T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/831 Esas
KARAR NO: 2022/732
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2018
KARAR TARİHİ: 18/10/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalı şirkete İş Sağlığı ve Güvenliği hizmeti verildiğini, davalının ödemelerde aksaklık yaşatmasının müvekkilini zor duruma soktuğunu, bu durumun Antalya 16. Noterliği 31.10.2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtar edildiğini, akabinde bir miktar ödemede bulunduğunu ancak davalı şirketin basiretli bir tacirden beklenecek şekilde ödemelerini yapmadığını, ödemelerin yapılmaması üzerine davalı şirket aleyhine Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile 26.294,41 TL asıl alacak ve 508,24 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 26.802,65 TL alacak için icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davanın kabulü ile vaki itirazın iptalini, davalının haksız ve kötü niyetli itiraz ve alacağın likit olması nedeni ile asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı şirket arasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu gereğince, işverence yapılması gereken işlerin ve alınması gereken tedbirlerin alınabilmesi işlerinin yapılması ve yasal sorumlulukların yerine getirilmesi için davacı ile (bundan sonra ... olarak anılacaktır) anlaşıldığını, yapılması gereken her türlü iş ve işlemin davacı firma tarafından kararlaştırıldığını, vekil eden şirketin grup şirketler halinde çalıştığını, bunlardan birinin de ... ... A.Ş. Olduğunu, bu firmanın Antalya’da sürekli vergi rekortmenleri arasında yer alan itibarlı bir şirket olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete sürekli faturalar kesilerek gönderildiğini ve faturaların müvekkili şirket tarafından ödendiğini, vekil eden firma yetkilileri çıkarılan yeni kanun uyarınca kanunda belirtilen işlerin yapılmasını ... firmasına devir ettiğini, davacının tam olarak işini yapmadığı Grup firmalarından ... ... A.ş’nin İşkur tarafından denetlenmesi üzerine anlaşıldığını, ... Aş’ye denetim neticesinde yaklaşık 203.000,00 TL’lik ceza kesildiğini, davacının birçok işi eksik yaptığının anlaşıldığını, bunun üzerine Antalya 17. Noterliğinin 04.04.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, müvekkilinin davacının iddia ettiği şekilde bir borcunun olmadığını, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık, ticari defterlerde davacı-karşı davalının faturalarının işli olup olmadığı değil, faturalarının içeriğinde belirtilen hizmetin verilmediğinden kaynaklandığını, iş güvenliğinin 13. Maddenin açık olduğunu, defterlerin iş güvenliği firmasında olması gerekmekte ve iş güvenliği firmasının tüm yaptığı iş ve işlemleri arşiv oluşturarak yedeklenmesi gerektiğini, gerek yasa gerekse sözleşme gereği yapması gereken işleri yaptığını ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, yapılmayan işlerin bilirkişiler vasıtası ile tespit edilebileceğini, Demirkayalar firmasından vekil edenin ceza almaması eksik işlerin tamamlandığı anlamına gelmediğini, tüm ticari ilişki kapsamında yapılmayan işlerin bedelinin davacının hesabından düşülmesi gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmemesi sebebiyle davacının faiz talebinde bulunamayacağını belirterek davacının alacağının %20’sinden az olmayan kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini, fazlaya ilişkin hakların aklı tutulması ile yargılama harç ve giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali davasına ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme örneği, noter ihtarnameleri celbedilmiş, tanık beyanları alınmıştır.
Antalya 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelenmiş; alacaklının ... Ltd Şti, borçlusunun ... Olduğu, fatura alacağından kaynaklı, 26.294,41-TL asıl alacak, 508,24-TL faiz olmak üzere 26.802,65-TL alacağın tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlunun vekiline 03/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı/borçlunun takibe itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği, İİK'nun 67/1 maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... 21/01/2020 tarihli raporunda sonuç olarak; dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile tarafların sunduğu ticari defterlere dayalı olarak yapılan inceleme neticesinde,
1-Taraflar arasında ticari ilişkiye dayalı ‘İş Sağlığı ve Güvenliği’ hizmet ilişkisinin sözleşemeye dayalı kurulu olduğu, ancak sözleşmenin dosya kapsamında olmadığı,
2-Tarafların ticari defterlerinin açılış/kapanış tasdiklerinin/beratlarının süresinde yapıldığı, kayıtlarının usulüne uygun olduğu, 6100 sayılı HMK 222/2. maddesine göre 2017, 2018 ve 2019 yılı defter kayıtlarının kendi lehlerine davlarda delil vasfı taşıdığı,
3-Davacının ticari defterlerine göre davalıdan 29.822,18 TL alacaklı olduğu, ancak takip tarihi itibariyle 26.294,41 TL alacak için takip başlattığı, takiple bağlılık ilkesine göre bağlı kalabileceği,
4-Davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmayan davacı yanın düzenlediği Şubat ve Mart/2018 faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına almadığı için 20.192,42 TL borçlu olarak gözüktüğü,
5-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının grup şirketleri nezdinde İSG hizmetini davacı taraftan alıyor olması ve 2018 yılında İş-Kur denetiminden ceza-i şartta maruz kalmasından kaynaklandığı,
6-Davacının davalıyı temerrüde düşürmediği için takip tarihinden önce temerrüt faizi talep edemeyeceği" sonuç ve kanaatine varmıştır.
İş güvenliği uzman ... ve Mali Müşavir ... 28/12/2020 tarihli raporlarında sonuç olarak; "Dava ... LTd. Şti.'nin davalı ile aralannda yapmış olduklan sözleşmedeki sorumluluklannı yerine getirmesinde eksiklikler bulunduğu, Davaa firmarın hizmet orarındaki eksikliklerin oranının %40 oranında olacağ değerlendirilmiştir.
Davanın İSG hizmeti verdiğini iddia ettiği hizmet konusu Şubat ve Mart 2018 dönemi faturalarırı daval ticari defterlerine kayıt etmemesi nedeniyle uyumsuzluk oluşmuş olup, davalı 31.01.2018 tarihi itibariyle en son hizmet aldığ ve ticari defterlerinde yer alan bakiyenin (26.294,43 TL) tutan nda hizmet al mı borcu olduğu, davaa takip alacağ başlattığı asıl | alacak tutan ile uyumlu olduğu, 31.01.2018 tarihi itibariyle hizmetin alınıp / verildiği, Davanın yaptığ eksik işlerin %40 olacağ esas alndığında takip tarihi ve daval defter kayıtlarına göre 31.01.2018 itibariyle talep edilebilecek as| alacak tutan olan 26,294.43 TL*60/100) 15,776,65 TL takipte asl alacak olarak talep edebileceği as| alacağ olduğu " sonuç ve kanaatine varmıştır.
İş güvenliği uzman ... ve Mali Müşavir ... 03/08/2021 tarihli ek raporlarında sonuç olarak; Davacı ... Ltd. ŞTİ.'nin davalı ile aralarında yapmış oldukları sözleşmedeki sorumluluklarını yerine getirmesinde eksiklikler bulunduğu, Davacı firmanın hizmet oranındaki eksikliklerin oranının %10oranında olacağı değerlendirilmiştir. '
Davacının İSG hizmeti verdiğini iddia ettiği hizmet konusu Şubat ve Mart 2018 dönemi faturalarını davalı ticari defterlerine kayıt etmemesi nedeniyle uyumsuzluk oluşmuş olup, davalı 31.01.2018 tarihi itibariyle en son hizmet aldığı ve ticari defterlerinde yer alan bakiyenin (26.294,43 TL) tutarında hizmet alımı borcu olduğu, davacı takip alacağı başlattığı asıl alacak tutarı ile uyumlu olduğu, 31.01.2018 tarihi itibariyle hizmetin alınıp / verildiği, Davacının yaptığı eksik işlerin X10 olacağı esas alındığında takip tarihi ve davalı defter kayıtların göre 31.01.2018 itibariyle talep edilebilecek asıl alacak tutarı olan 26,294 43 TL*90/100) 23,664,99 TL takipte asıl alacak olarak talep edebileceği asıl alacağı olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
İş Güvenliği uzmanı ... 10/05/2022 tarihli raporunda sonuç olarak; Çalışma Bakanlığı müffettişlerince tutalan 33 sayfalık rapor ve davalı-davacı arasındaki 9 sayfalık sözleşme incelendiğinde cezaya bahse konu maddelerin büyük bir kısmının davacı ... İş Sağlığı Merkezi işletmesi tarafından yapılması gerektiği görülmektedir. bundan dolayı davalı demirkaralar işletmesinin bu sözleşmeyi feshetmesinde haklı olduğu " sonuç ve kanaatine varmıştır.
İş Güvenliği uzmanı ... 10/08/2022 tarihli ek raporunda sonuç olarak; "Çalışma Bakanlığı müffettişlerince tutalan 33 sayfalık rapor ve davalı-davacı arasındaki 9 sayfalık sözleşme incelendiğinde cezaya bahse konu maddelerinde çalışanların MYK belgelerinin olmamasından dolayı 6.017 tl Demirkaralar ... işletmesi sorumluluğunda geriye kalan 197.846 tl lik cezaya konu maddeler ... iş güvenliği ile demirkayalar ... arasında imzalanan sözleşmede ... iş güvenliği tarafından yerine getirileceği, Bir önceki bilirkişi heyeti raporunda bakanlık cezaya sebep maddeler ile hizmet alan-hizmet veren arasındaki sözleşme maddelerinin irdelenmediği" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki iş sağlığı ve güvenliği hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan tarafların edim yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, alacağının varlığının tespitine ilişkindir.
Yargıtay 23. H.D'nin ... Karar sayılı ilamında "....Davalı tarafın, sözleşmenin imzalandığı 17.12.2012 tarihinden, davacı tarafından feshin ihbar edildiği 30.05.2013 tarihine kadar, davacının verdiği hizmetin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'ne aykırı olduğu hususunda herhangi bir ihtarı olmadığı gibi, sözleşme bu tarihe dek feshedilmeyerek ayakta tutulmuştur.
Bu durumda mahkemece, davacının sözleşmenin yukarıda bahsi geçen hükmüne dayalı olarak muacel olan sözleşme bedelinden, yapılan ödemenin mahsubundan sonra kalan kısmı isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin davacı tarafça feshine kadar davalı tarafça ileri sürülmeyen hususlara dayalı olarak yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamıştır...." denilmektedir.
Fatura tek başına bir sözleşme olmayıp akdin ifasını gösteren bir belge niteliğindedir. Faturaya dayalı bir borcun varlığı öncelikle temel borç ilişkisinin varlığına bağlıdır. Faturayı tanzim eden ve tanzim alan arasında böyle bir borç ilişkisinin bulunmadığı hallerde faturanın hukuki sonuç doğurması da söz konusu olmayacaktır. Bu nedenle tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmış, delilleri celbedilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; taraflar arasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenmiş iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin davacı şirket tarafından verilmesi işine dair 01/01/2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davalı şirketin işveren konumunda olduğu, davacı şirketin verilen hizmetler karşılığından ödenmeyen faturalar nedeniyle Antalya 16. Noterliği'nin 31/10/2017 tarihli ihtarnamesi ile fatura borcunun ödenmesinin davalıdan talep edildiği, cevap dilekçesinde davalı tarafın davacının kontrollerini düzenli yapmadığından bahisle Antalya 17. Noterliği'nin 04/04/2018 tarihli ihtarnamesini keşide ettiği ve bununla birlikte sözleşmenin feshedildiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı taraf hizmetin tam olarak yerine getirilmediği savunmasında bulunmuş ise de; yukarıda yer verilen Yargıtay içtihadı dikkate alınarak davalının 04/04/2018 tarihli ihtarname ve sonrasındaki feshe kadar, eksik hizmet nedeniyle herhangi bir bildirim ya da ihtarına rastlanılmadığı gibi taraflar arasındaki ihtarnamelerden sonra da davacıya ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Bu gerekçe ile davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Öte yandan Mali müşavir bilirkişi raporu ile 2018 yılı- şubat mart ayı faturalarında tarafların ticari defterlerinde farklılığın oluştuğunun rapor edildiği, bu durumda ispat yükünün davacıda olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak davacı tarafın aradaki farka dair alacağını ispatlayamadığı anlaşılmakla, 20.192,42-TL alacak üzerinden asıl alacak miktarını belirlemek gerekmiştir. Temerrüd yönünden davacı tarafça keşide edilen Antalya 16. Noterliği'nin 31/10/2017 tarihli ihtarnamesinin davalı karşı tarafa 03/11/2017 tarihinde tebliğ edildiği, ihtar ile 7 günlük sürenin verildiği görülmekle davalının 11/11/2017 ile takip tarihi 26/02/2018 tarihleri arasında %9 üzerinden 540,15-TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu mahkememizce re'sen yapılan hesaplama ile tespit edilmiş olup faiz yönünden davacının talebi ile bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne 20.192,42-TL asıl alacak, 508,24-TL işlemiş faiz olmak üzere 20.700,66-TL üzerinden takibin aynen devamına karar vermek gerekmiştir.
Takibe ve davaya konu alacak, tarafların defterlerinde de kayıtlı olup, faturadan kaynaklı alacak likit nitelikte olduğundan, davacı yararına icra inkar tazminatının koşulları mevcut olduğundan, icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Antalya 7. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile; 20.192,42-TL asıl alacak, 508,24-TL işlemiş faiz olmak üzere 20.700,66-TL üzerinden takibin aynen DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Hükmolunan asıl alacağın %20'si tutarındaki 4.038,48- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.414,06.-TL harçtan peşin alınan 457,73- TL'nin mahsubu ile, eksik alınan 956,33.-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam 1.774,84.-TL yargılama giderlerinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.370,80.- TL yargılama gideri ile 498,83.-TL ilk dava masraf toplamı 1.869,63- TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 887,50.-TL yargılama giderinden kabul ve red oranı gözetilerek 202,00.-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.101,99.- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2022
Katip ...
E imizalı
Hakim ...
E imzalı