T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/10 Esas
KARAR NO: 2022/832
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)
DAVA TARİHİ: 07/01/2020
KARAR TARİHİ: 08/11/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı işyerinin ... poliçesi sigortalı bulunan ...ŞTİ ye ait işyerinde bulunan malların ... tarihinde haksız yere alınması/emniyeti su istimal edilmesi neticesinde meydana gelen hasar nedeniyle davacı şirketin kendi sigortalısına ...-TL sigorta tazminatı ödediğini, TTK halefiyet ilkesinin olduğunu, Sigortalı işyerinin ...'da ... içerinde faaliyet sürdürmekte olduğunu, ... güvenliğinin ...ŞTİ firması tarafında sağlanmakta olduğunu, sorumlu ...ŞTİ aleyhine Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını fakat ... tarihinde yapılan itiraz ile bu takibin durduğunu ... tarihinde sigortalı işyerinde meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin ... tarihli ... numaralı Hırsızlık Ekspertiz raporu alındığını davalı şirketin borcu ödemediğini davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı şirketin akşam saat ... ile sabah ... saatleri arasında 8 güvenlik görevlisi ve 1 güvenlik amiri olmak üzere toplam 9 kişiyle ... içerinde genel kontrol , kapı girişleri kontrolü gibi görevleri üstlenmekte olduğunu, Davalı şirketin baktığı yerde ... üzerinde dükkan toplamda 3 mahalle büyüklüğünde olduğu kamuya açık yollar ile ... ... gibi herkesin kullanımına açık tesisler barındıran bir alan olduğu bu doğrultuda davalı şirket personellerinin görev saatlerinde dahi anılan mühite giriş ve çıkışı engellemek yada içeriye girişi yasaklamak gibi bir hakkı yada yetkisi bulunmamakta olduğu, Buna ek olarak davalı şirket personellerinin görev tanımı genel kolluğa yardımcı devriye hizmetleri olarak tanımlandığı Bununla birlikte kişileri dışarı çıkmak yada içeri girişi engellemek gibi bir yetkisinin bulunmadığını davalı şirketİN 1/4 oranında personel ile hizmet verdiğini, olayda sigortalanan üçüncü şahsın kusur durumunun ve yine iddia edilen hırsızlık olayında ihmal ve kusurunun irdelenmesi ve bu doğrultuda rapor tanzim edilmesi gerektiğini, ...ŞTİ yetkilisi ... dan ... tarihinde ... polis merkezi amirliğince alınan şikayetçi ifade tutanağında ... tarihinde saat ... sıralarında dükkan faaliyetlerinin sona erdiğini ayrıldıklarını hırsızlık anını gören kameranın olmadığını beyan ettiklerini, Davalı şirketin görev saati dışında olayın olduğunu, davanın reddi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava,İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayıılı icra takip dosyası incelendiğinde; davalı ... ŞTİ. Aleyhine davacı alacaklı sigorta şirketi tarafından ilamsız takip başlatıldığı, takibin dayanağının hırsızlık olayı nedeni ile dava dışı şirkete ödenen ... tarihli ... TL lik ödeme (asıl alacak) ile ...-TL işlemiş faiz olduğu, takip borçlusunun ... tarihinde süresinde itirazı sonucunda takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Bilirkişiler ..., ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; "Hukuksal olarak delillerin kabulü, takdiri ve kararı Yüksek Mahkemenize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgiler ile yapılan incelemeler sonucunda ;
a) Dava dışı tarafa ait iş yerinde hadisenin kırma, delme, zorlama ile meydana geldiği, iş yeri sahibi açısından sorumluluk arz edecek bir durumun olmadığı,
b) Davalı ... Şirketinin personel sayısının, kamera sayısının ve kamera kayıt sürelerinin yetersiz olduğu,
c) Hadisenin Davalı ... Şirketinin görev saatlerinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenemediği,
d) Hasarın Davali ... Şirketinin sorumluluğunun bulunduğu saatlerde meydana gelip gelmediği netleştirilemediğinden tazminat tutarının Davalı tarafa rücu imkanının bulunmadığ^" sonuç ve kanatine varmışlardır.
Bilirkişiler ..., ... ... tarihli ek raporlarında sonuç olarak;"Hukuksal olarak delillerirm kabulü, takdiri ve kararı Yüksek Mahkemenize ait olmak üzere, dosye mevcut belge ve bilgiler ile yapılan incelemeler sonucunda ;
a)Dava dışı tarafa ait iş yerinde hadisenin kırma, delme, zorlama ile meydana geldiği, iş y sahibi açısından sorumluluk arz edecek bir durumun olmadığı,
b)Davalı ... Şirketinin personel sayısının, kamkı sayısının ve kamera kayıt sürelerinin yetersiz olduğu,
c)Hadisenin Davalı ... Limited Şirketinin görev saatlerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenemediği,
d)Hasarın Davalı ... Şirketinin sorurmluluğun bulunduğu saatlerde meydana gelip gelmediği netleştirilemediği" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... ... tarihli raporunda sonuç olarak: "Bilirkişi raporunun "Teknik değerlendirmeler kısmında" mahkemenin istemleri hakkında teknik yönden bilgiler verilmiştir.
6754 sayılı bilirkişi kanunun 3/2 maddesi ile Bilirkişi Daire Başkanlığının Bilirkişilerin uyacağı ilke ve standartlar başlıklı duyurusu, Antalya Bilirkişi Bölge kurulunun disiplin kararları gereği ; Kusur % (yüzdesel oran), asli ve tali kusur oranlarının belirlemesi mahkeme hakimi tarafından yapılacağı belirtilmektedir.
Uzmanlık alanımız dışında olan dava konusu hırsızlık olayının çözümünün "ÖZEL GÜVENLİK UZMANI" tarafından değerlendirilmesi gerektiği" sonuç ve kanaatine varmışlardar.
Bilirkişiler ... ve ... ... tarihliraporunda sonuç olarak; "... Sitesi bu olayda; Çalışma alanının büyüklüğü ve ... 40 kişi ile işin yürütümü tavsiyesi işin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için gereken sayı olduğundan hizmet alan ... yönetiminin uygun sayıda güvenlik çalışacak şekilde ... firması ile sözleşmesi yapmadığı,... Şti. İşletmesi bu olayda; Çalışma alanının çok geniş olması ve ... 40 kişi ile işin yürütümü tavsiyesinde bulunması, ... yönetiminin sınırlı sayıda çalışan ile işin yürütümünü sağlamak istediği dosyada ... ile ... arasındaki sözlemeden anlaşıldığından,Hukuki durum ve değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmak üzere" görüş ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ..., ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; ... tarihli kök raporda belirtildiği üzere tarafımıza tevdi edilen görev "dava konusu hırsızlık olayında davalı şirket ile dava dışı 3. Kişiler arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi kapsamında, hırsızlık olayı ile ilgili davalı ... atfedilecek asli veya tali kusurun bulunup bulunmadığı, taraflar arasında şartnameler ve davalı şirket hakkında daha önce düzenlenen raporlarda belirtilen personel sayısı ve güvenlik kamera sayısı hususundaki eksikler ve hırsızlık saati de değerlendirilerek rapor düzenlenmesi" dir. Dosyaya sunulmuş olan kök raporda Mahkemece tespit talep edilen tüm konularda değerlendirmeler yapılmıştır. Ek rapor incelemesine konu edilebilecek yeni bir belge veya bilginin dosya içerisinde mevcut olmadığı görülmekle ... tarihli raporda yer alan; "Çalışma alanının çok geniş olması ve ... tarafından yapılan inceleme ve ... makamı tarafından 40 kişilik kadro ile yürütülmesi gereken işin 9 kişi ile hizmet verildiği ve bu kişilerin haftalık izinleri resmi ve tatil günlerindeki gece çalışmaları düşünüldüğünde ... Sitesi yönetiminin ... firmasıyla yaptığı sözleşmede çalıştırılan güvenlük sayısının yetersiz olduğu, ... işletmesi hizmet sağlayıcı durumda olduğundan hizmet alan işletmenin talebine karşılık hizmet sözleşmesi ve personel sağlama yükümlülüğü bulunduğu hususlarına ilişkin değerlendirme ve kanaatimizin aynı olduğunu " sonuç ve kanaatine varmşlardır.
Bilirkişiler ..., ..., ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; "1-6754 sayılı kanunun 3/2'nci maddesi ile Bilirkişi Daire Başkanlığının ... - tarihinde"Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı duyurunun 27'ci maddesinde “ Kusurun tespiti normatif — değerlendirmeyle mümkündür ve sadece Hakimin yetkisindedir . Bilirkişi münhasıran Hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusuna (asli/tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oranı ) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve Hakimin yerine geçmeyi ifade eder” hükmü gereği kusur oranı belirtilmemiştir
2-... isimli iş yerinde meydana gelen olayın, kilit altına alınmış metal pencerelerin kilitlerinin zorlamak suretiyle açılması neticesinde oluşmuş olduğu, sanık veya sanıkların tespiti için gerekli inceleme ve araştırma işleminin yapılmasına rağmen fail veya faillerin yakalanamamış olduğu.
3-Olayın meydana geldiği saatin belirsiz olduğu ve tespit edilemediği
4- ... hizmeti ile ilgili ... makamınca yapılan inceleme ve değerlendirme sonrasında burasının ... hizmetinin en fazla 40 kişi ile yürütülmesi tavsiyesinde bulunmuş olması, buradaki bu işin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için gereken sayı olduğundan hizmet alan ... yönetiminin uygun sayıda ... çalıştıracak şekilde ... firması ile sözleşme yapmadığı, tavsiye edilenin 3'de 1'i personel ile işin yürülmesi için sözleşme yaptığı.
5-... firmasının iş verenin hizmet almak istediği alanda ... Makamının azami 40 kişi ile işin yürütülmesi gerektiği hususunda verilen izin belgesinden haberdar olarak 13 personel ile işi kabul edip ... yönetimi ile sözleşmeyi imzalamış olduğu" sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ... ve ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; "Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Mahkemenize ait olmak üzere ... tarihli duruşmada alınan ara karar ile birlikte yukarıda açıklanan hususla doğrultusunda;
- Rapor üst bölümlerinde detaylı durum, teknik ve genel özellikleri belirtilen malzemelerii ikinci el değerinde oldukları, sıfır olarak değerlendirilemeyeceği,
- Çalınan malzemelerin olay tarihine kadar kullanılmış olmaları nedeniyle yıpranma paylar düşüldükten sonra toplam 2.el bedellerinin kdv hariç ... TL olduğu, tespit edilei bu bedelinde talep edilebilir tazminat miktarı olduğu" görüş ve kanaatine varmışlardır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;
Dosyada çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; dava dışı ...ŞTİ'ne ait ... içerisinde bulunan işyerinde ... tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeni ile davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacı ... şirketi tarafından yapılan hasar ödemesinin davalıdan istenip istenemeyeceği, istenebilecek ise ne kadarının istenebileceği noktalarında toplanmaktadır. Söz konusu hırsızlık olayının meydana geldiği ve davacı ... şirketi ile sigortalı dava dışı firma arasında söz konusu hırsızlık klozunu teminat altına alan sigorta poliçesinin bulunduğu hususlarında herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Dosyada mevcut banka ödeme dekontu incelendiğinde, davacı şirket tarafından dava dışı sigortalıya ... tarihinde ...- TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Hırsızlık olayı sonrasında sigortalı dava dışı şirketin şikayeti üzerine açılan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasında bulunan evraklar celp edilerek dosya arasına alınmış, dosyanın daimi aramaya alındığı (faillerinin tespit edilemediği) anlaşılmıştır.
Davalı şirket ile dava dışı ihbar olunan ... arasında “Güvenlik Hizmet Sözleşmesi “ imzalandığı, sözleşmede davalı şirketin yüklenici, dava dışı ...’nin işveren olarak yer aldığı, sözleşmenin konusunun, hizmet binasının ... iş yerinin ve alan içindeki müçtemilatın genel güvenlik ve koruma işi olarak başlayan 4. Maddesi gereği sözleşmede belirtilen hizmetlerin yüklenici tarafından verilen süreler dahilinde müşteriye sunulması ile ilgili olarak tarafların karşılıklı hak ve yükümlüklerinin tespitini içerdiği, yüklenicinin yükümlülükleri olarak, yüklenicinin 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve buna bağlı yönetmelik çerçevesinde uygun nitelikte özel güvenlik elemanı çalıştırmakla yükümlü olduğu, hizmetin 9 güvenlik elemanı ile sağlanacağı ve diğer şartların yer aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu hırsızlık olayı ile ilgili tarafların kusur ve sorumluluklarının değerlendirilmesinde; davalı ... dava dışı ... ile aralarında akdettikleri güvenlik sözleşmesi uyarınca söz konusu ... güvenlik hizmetini üstlenmesi nedeni ile ... bulunan işyerlerinin güvenliğini sağlaması ve hırsızlık olayının meydana gelmemesi için gerekli kontrol ve tedbirleri alması gerektiği, güvenlik sözleşmesinin "müşterilerin sorumlulukları" başlığının güvenlik zaafiyetleri ile ilgili konularda ... talepte bulunabileceği ancak böyle bir talepte bulunduğu hususunun iddia ve ispat edilemediği, ... tarafından sözleşme ve güvenlik talimatları ile ... çok geniş yetkiler verildiği halde hırsızlığa konu emtiaların çalınmasının zaman alacağı, davalı şirket çalışanlarının bu yetkileri kullanmadığı 40 kişilik güvenlik tavsiyesine rağmen yeterli personel çalıştırılmaması da göz önünde bulundurulduğunda hırsızlık olayının meydana gelmesinde davalı şirketin asli kusurlu bulundukları kanaatine varılarak bu konuda takdiren davalıya %70, dava dışı site yönetimine gerekli denetim ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle % 30 oranında kusur yüklenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Olayda dava dışı sigortalıya kusur izafesi yapılmamıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61.maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" denilerek müteselsil sorumluluk düzenlenmiş olup, davalı ... ile dava dışı site yönetiminin bu kapsamda kusurları oranında değil, müteselsilen sorumlu bulundukları kanaatine varılmıştır. Dava dışı sigortalının kusurunun bulunmadığı da dikkate alınarak ... tarihli raporda belirlenen gerçek zarar miktarı ...-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı taraf ısrarla olay saatinin belirlenemediği savunmasına bulunmuş ise de; olay tarihi ... olup Pazar gününe denk gelmektedir. Dolayısıyla sözleşmenin 4.8.maddesi gereği davalı ... tüm gün (07:00-19:00 ile 19:00-07:00 ) sanayi sitesinin güvenliğinden sorumlu olup, kamera sisteminin görüntülerinin takibi ve güvenlik işlerinin takibinden sorumlu olduğundan bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Böylelikle toplanan tüm deliller ışığında; davacı ... şirketinin sigortalısına yaptığı ödemeyi halefiyet ilkesi uyarınca sorumlulardan rücuan talep edebileceği, davalının sorumlu bulunduğu, yapılan ödemenin haklı olup gerçek zarar miktarı ..._TL'den davalının sorumlu olduğu, davacının yalnızca asıl alacak yönünden talepte bulunduğu, talep edilen alacağın yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, Davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile ...- TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi üzerinden takibin aynen DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE;
3-Alınması gereken ...- TL harçtan peşin ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında ...-TL ile ilk dava masrafı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden ...- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden;...-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'nun yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/11/2022
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı