigorta teminatı limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflarına İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır