T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/509
KARAR NO: 2022/547
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2019
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında "Antalya İli, ... İlçesi, ... Pafta, ...Ada, ... Parselde kain" taşınmaz üzerine anahtar teslim düğün salonu yapımı konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşma gereği davacı şirketin düğün salonunu anlaşmada belirtildiği şekliyle bitireceği, davalı şirketin de anlaşmada belirtilen bedeli davacıya ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, davacı şirketin yapması gerektiği gibi anahtar teslim bütün edimleri eksiksiz yerine getirdiğini ancak davalı tarafından bedelin tamamının ödenmediğini, kalan ödeme yapılmayınca taraflarınca sözleşme gereği ve sonradan eklenen işlerle birlikte düğün salonunun bedelinin tespit edilmesi için Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş ve ... K. Sayılı dosyasından tespit talebinde bulunulduğunu, yapılan tespit sonucunda alınan raporların davalıya tebliğ edildiğini, raporlara itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, tespite göre; düğün salonunun inşaat bedeli ... TL, mekanik tesisat bedeli ... TL, elektrik tesisatı bedeli ... TL olarak toplam ... TL olarak belirlendiğini, bu bedelden taraflarına ödenmeyen ... TL lik kısım yönünden Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından takibe geçildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme gereği davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu beyanla taleplerinin kabulü ile; davalının haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı-alacaklı taraf ile davalı arasında yapılan 19/11/2012 tarihli sözleşme çerçevesinde davalıya ait taşınmaz üzerine düğün salonu yapılması ile ilgili olarak anlaşma dışı, fazla yapılan işlerin bedelinin ödenmediği iddiasıyla davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, icra takibinin dayanağının davacı tarafın Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasıyla istediği tespit sonucu alınmış olan 11/06/2014 tarihli bilirkişi raporu olduğunu, söz konusu bilirkişi raporuna itirazlarını süresinde sunduklarını, bilirkişi raporunun yokluklarında alındığından bağlayıcılığının söz konusu olmadığını, kaldı ki bilirkişi raporunda tespit edilen malzemelerin davacı şirket tarafından sağlanmadığını, davacı tarafın sözleşme dışı malzeme sağlamak bir yana, sözleşme şartlarını dahi tam olarak yerine getirmediğini, inşaatın müteahhidi ve mülk sahibinin davalı olduğunu, davacı tarafın taşeron olup, dilekçesinde bahsettiği işlerin tamamının davacı tarafından yapıldığı iddiasının kabul edilemez olduğunu, davacı tarafın sözleşme dışı harcamalar yaptığını kabul etmemekle birlikte davacı tarafın sözleşme dışı harcamalar yaptığı kabul edilse dahi davalı şirket tarafından sözleşmede kararlaştırılan bedelden çok daha fazlasının ödendiğini, davacı tarafça dosyaya herhangi bir tutanak formu sunulmadığı gibi davalıya ihtarda da bulunulmadığını, sözleşmeye binaen yapılan düğün salonunun davalı şirkete belirtilen sürede teslim edilmediğini, davalı şirketin ek sözleşme gereğince geç teslim edilen her gün karşılığı 20.000,00 TL alma hakkı bulunmadığını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Antalya 4.İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Aksu Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Aksu Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasında; 22/09/2020 tarihli oturum 10 nolu ara karar gereği bir inşaat, bir borçlar mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişisi ile bir mali müşavir bilirkişi refakate alınmak suretiyle dosyada bulunan Antalya 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyası, dava dosyası ve keşif sırasında elde edilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek 19/12/2012 tarihli sözleşme ve varsa eki sözleşmeler, taraflara ait ticari defter ve belgeler incelenmek suretiyle davacının yapması gereken iş ile davalının ödemesi gereken bedel ve işin süresi, bundan sonra eksik ve ayıplı iş varsa miktarı ve buna göre eksik ya da fazla ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitine karar verilmiş, bilirkişi heyete tarafından sunulan 15/01/2021 tarihli raporda özetle; "...(1)Davacının, taraflar arasında düzenlenmiş 19/11/2012 tarihli "Düğün Salonu Projesi Anahtar Teslimi İş Sözleşmesi" ile davalıya ait Antalya İli, ... İlçesi, ...Ada, ... Parsel'de kayıtlı taşınmaz üzerinde "çelik konstrüksiyon ana karkaslı düğün salonu" inşası işini KDV dahil ...-TL götürü proje bedelle anahtar teslimi olarak üstlendiği; davacı taraf, Sözleşme bedelinin ve bu arada revizyonlar ile sözleşme dışı ilave imalatlar nedeniyle doğan alacağının ödenmediğini ileri sürmüş ise de, davalı tarafın davacıya fazla ödeme yapıldığını, davacının işi bıraktığını ve binanın kendilerince tamamlandığını ileri sürdüğü, gecikme nedeniyle tahakkuk edecek cezai şart tutarının mahsubunu istediği,
(2)İşin kimin tarafından tamamlandığı ve davacının işin ne kadarını yaptığı ihtilaflı olup, ispat yükünün tayini ve mevcut delillerin değerlendirilmesi Mahkemenize ait olmakla,
(a)Her iki tarafın ibraz edilen ticari defterlerinin lehe delil olma özelliğini taşıdığı, defterlerin birbiriyle uyumlu olduğu, her iki tarafın defterlerine yansıyan duruma göre, davalı tarafça, davacı tarafa 15.11.2012-31.12.2014 tarihleri arasında toplamda belge mukabilinde ...-TL ödeme yapıldığı ve her iki tarafın muhasebe kayıtları esas alındığında, davalının davacıya bir borcu yahut davacıdan alacağı bulunmadığı,
(b)Taraflar arasındaki Sözleşme'de ödemelerin aylık hakedişlerle yapılacağı, yine revizyona gidilmesi veya proje dışı işler yapılması halinde bunların da mutabakatla tutanağa bağlanacağı, aksi halde proje dışı imalatın hüküm ifade etmeyeceği kabul edilmesine rağmen, dosya içerisinde, davacı tarafça henüz faturaya bağlanmamış olmakla birlikte, düzenlenip davalı onayına sunulmuş bir hakediş raporu ve/veya ilave işlere ait bedeli ödenmemiş bir tutanak tespit edilemediği, esasen davacının da hakediş düzenlenip de davalı tarafça kabul edilmediğine veya ödemesinin yapılmadığına yahut yazılı mutabakata bağlanıp da bedeli ödenmeyen ilave işler bulunduğuna dair bir iddiası olmadığı, iddianın revizyon ve ilave işlere sözlü mutabakatla devam edildiği yönünde olduğu,
(c)Heyetimiz İnşaat Bilirkişisi'nin de iştirak ettiği Antlaya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında alınan Bilirkişi Raporları'nda da tespit olunuğu üzere, baştaki projeden farklı imalatlar ve ilave işler yapıldığının sabit olduğu, bununla birlikte, herhangi bir hakediş raporu yahut yazılı mutabakat bulunmadığı için, ilave işlerin ne kadarının davacı tarafça yapıldığı, davacının işten ne zaman el çektiğinin belirsiz olduğu, ancak her iki tarafın örtüşen kayıtlarına göre davacıya yapılan toplam ödeme tutarı olan ...-TL'nin Sözleşme'de belirlenmiş ...-TL'lik proje götürü bedelini aştığı,
(d)Antlaya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasından 25/04/2014 ve 02/05/2014 tarihlerinde icra edilen keşif itibariyle davacının halen şantiyede çalışmakta olduğu ve o güne kadarki tüm işleri davacının yaptığı varsayımında; tespit dosyasındaki, elektrik ve makine mühendisi bilirkişilerce düzenlenmiş ve davalı tarafça genel olarak itiraz edilen 11/06/2014 tarihli Rapor ile davacıya tebliğ edilmediği anlaşılan inşaat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenmiş 19/08/2014 tarihli Rapor bir arada değerlendirildiğinde, toplam imalat bedelinin ...-TL olarak ortaya çıktığı, ancak bu tutarın Sözleşme'deki götürü toptan bedel ve yine Sözleşme'de ilave işler için öngörülmüş birim fiyat ile elektrik ve makine mühendisi bilirkişilerce piyasa fiyatlarına göre belirlenmiş fiyatlar toplamından oluştuğu,
(e)...-TL'den davacıya yapılan toplam ödeme tutarı olan ...-TL düşüldüğünde bakiye tutarın ...-TL olduğu, ancak davacının talebinin ...-TL olduğu,
(f)Davalının fazla yapılan ödemeler ile gecikme nedeniyle tahakkuk edem cezai şartın mahsup edilmesi talebine ilişkin olarak, davacı tarafça düzenlenmiş fatura tutarı kadar ödeme yapıldığı, fazla ödeme bulunmadığı, Sözleşme'nin 150 işgünü olarak belirlenmiş normal sürede (07/11/2013) bitirilemediği, ancak revizyon sebebiyle gecikilen günlerin de süreye dahil edilmesi gerektiği, dosyadaki mevcut durumda taraflar revizyon sürelerini kayıt altına almadıklarından, normal süreye eklenecek bu süreyi denetime elverişli şekilde tespit etmenin mümkün görülmediği, yine davalının işten el çektiğini ileri sürülmüşse de davalının davacının ne zaman işten el çektiğine dair bir veri ve kayıt sunamaması sebebiyle, hesaplamanın yapılacağı sürenin de belirlenemediği; ancak davacının 25/04/2014 tarihindeki keşfe kadar işe devam ettiği varsayımı ile hesaplama yapılmış olduğundan, cezai şart hesabının da aynı varsayıma göre yapılması düşüncesiyle yapılan hesapta, normal süre ve inşaat metrajına kıyasla 852 m2 fazla inşaat yapmak için sözleşme süresine 46 iş günü daha ilave edilerek iş bitirme tarihinin 31/12/2013 olarak tespit edildiği, bu durumda, 25/04/2014 itibariyle toplam gecikme süresinin 115 gün olduğu, karşılığının ise günlük 650-TL'den (115x650=) 74.750,00-TL olarak hesap edildiği,
(3)Davacının takip tarihine kadar işlemiş faizi de talep ettiği, ancak sunulmuş bir hakediş raporu veya temerrüt ihtarı bulunmadığından, yine 19/08/2014 tarihli Bilirkişi Raporu da tebliğe verilmediğinden, takip öncesi döneme ilişkin denetime elverişli bir faiz hesabı yapmanın mümkün olmadığı, ancak davacının takip öncesinde belirttiği dönem için faiz talep edebileceği varsayımında talep edilen ...-TL'lik faizin yasal tutarın altında kaldığı..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 14/06/2021 tarihli oturumda davacı tanıkları ...ve ...'ün beyanları alınmıştır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava; eser sözleşmesine dayalı eksik ödemenin tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında düzenlenen 19/12/2012 tarihli eser sözleşmesi niteliğindeki düğün salonu projesi anahtar teslim iş sözleşmesine dayalı olarak işi tam ve eksiksiz yaptığını iddia eden davacı tarafından iş sahibi tarafından eksik ödeme yapıldığı gerekçesi ile Antalya 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı tespit dosyasından yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda eksik iş bedelinin tespitine yönelik alınan bilirkişi raporuna dayalı olarak yapılan ilamsız takibe davalı iş sahibi tarafından itiraz edilmesi üzerine davacı müteahhit tarafından itirazın iptali isteminde bulunulmuştur.
Taraflar arasındaki ilişki, kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK. 470). Yüklenicinin borcu sözleşmeye ve fen ve tekniğine uygun şekilde ve zamanında işi teslim, iş sahibinin borcu ise, iş bedelinin ödenmesidir (TBK. 471 ve TBK. 479).
Taraflar arasındaki 19/11/2012 tarihli sözleşmede iş bedelinin ... TL götürü bedel üzerinden kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5. Maddesinde "İş bu sözleşmede belirtilen uygulama kalemleri, uygulaması yapılmadan revizyon (değişiklik) olması halinde yapılacak olan uygulama, kalite, fiyat ve bulunabilirlik ilkelerine dayanılarak tekrardan birim fiyat veya paket olarak fiyatlandırılması işleyen ve müteahhit firma yetkilileri arasında bir mutabakat tutanağı tutularak yapılacaktır.
Uygulaması yapılan iş kalemleri daha sonra revizyon olup da ve montajı yapılması durumunda demontaj ve tekrardan montaj birim fiyatları işveren ve müteahhit firma yetkilileri arasında bir mutabakat tutanağı ile imza altına alınacaktır. Proje harici yapılacak her iş için bir tutanak formu imzalanacaktır. Aksi halde yapılan işin bir hükmü olmayacaktır." şeklinde belirtilmiş ve projenin sözleşmenin imzalanması ve akabinde projenin onaylanarak yapı ruhsatının yenilenmesini müteakip 150 iş günü ve yapılacağı kararlaştırılmıştır.
Dava konusu somut olayda, davacı tarafça sözleşme bedelinin ve bu arada revizyonlar ile sözleşme dışı ilave imalatlar nedeniyle doğan alacağın ödenmediği ileri sürülmüş ise de; davalı tarafın davacıya fazla ödeme yapıldığını, davacının işi bıraktığını ve binanın kendilerince tamamlandığını ileri sürdüğü görülmüştür.
Bilirkişi incelemesi sonucunda her iki tarafın ibraz edilen delil ve defterlerinden davalı tarafça davacı tarafa ... TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşmede ödemelerin aylık olarak yapılacağı, revizyona gidilmesi veya proje dışı işler yapılması halinde de bunların da mutabakatla tutanağa bağlanacağı, aksi halde proje dışı imalatın hüküm ifade etmeyeceği düzenlenmiş, ancak dosya içerisinde davacı tarafça henüz faturaya bağlanmamış olmakla birlikte düzenlenip davalı onayına sunulmuş bir hak ediş raporu veya ilave işlere ait bedeli ödenmemiş bir tutanak bulunmadığı görülmüştür.
Yapılan ödeme miktarının sözleşme bedelinden fazla olduğu, Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından toptan imalat bedelinin ... TL olduğu, davacıya yapılan ödeme miktarı düşüldüğünde bakiye tutarın ... TL olduğu, davacının talebinin ise ... TL olduğu görülmüştür.
İşin davalı tarafça kendisi yada 3. Kişi tarafından tamamlandığı hususu ispat edilememiş olmakla mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar takip dosyasında işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ise de; itirazın iptali isteminin asıl alacak üzerinden yapıldığı görülmekle faiz yönünden mahkememizce değerlendirme yapılmamıştır.
Davacı tarafça davanın kabulü ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de;
Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 02/06/2021 gün ve 2020/2481 Esas, 2021/2425 Karar sayılı emsal içtihadında; "...İtirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde itiraz etmesi ve alacaklının icra hakimliğine başvurmadan, alacağını genel mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada, borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz. İcra inkâr tazminatı, hakkındaki icra takibine itiraz ederek durduran ve çabuk sonuçlandırılmasına engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.
Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (HGK'nın 07.06.2006 tarih 2006/19-295 Esas, 2006/341 Karar sayılı kararı). Dava konusu somut olayda, takip tespit dosyasına dayanmakta ise de; davacının yaptığı iş miktarı dolayısıyla hak ettiği ücret mahkememizce yapılan keşif sonucunda belirlenmiş olup alacak likit olmadığından koşulları ve yasal unsurlarının oluşmadığının kabulü ile icra inkar tazminatı talebi yönünden isteminin reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda anlaşılacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Buna göre Antalya ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davalının itirazının ... TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 43.513,47 TL harçtan peşin olarak alınan 6.422,69 TL harcın mahsubu ile bakiye 37.090,78 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 48.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafından yapılan 6.473,49 TL dava ilk masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 4.500,00 TL bilirkişi gideri, 200,00 TL araç gideri, 522,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 5.222,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2022
Başkan ...
¸E- İmzalı
Üye...
¸E- İmzalı
Üye...
¸E- İmzalı
Katip ...
¸E- İmzalı