T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/407
KARAR NO: 2022/127
DAVA: Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2019
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Antalya ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ... tarihli kredi sözleşmesine kefalet verdiğinden cihetle takip başlatıldığı, kredinin ... tarafından kullanıldığı, kredi borcunu ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle başlatılan takibe müvekkilinin süresinde itiraz edemediği, kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesinin geçerlik koşullarına haiz olmadığı, dolayısıyla davalı alacaklıya borcu bulunmadığı, ödeme emrinde borcun sebebi olarak ... asıl alacak ... TL. ibaresinin bulunduğu, herhangi bir dayanağı olmadığı, kefalet sözleşmesinde eş rızasının olmadığı, TBK 584.maddesi değişikliğinde esnaf ve sanatkarların yalnızca mesleki faaliyetleriyle ilgili verecekleri kefalette eş rızasının aranmayacağı, esnaf ve sanatkarın sicile kayıtlı olmaması halinde istisnanın uygulanmayacağı, 550 sayılı kanun kapsamında kullanılacak kredilere kefil olunması halinde eşin rızasının gerekmeyeceği, müvekkilinin bu şartları taşımadığı, ...’ın TBK 584.maddesine eklenen fıkra uyarınca yükümlü olup olmadığının Mahkemece araştırılmasını talep ettikleri, takibin kesinleşmesi nedeniyle müvekkilinin maaşından ... tarihinde ... TL. kesinti yapıldığı belirtilerek Sayın Mahkemeden müvekkilinin takip konusu tutar ve ferileri yönünden borçlu olmadığının tespiti ile ödenen miktarlar yönünden istirdat taleplerinin kabulü ile ödenen miktarın davalıdan tahsiline, icranın durdurulmasına ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Dava1ı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin ortağı dava dışı ...’ın müvekkil nezdinde imzalanan kefalet sözleşmesine istinaden ... Bankasından kumlandığı düşük faizli özel krediye müteselsil kefil ... ile birlikte davacı ...’ün kefil olduğu, kullandırılan kredinin taksitinin ödenmemesi üzerine müvekkilinin hesaplarından çekilen bedelin yasal süre içinde ödenmediği, bu nedenle kredi borçlusu ve kefilleri hakkında başlatılan icra takibinin kesinleştiği, davacının davasının bir yıllık süre içinde açmadığından zamanaşımına uğradığı, TBK 584/3 maddesine göre kefil olanların eş rızasının aranmadığı, takipten sonra açılan menfi tespit davalarında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği belirtilerek, ara karardan dönülerek tedbirin kaldırılmasına ve davanın zamanaşımından, esasa girilmesi halinde açıklamaları dikkate alınarak reddine ve tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava , menfi tespit talebinden ibarettir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, Antalya ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, iş bu dosya arasına alınmış, dava dilekçesinde geçen krediye ilişkin tüm bilgi ve belgelerin dosyaya gönderilmesi için ilgili banka ile yazışmalar yapılmış, aşamalarda bankacı bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Bankacı bilirkişi ... tarihli ön raporda bazı eksiklikle bildirmiş, mahkememizce eksiklikler giderildikten sonra bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır.
... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dava dışı ... Bankası ile davalı Kooperatifin ortağı dava dışı... arasında ... tarihli ... TL. limitli çerçeve kredi sözleşmesinin devamında düzenlenen Kefalet Sözleşmesine davalı kooperatif, davacı ... ve dava dışı ...’nun ... TL. limitle müteselsil kefil oldukları, sözleşme yanı sıra, bila tarih taahhütnamede ise bankadan alınan kredinin kooperatif tarafından kısmen veya tamamen bankaya ödenmesi durumunda kooperatifin tarafına rücu edebileceği, bankaya ödeme yapıldığı tarih itibariyle kooperatifçe hesaplanacak gecikme faizi ve ayrıca yasal takip yapılmış ise takip masrafları ile birlikte kooperatife ödeneceğinin sözleşme kefilleri ... ve ... imzalarının bulunduğu; Taraflar arasındaki kefalet sözleşmesinde davacı ... ve dava dışı ...’nun müteselsil kefaletlerinin 6098 sayılı Türk Borçlar kanununun 583.maddesi kapsamında geçerli olduğu, 28.03.2013 tarihli 6455 sayılı yasanın 77.maddesiyle TBK 584.maddeye yapılan ilaveyle tarım kredi, tarım satış, esnaf kefalet kooperatifleri ile kamu kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilere verilecek kefaletlerde eş rızası aranmayacağı hükmünün getirildiği; Dava dışı ... Bankası ve davacı kooperatif tarafınca dosyaya sunulan kayıtlar incelendiğinde, dava dışı banka tarafından dava dışı ...’a ... tarihli çerçeve kredi sözleşmesine dayalı olarak ... tarihinde bankanı cari faiz oranlarının ve temerrüt halinde %28,125 temerrüt faizi uygulanacağının davalı kooperatife taahhüdü altında ... vade tarihinden başlamak üzere altı aylık vadelerde ... adet ... TL. anapara taksitleri halinde geri ödemeli ... numaralı ... TL. üzerinden taksitli kredi açıldığı ve kullandırıldığının anlaşıldığı; Dava ve icra takibine kredinin ... vadesinde ödenmeyen ... TL. anapara taksitinin konu edildiği, ödenmeyen muaccel taksit anapara tutarının ... tarihinde dava dışı banka tarafından davalı kooperatif hesabından tahsil edildiği, kredi anapara tutarı ... TL. ve taksit faizinin ... TL. olmak üzere toplam ... TL. olarak ... tarihinde davalı kooperatif tarafından karşılanmış olduğu, banka ve davalı kooperatif kayıtlarında görüldüğü; bu durumda dava dışı ...’ın kullandığı krediden ... vade tarihi itibariyle muaccel hale gelen anapara ve taksit toplamı ... TL’nin ... tarihinde kredinin müteselsil kefilleri arasında bulunan davalı kooperatiften tahsil edilerek kooperatif kaynağından karşılanmış olduğu, davalı kooperatifin ise bu tutarı kefalet oranlarını gözetmek suretiyle diğer müteselsil kefiller davacı ... ve dava dışı ...’dan ve asıl kredi borçlusu ...’a rücu etme hakkının doğduğunun sabit olduğu; ... tarihi itibariyle davaya konu asıl alacak tutarı ... TL. bulunmakla birlikte, davacı kooperatif dahil müteselsil kefil sayısının üç olduğu dikkate alındığında davalı kooperatifin davacı ...’ten 1/3 oranında rücu etme hakkı bulunduğu ve buna göre davacı ...’ün ... tarihi itibariyle ... TL. asıl alacak tutarı yarı sıra, TBK 120/2 maddesi gereğince işletilecek ve ... takip tarihinden itibaren temerrüt faiz oranının yasal faiz oranının iki katı olan %18 olduğu anlaşıldığı; dava dışı asıl kredi borçlusu ...’ın kullandığı kredinin ve davaya konu icra takibine konu edilen 1.taksitini takiben ..., ..., ... vadeli 4.tasitinin de ödenmemesiyle muaccel hale geldiği ve dava dışı banka tarafından davalı kooperatif hesabına mal edildiği, kredinin kalan ... TL. olan anapara tutarının ise, asıl borçlu ve davalı kooperatif, davacı ... ve dava dışı ...’ya muhatap keşide edilen Beyoğlu ...Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmek suretiyle ... tarihi itibariyle ... TL. anapara ve işleyen faizleriyle birlikte ... TL. üzerinden kat edildiği, ... tarihinde kredinin banka kaynağında kalan ... TL. tutarının Takip hesabına aktarıldığı, tüm kredi muhatapları (davacı ve davalı dahil) aleyhine dava dışı banka tarafınca ... tarihinde ... TL. asıl alacak toplam ... TL. takip çıkışı üzerinden icra takibi yapıldığı, böylece dava dışı asıl kredi borçlusunun akdi dönem içerisinde kredi hesabına herhangi bir geri ödemesinin bulunmadığının anlaşıldığı; Dosyaya sunulan davalı kooperatif kayıtlarında, dava dışı ...’ın ... numaralı kredi hesabına, toplam ... TL. tahsilat yapıldığı görülmekle birlikte, tahsilatın davacı ...’den yapıldığına dair bir açıklamanın bulunmadığı, İcra dosyasında ... tarihinde ... TL, ... tarihli ... TL. ve ... tarihinde ... TL. olmak üzere toplamda ... TL. olan üç adet kesintinin dosyaya fiziki olarak yer aldığının anlaşıldığı; ... tarihi itibariyle davaya konu asıl alacak tutarı ... TL. bulunmakla birlikte, kredi işleminde davacı kooperatif dahil müteselsil kefil sayısının üç olduğu dikkate alındığında davalı kooperatifin davacı ...’ten 1/3 oranında rücu etme hakkı bulunduğu ve buna göre davacı ...’ün ... tarihi itibariyle ... TL. asıl alacak tutarı yarı sıra, TBK 120/2 maddesi gereğince işletilecek ve ... takip tarihinden itibaren temerrüt faiz oranının yasal faiz oranının iki katı olan %18 olduğu dikkate alınarak ... takip ve ... dava tarihi itibariyle davacı ...’ün kefalet sorumluluğunun; ... Asıl alacak, ... İşlemiş faizi (...-... dönemi 150 günlük %18), ... ... takip tarihi itibariyle kefalet payı sorumluluğu ... İşletilen faizi (...-... dönemi ... günlük %18), ... Dava tarihinde toplam borç olarak hesaplandığı ; anlaşıldığı üzere, davacının maaşından yapılan icra kesintileri ile kooperatif tahsilat kayıtlarının birbirini tutmadığı, kooperatifin tahsilat kayıtlarında davacı tarafından ödeme yapıldığını gösterir açıklama bulunmadığı, bir başka deyişle yapılan ödemelerin tam tevsik edilemediği gözetilerek yapılan tahsilatın TBK 100 uyarınca mahsubunun yapılamadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Mahkememizce itirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişiden tekrar ek rapor aldırılmıştır.
... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı vekilince dosyaya sunulan icra doyasına yapılan ödemeler incelendiğinde, yapılan ödemelerden ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL. olmak üzere ödemelerden toplam ... TL. tutarı dava tarihi ... öncesinde yapılmış olup, önceki raporumuzdaki hesaplamada işleyen ve işletilen faiz tutarı dava öncesi dosyaya yatırılan parayı karşılamadığı dikkate alındığında doğrudan dava tarihindeki borç tutarından tenzil edilerek TBK 100 uyarınca mahsup edildiğinde davacı ...’ün dava tarihi itibariyle kefalet sorumluluğunun; ... Asıl alacak , ... İşlemiş faizi (...-... dönemi 150 günlük %18), ... ... takip tarihi itibariyle kefalet payı sorumluluğu, ... İşletilen faizi (...-... dönemi ...günlük %18), ... (-) Yapılan ödeme TBK 100 faizlerden mahsup; ... Dava tarihinde toplam borç olarak bulunduğu, diğer itirazlar konusunda önceki raporda gerekli açıklamaların yapıldığı, bu itirazların ise yerinde olmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Davacı vekili, ... tarihli beyan dilekçesinde özetle; ... tarihli ek bilirkişi raporunda müvekkilin kefalet sorumluluğunun dava tarihi itibariyle ...- TL olarak olduğuna kanaat getirildiği; müvekkilin Antalya .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu toplam tahsilat tutarı olan ...- TL'nin, ... tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen kefalet sorumluluğu ...- TL düşüldüğünde borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı ... TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdatını mahkemenizden talep ettikleri, dosyaya yapılan ödemelere ilişkin belgeleri sunduklarını belirtmiştir. Ödemelere ilişkin belgeler dosyaya sunulmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(19)11-831 E, 2021/1622 K sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere; menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (Kuru, Baki: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2017, s. 146). Bu durumda İİK’nın 72/6 maddesi gereğince bedele dönüşen isteminin temeli menfi tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporlarındaki tespitler, yukarıdaki açıklamalar gereği davanın istirdat davasına dönüşmesi, icra dosyası kapsamı dikkate alınarak; Davanın kabulü ile, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. TBK m. 584'de; "Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz." hükmü mevcut olduğundan, davacının bu yöne ilişkini itirazları da yerinde görülmemiştir. Yasal unsurları olmayan, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve yukarıda mahsubuna karar verilen toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Zorunlu arabuluculuk ücreti ... TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ... yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır