T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/825 Esas
KARAR NO: 2019/216
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/12/2018
KARAR TARİHİ: 02/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkil şirkete ciro yolu ile intikal eden ... Antalya ... Şubesine ait, 25/10/2018 keşide tarihli, keşidecisi ... Nakliyat Meyve Suları Yaş Sebze Meyve Komis. Oto Al. Sat. İnş. Tur. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan, 76.000,00 TL bedelli çekin vekil edenin alacağına istinaden alındığını, söz konusu çekin meşru hamilinin müvekkili olup, söz konusu çekin kaybolduğunu, çekin kaybolması sebebiyle Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, 13/11/2018 havale tarihli dilekçe ile davalı ... vekili tarafından çekin müvekkilerinde olduğuna dair dilekçe sunduğunu, 21/11/2018 tarihli muhtıra ile taraflarına iş bu davanın açılması için iki haftalık süre verildiğini, ... tarihli dilekçenin içeriğini kabul etmediklerini, müvekkilinin çeki cirolayan ... ve ... ile bir ticari ilişkisi bulunmadığını ve tanımadıklarını, bu dilekçede de buna dair bir anlatım bulunmadığını, müvekkilinin ... Nakliyat.....Ltd. Şti.'den aldığı çeki bankaya ibraz etmek için imzalamış, sunmak için bankaya gittiğinde kaybettiğini fark ettiğini, davalı ... vekilinin dilekçesinde ... Nakliyat.......Ltd. ŞTi.ile aralarında bulunan bir kira kontratından bahsettiklerini,, davalı ...'ın kira sözleşmesinin taraf dahi olmadığını, iş bu kontratın aslını sunmaları gerektiğini, bu sebeplerle, dava konusu çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının devamını, davaya konu çekin taraflarına iadesini, çeki kötüniyetli olarak elinde bulunduran davalı taraf aleyhine %20 den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davacı ... vekili tarafından gerçeğe aykırı olarak borçlu bulunduğu çekin kaybolmuş bulunduğu iddiası ile Antalya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, hasımsız açılmış bulunan bu davada çek bedelinin %15 i kadar teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verildiğini, vade tarihinde ödenmesi için bankaya verilen dava konusu çek bedeli ödeme yasağı nedeni ile ödenmemiş olup, bu husus çekin arkasına yazılarak çek netice itibarıyla müvekkilime iade edildiğini, davalı tarafın tamamen kötü niyetli olarak müvekkilimin alacaklı olduğu çek bedelinin ödememek için gerçeğe aykırı iddia ile dava açtığını, açmış olduğu dava hukuka ve gerçeğe aykırı olup, ödeme yasağı ve çek aslının müvekkiline iadesi ile müvekkilinin bu dava ile ilgili bilgilere 07.11.2018 tarihinde ulaştığını, bunun üzerine açılmış bulunan bu davada hak iddiasında bulunarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile çek bedelinin müvekkilime vade-keşide tarihinden itibaren ticari reeskont faizi, çek tazminatı ile birlikte ödenmesini talep ettiğini, talepleri üzerine davacıya dava açmak üzere süre verildiğini, açılmış bulunan davanın haksız, hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, borçluların çek keşidecisi ile ciranta eden davacı fiil ve fikir birliği içerisinde müvekkilimin alacağını ödememek için hukuku kullanmak gayreti içinde olduklarını, çekin kaybolmuş olduğu iddiasının yerinde olmadığını, işbu çekin kira alacağına karşılık olarak müvekkiline verildiğini, bu sebeplerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İş bu davanın Çek İstirdat davası olduğu anlaşıldı.
Uyuşmazlık: davaya konu çekin davacının rızası hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, çeki elinde bulunduran hamil davalının iyiniyetli olup olmadığı, buna göre davacının çek bedelinin istirdadını talep edip edemeyeceği hususlarında toplandığı görülmüştür.
TTK. 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır."
TTK.792. Maddesinde de; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 29/01/2018 gün, 2016/15409 Esas, 2018/212 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl ve birleşen dosya davacıları arasında ticari ilişkiye dayalı dava konusu çeklerin verildiği, ancak ne asıl davanın davacısı ne de birleşen dosyanın davacısı olan şirketin davalılar ile ticari ilişkilerini belgeleyen herhangi kayıt ve dayanağa rastlanmadığı, dava konusu edilen her iki çekinde birleşen dava davacısı olan keşideci tarafından asıl dava davacısı ... adına kesildiği, davalıların usulüne uygun tebligatlara rağmen beyanda bulunmayıp defter ibraz etmediği, davalı ... Turizm ile asıl davanın davacısının arasında ticari ilişkiye dayalı herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı ...'ında davalı cirantalarla ilişkisini belirler kayıt ve dayanak olmadığı,asıl dava davacısının davalı ... Turizm yetkilisi aleyhine takip yapmasına davacı ile davalı şirket arasındaki ilişkinin delili olarak dayanılamayacağı, davalı şirketin aksini ispat amacı ile herhangi bir dayanak sunmadığı, davacıların gerek asıl gerekse birleşen dava yönünden iddialarının yerinde olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davalı ...,keşidecisi ... İnş A.Ş lehdarı ...,cirantaları ... Turizm Ltd.Şti ve ... olan 29.06.2013 tarih 20.000 TL bedelli; keşidecisi ... İnş.A.Ş lehdarı ..., cirantaları ... Turizm Ltd.Şti ve ... olan 12.07.2013 tarih 20.000 TL bedelli, keşidecisi ... İnş A.Ş lehdarı ...,cirantaları ... Turizm Ltd.Şti ve ... olan 13.06.2013 tarih 10.000 TL bedelli çeklerin ciro yolu ile hamilidir. TTK 790.maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir. Bu durumda açıklanan yasa hükümleri ve imzaların istiklali prensibi uyarınca kanıtlanamayan asıl ve birleşen davaların reddi ..." karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve emsal içtihad doğrultusunda mahkememizce yapılan değerlendirmede: dava konusu çek üzerinde davalının ciro silsilesi ve imzaların istiklali ilkesi gereği yetkili hamil olduğu, hamilin kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu hususunun da davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 44,40 TL harcın peşin olarak alınan 1.297,89TL harcın mahsubu ile bakiye 1.253,49 TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T. Gereğince nispi 8.710,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2019
Katip ...
*E-İmzalı
Hakim ...
*E-İmzalı