T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/473
KARAR NO: 2021/642
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Tüketici Mahkemesine vermiş bulunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının yurt dışına meyve sebze ve plastik ürünleri ihraç ettiğini, soğuk hava depolarında tonlarca meyve sebze ve plastik muhafaza ettiğini, şirkete ait soğuk hava depolarında ... tarihinde Antalya ... A.Ş. Yetkilileri tarafıdan yapılan teftiş sonucu ..., ... seri numaralı "Sayaç ve Ölçü Devreleri Değiştirme ve Kontrol Protokolü" başlıklı "abonenin sayacının yenisi ile değiştirildiği ve laboratuvar sonucuna göre istem yapılacak" ve "akım trafolarının dönüştürme oranlarının tutmadığı ve değiştirilmesi gerektiği" ibareleri yazılarak imzalandığını, olaydan 2-3 saat sonra yine Akdeniz ... A.Ş. den gelen farklı bir heyetin aynı incelemeleri yapıp, "akım trafolarının sökülerek laboratuvara test sonucuna göre yürürlüğe sokulacağı" beyanında bulunarak seri numaraları "..., ..., ..., ..." olan Kaçak/Usulsüz ... Tespit Tutanağı düzenlediğini, davalı şirket yetkililerinin hem test sonuçlarına göre işlem yapılacağı açıklamasıyla tutanak tutulup, hem de şirketin kaçak ... kullanıyormuş gibi elektriğini doğrudan kesmelerinin çelişkili ve haksız olduğunu, ... saat:... itibariyle davacı şirketin elektriğinin kesilmiş olup, depolarında bulunan tonlarca mal (sebze meyve ve plastik ürün) telef olma durumuyla karşı karşıya kalındığını, davacı şirketin büyük zarara uğradığını, ticari tesis de sayaç ve akım trafolarının bulunduğu bölgelerin mühürlü olmakla anahtarlarının kurumda bulunduğunu, Akdeniz ... yetkilisi haricinde sayaçlara akım trafolarına ve herhangi bir müdahalenin mümkün olamayacağını, kurum içi personel veya yine kurum içinden sistem üzerinden bir oynama mümkün olmadıkça kimsenin sayaçlara müdahale edemeyeceğini, iki ayrı tutanak tutulması ve sonuç olarak davacı şirketin elektriğinin kesilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... tarihinde davacı şirkete usulsüz olarak davalı şirket tarafından 4 adet fatura gönderildiğini, davacı şirketin önceki aylar ve ... ayı ödemelerini yapmış olup, bu gönderilen faturaların bedellerinin de fahiş olduğunu ve sebebinin belirsiz usulsüz faturalardan kaynaklandığını, ... ... üzerinden her ay faturalarını zaten ödediklerini, Akdeniz ... tarafından düzenlenen ... tarihli 248.505,76 TL, 212.286,96 TL, 153.856,92 TL ve 292.224,86 TL olmak üzere toplam 906.874,50 TLtutarlı faturalardan dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile davalı şirket tarafından kesilen elektriğin tonlarca malın telef olma durumu gözönüne alınarak tedbiren tekrar açılması, bu hususta davalı şirkete müzekkere yazılması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kaçak ... kullanımının tespiti ve faturalandırılması ile ilgili işlemlerin davalı şirket tarafından ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olarak yapıldığını. bu anlamda kaçak tespiti sonrasında tahakkuk ettirilen bedelin de yasal mevzuata uygun bulunduğunu, davacı tarafın tahakkuka ilişkin aksi yöndeki beyan ve taleplerine de itibar edilemeyeceğini, davacıya ait aboneliklerde kaçak ... kullanıldığının müvekkili şirket tarafından kesin olarak tespit edildiğini, karşı tarafın enerji tüketiminin yüksek olduğundan kullandığı kaçak miktarı da doğru orantılı şekilde yüksek olduğunu, yapılan tespit sonrasında karşı tarafa ... seri nolu sayacın bağlı olduğu abonelik yönünden EPTHY 42/c bendi uyarınca 292.224,86 TL kaçak tahakkuku ve EPTHY 45/ç bendi uyarınca 212.286,96 TL kaçak ek tüketim tahakkuku çıkartıldığını, yine ... seri nolu sayacın bağlı olduğu diğer abonelik yönünden EPTHY 42/c bendi uyarınca 153.856,92 TL kaçak tahakkuku ve EPTHY 45/ç bendi uyarınca 248.505,76 TL kaçak ek tüketim tahakkuku çıkartıldığını, davalı şirket tarafından yapılan tahakkuk hesaplamalarının da usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, öncelikle dosyada verilen ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına, ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin kabul edilmediği takdirde; davacının ödemek zorunda olduğu ve muhtemel zararlarının teminatı olarak ... tarihli faturalarla bildirilen borcun tamamı kadar (906.874,50 TL) %100 oranında teminata hükmedilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, tespit ve değişik iş dosyası da dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Taraflara duruşma gününü bildirir usulüne uygun davetiye celp edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Mahkememizce ... tarihli ara karar ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat kuralının yerine getirilmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiş, davacı tarafça yeniden yapılan başvuru sonunda ... tarihli ara karar ile bu kez ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı şirkete müzekkere yazılarak taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi, kaçak/usulsüz ... tespit tutanağı, sayaç ve ölçü devreleri değiştirme protokolleri, sayaç ve ölçü devreleri kontrol föyleri vs tüm kayıt ve belgeler dosyamız arasına celp edilmiştir.
Mahkememizce yargılama sırasında; ... tarihli oturum 1 nolu ara karar gereği bir ... mühendisi bilirkişi aracılığıyla mahallinde keşif icrasına karar verilmiş, yapılan keşif sonunda bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...A-) 1000kVA Müstakil Trafolu, ... Hizmet No'lu Abone (Plastik Ürün Tesisi)
1- Davacı şirket adına kayıtlı ... hizmet numaralı abonelik ile ilgili olarak Davalı ... şirketi tarafından ... seri numaralı Kaçak ... Tespit Tutanağı düzenlendiği, düzenlenen tutanak sonrasında davacı şirkete 292.224,86TL Kaçak Tahakkuku ve 212.286,96TL Kaçak Ek Tahakkuku düzenlendiği,
2- Raporumun “Değerlendirme” bölümü A maddesi ve bendlerinde detaylıca anlatıldığı üzere, ölçüye esas sayacın 447,59 oranında eksik kayıt yaptığının tespit edildiği, sayacın eksik kayıt yapmasının akım trafolarından kaynaklandığı, davacı ... abonesinin akım trafolarına müdahalesinin bulunduğu, akım trafolarına yapılan müdahalenin ölçü sistemine yapılmış bir müdahale anlamı taşıdığı ve ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde4â2-1-c bendine göre kaçak ... enerjisi tüketimi olarak kabul edildiği,
3- Davalı ... kurumu tarafından hesaplanan Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku hesaplamalarında sayacın eksik kayıt oranı olarak 450 oranının kullanıldığı, tarafımca yapılan hesaplamalarda ise kontrol sayacı ile net olarak tespit edilen ve eksik kayıt oranı olan 47,59 oranının kullanıldığı,
4- Yapılan hesaplamalar sonucunda; Kaçak Tahakkuku Tutarının; 267.476,73 TL, Kaçak Ek Tahakkuku Tutarının; 195.576,67 TL olarak hesaplandığı,
B-) 630kVA Müstakil Trafolu, ... Hizmet No'lu Abone (Soğuk Hava Tesisi)
1- Davacı şirket adına kayıttı ... hizmet numaralı abonelik ile ilgili olarak Davalı ... şirketi tarafından ... seri numaralı Kaçak ... Tespit Tutanağı düzenlendiği, düzenlenen tutanak sonrasında davacı şirkete 153.856,92TL Kaçak Tahakkuku ve 248.505,76TL Kaçak Ek Tahakkuku düzenlendiği,
2- Raporumun “Değerlendirme” bölümü B maddesi ve bendlerinde detaylıca anlatıldığı üzere, ölçüye esas sayacın 488,44 oranında eksik kayıt yaptığının tespit edildiği, sayacın eksik kayıt yapmasının akım trafolarından kaynaklandığı, davacı ... abonesinin akım trafolarına müdahalesinin bulunduğu, akım trafolarına yapılan müdahalenin ölçü sistemine yapılmış bir müdahale anlamı taşıdığı ve ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde42-1-c bendine göre kaçak ... enerjisi tüketimi olarak kabul edildiği,
3- Davalı ... kurumu tarafından hesaplanan Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku hesaplamalarında sayacın eksik kayıt oranı olarak X90 oranının kullanıldığı, tarafımca yapılan hesaplamalarda ise kontrol sayacı ile net olarak tespit edilen ve eksik kayıt oranı olan 488,44 oranının kullanıldığı,
4- Yapılan hesaplamalar sonucunda; Kaçak Tahakkuku Tutarının; 130.781,53 TL, Kaçak Ek Tahakkuku Tutarının; 211.244,05 TL olarak hesaplandığı,
SONUÇ OLARAK; Davalı ... şirketi tarafından her iki abone için düzenlenen Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku tutarları toplamı 906.874,50 TL iken tarafımca yapılan hesaplamalar sonucunda toplam tutarın 805.078,98 TL olarak hesaplandığı" sonuç ve kaanatine varıldığı belirtilmiştir.
Dosya tarafların itirazları dikkate alınarak ek rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, ... mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan ... tarihli rapor özetle; "...1-Kök raporumda belirtilen tüm değerlendirme hesaplama ve kanaatin aynen tekrar ettiği, Buna göre;
A-) 1000kVA Müstakil Trafolu, ... Hizmet No’lu Abone (Plastik Ürün Tesisi)
1-Davalı ... kurumu tarafından hesaplanan Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku hesaplamalarında sayacın eksik kayıt oranı olarak %50 oranının kullanıldığı, tarafımca yapılan hesaplamalarda ise kontrol sayacı ile net olarak tespit edilen ve eksik kayıt oranı olan %47,59 oranının kullanıldığı,
2-Yapılan hesaplamalar sonucunda; Kaçak Tahakkuku Tutarının; 267.476,73 TL , Kaçak Ek Tahakkuku Tutarının; 195.576,67 TL olarak hesaplandığı,
B-) 630kVA Müstakil Trafolu, ... Hizmet No’lu Abone (Soğuk Hava Tesisi)
1-Davalı ... kurumu tarafından hesaplanan Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku hesaplamalarında sayacın eksik kayıt oranı olarak %90 oranının kullanıldığı, tarafımca yapılan hesaplamalarda ise kontrol sayacı ile net olarak tespit edilen ve eksik kayıt oranı olan %88,44 oranının kullanıldığı,
2-Yapılan hesaplamalar sonucunda; Kaçak Tahakkuku Tutarının; 130.781,53 TL , Kaçak Ek Tahakkuku Tutarının; 211.244,05 TL olarak hesaplandığı,
SONUÇ OLARAK; Davalı ... şirketi tarafından her iki abone için düzenlenen Kaçak Tahakkuku ve Kaçak Ek Tahakkuku tutarları toplamı 906.874,50 TL iken tarafımca yapılan hesaplamalar sonucunda toplam tutarın 805.078,98 TL olarak hesaplandığı" tespit ve rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, abonelik sözleşmesine dayalı davalı şirket tarafından tutulan kaçak usulsüz ... tutanağı sonunda tanzim edilen ... tarihli 4 adet fatura yönünden davacının faturalarda belirtilen tutarda borçlu olmadığı, tutulan kaçak usulsüz ... tutanağının usulüne uygun olmadığı gerekçesi ile menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı kurum tarafından davacının yönetmeliklerde belirtilen nitelikte abonelik sözleşmesi kapsamında ... tüketiminde bulunmayıp kaçak usulsüz ... kullandığı gerekçesi ile tutanak tanzim edildiği ve tespit edilen eksik tüketim miktarına göre fatura tanzim edildiği savunulmasında bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce uyuşmazlığın tespitinde öncelikle taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesine göre davacının sözleşme kapsamında kaçak usulsüz ... tüketiminin olup olmadığı, buna göre davalı şirket tarafından düzenlenen 4 adet fatura yönünden borçlu olup olmadığının tespitinin gerektiği görülmüştür.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 26/09/2018 tarih, 2016/21137 Esas, 2018/9137 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Bilirkişiden davaya konu edilen kaçak ... tüketim bedellerinden davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti noktasında kaçak tutanak tarihinde yürürlükte olan yukarıda ifade edilen yönetmelik ve kurul kararına göre hesaplamayı içerir, Yargıtay ve taraf denetimine elverişli, tarafların itirazlarını karşılar nitelikte rapor alınması, alınacak raporda kayıp kaçak vb. bedeller ile ilgili ikinci bentte belirtilen hesaplama yöntemine de uyulması ve mahkemece de alınacak bu rapora göre sonucuna uygun hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir..." şeklinde belirtilmiştir.
Tutanak tarihi itibariyle dava konusu somut olayda, 30 Mayıs 2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin uygulanması gerektiği görülmüştür.
Yönetmelik 42. Maddesinde, "Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek mevzuata aykırı şekilde ... enerjisi tüketmesi" kaçak ... kapsamında değerlendirilmiştir.
Kaçak ... enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalandırılmasında esas alınacak süreye ilişkin olarak da aynı Kanun 45. Maddesinde düzenleme yapılmıştır.
Kaçak ... enerjisi tüketiminin faturalandırılmasına ilişkin olarak da aynı Yönetmelik 46. Maddesinde düzenleme bulunmaktadır.
Davalı şirket tarafından düzenlenen ... tarihli ... seri numaralı kaçak ... tespit tutanağında "Sökülecek olan akım trafolarının labaratuvar test sonucuna göre yürürlüğe girecektir. Bu nedenle düzenlenmiştir." kaydı mevcuttur.
... tarih ve ... seri numaralı kaçak ... tespit tutanağında ise, yapılan kontrollerde "orta gerilim kablosu üzerinden alınan akımlarla sayaç klemens grubundaki akımlar mukayese edilmiştir. Sayaç klemens kapağındaki akımların olması gerekenden yaklaşık %50 eksik olduğu ve bu nedenle sayacın %50'ye yakın eksik tüketim yaptığı anlık kontrollerimizde tespit edilmiştir. Bu nedenle kaçak tutanağı tanzim edilmiştir. Mevcut tespitler videoya alınmıştır. Enerji kesimine müsaade edilmedi" kaydı mevcuttur.
... tarih ve ... seri numaralı sayaç ve ölçü devreleri değiştirme ve kontrol protokolünün abonenin tüketimini kontrol etmek ve tüketimin doğru kaydedilip kaydedilmediğini, tesis etmek amacıyla davalı kurum personelince hat başına takılan sayaç için düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen açıklamalar, ilgili yönetmelik hükümleri ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede; davacı şirket, davalı şirket tarafından düzenlenen dava konusu faturalar nedeniyle borçlu olunmadığı iddia edilmiş ise de; taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesi ile yapılan keşif ve kaçak ... tespit tutanaklarının düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre davacının kaçak ... tespit tutanaklarının düzenlendiği ... tarihi itibariyle plastik ürün tesisi ve soğuk hava tesislerindeki aboneliklerine ilişkin akım trafolarına müdahalesinin bulunduğu, akım trafolarına yapılan müdahalenin ilgili yönetmelik 42. Maddesi kapsamında ölçü sistemine yapılmış bir müdahale olup, kaçak ... enerji tüketimi olarak kabul edilmesi gerektiği, eksik kayıt oranının plastik ürün tesisi yönünden %47,59, soğuk hava tesisi yönünden de %88,44 oranında olduğu, davalı kurum tarafından düzenlenen faturalar yönünden davacının ödemekle yükümlü olduğu tutarın 805.078,98 TL olduğu tespit edilmiş olup, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu ile tespit edilmiş, açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
1-Davacının ... tarihli 153.856,92 TL bedelli , ... tarihli 212.286,96 TL bedelli, ... tarihli 248.505,76 TL bedelli, ... tarihli 292.224,86 TL bedelli faturalar yönünden borçlu olmadığı kısmın 101.795,52 TL olduğunun TESPİTİNE, (805.078,98 TL yönünden borçlu olduğunun)
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması 6.953,65 TL harç ile 50,30 TL başvuru harç toplamı olan 7.003,95 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Karar tarihi itibari ile yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen kısım yönünden hesaplanan 13.620,57 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihi itibari ile yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen kısım yönünden hesaplanan 57.303,94 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 156,00 TL davetiye, 224,05 TL posta gideri, 1.334,90 TL keşif bilirkişi giderinden ibaret toplam 1.714,95 TL. yargılama giderinin davada kabul/red miktarı dikkate alınarak 192,69 TL'si ve 73,10 TL ilk dava masraf toplamı 265,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Kullanılmayan gider avansının kalan kısmın karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır