T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/160
KARAR NO: 2022/983
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/03/2020
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıdan olan alacağı nedeniyle fatura alış verişlerin işlendiği cari ekstreye dayalı Antalya ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, takip konusu toplam ... USD davacının alacağı olduğunu, itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu beyan ederek; itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili, 14/07/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def-ilerinin olduğunu, faturalara karşılık gelen tüm tutarların ödenmesinin sağlandığını, müvekkili ile davacı arasında her hangi bir fark alacağı kalmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ilk önce itirazın iptali davası olarak açılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş olup, davacı taraf ticari defterlerini sunmuş ancak davalı taraf sunmamıştır.
04/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının ibraz edilen 2017 yılına ait ticari defterleri usulüne uygun tutulmuş olduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davalı tarafından mahkemece tayin edilen inceleme gününde ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği, davacının usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan ... TL karşılığı ... USD alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davacının bu alacak bakiyesinin Ağustos 2017 dönemine ait faturalardan kalan bakiye alacağı olduğu, Vergi dairelerinden gelen müzekkerelerin incelenmesi neticesinde davacının BS formunda 2017/08 döneminde 11 adet ... TL davalıya satım yaptığını bildirdiği, davalının ise BA formunda 2017/08 döneminde 11 adet ... TL davacıdan alım yaptığının bildirdiği, davacı yanın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. Maddesine göre takip tarihinden takip tarihindeki kur üzerinden tespit edilen TL değer üzerinden değişen oranlarda yasal faiz isteyebileceği, belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
İtirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişiden ek rapor aldırılmış ve 13/07/2021 tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki tespitler teyit edilmiştir.
Aşamalarda, ... İflas Biriminin 2021/11 İflas sayılı 06/07/2021 tarihli yazısından özetle; davalının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/07/2021 tarih ... Esas sayılı dosyası ile iflasına karar verildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. İflas dosyasının, mahkeme dosyasının bir örneği dosya arasına istenmiştir.
İflas dairesinin yazısında özetle; tasfiyenin basit tasfiyeye göre yapıldığı belirtilmektedir.
İflas dairesinin 21/02/2022 tarihli yazısında da, tasfiye işlemlerine basit tasfiye olarak devam edildiği, masayı müdürlüğün temsil ettiği, iflas idaresinin kurulmadığı ve 2. Alacaklılar toplantısının yapılmayacağı belirtilmiştir.
İİK'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflâs ile kısıtlandığından, aynı Kanun’un 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir. Diğer anlatımla, iflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK'nın m. 218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğü'ne (İflas Dairesine) aittir. İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. (md. 194). İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflâsın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1) Müflisin davacı olduğu davalarda, iflâs idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflâs idaresi tarafından devam edilir. İflâs idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde, o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir (md. 245). Hiçbir alacaklı, davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflâsın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir.(Yargıtay ... HD., ... esas, ... karar)
Bu tür durumlarda, mahkemece yapılması gereken; ikinci alacaklılar toplantısının beklenilmesi ve ikinci alacaklılar toplantısı yapıldıktan sonra da iflas idaresi temsilcilerine tebligat yapılarak yargılamaya devam edilmesi, bu arada davacıya da mehil verilerek alacağın iflas masasına kaydının sağlanması, alacak masaya kayıt edilir ise dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına, alacak kayıt edilmezse, bu durumda davaya iflas idaresi aleyhine kayıt kabul davası olarak devam edilmesinden ibarettir. (Yargıtay ... HD., ... esas, ... karar)
İflas dairesinin 21/02/2022 tarihli yazısında da, tasfiye işlemlerine basit tasfiye olarak devam edildiği, masayı müdürlüğün temsil ettiği, iflas idaresinin kurulmadığı ve 2. Alacaklılar toplantısının yapılmayacağı belirtilmiştir. Basit tasfiyeye göre iflas işlemleri gerçekleştirildiğinden; sıra cetveli kesinleşene kadar duruşma ertelenir. Bu hususta aşamalarda yazışmalar yapılmıştır, taraf teşkili iflas/icra müdürlüğüne tebligat yapılarak sağlanmıştır.
Aşamalarda, ek sıra cetveli için gerekli masraf davacı tarafça yatırılmış ve icra müdürlüğünce ek sıra cetveli yapılmış ve ek sıra cetvelinin kesinleştiği bildirilmiştir.
Dava konusu alacak, iflas masasınca kabul edildiğinden, dava konusuz kalmıştır ve konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurmak gerekmiştir.
İflas kararının kesinleşmesi ile müflis hakkındaki icra takiplerinin düşmesi nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceği gözetilerek, icra inkâr tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. (Yargıtay ... HD., ... esas, ... karar)
Yargılama giderlerine değinmek gerekirse; HMK m. 331 gereği; Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Kural olarak bir davada asıl talebin konusuz hale gelmesi durumunda, bunun fer-i (yan) niteliğindeki diğer talepler hakkında yargılamaya devam edilerek, bunlar hakkında da bir karar verilmesi gerekir. Davanın konusuz kalması halinde ise, mahkemenin yargılamaya devam ederek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine (bu arada vekalet ücretine de) mahkum etmesi gerekir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulaması da bu yöndedir (Bkz. KURU, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. baskı, İst. 2001, c.3, s.3030 vd., ALDEMİR, Hüsnü, Hukuk Davalarında Yargılama Giderleri, 2. Baskı, s.150-151, Yarg. ... HD. ..., ..., ... HD. ..., ..., ... HD. ..., ..., ... HD., ..., ...).
Dava açıldığında, davacının haklı olduğu, dosya kapsamında, alacağın iflas masasına kaydından anlaşılmakla; davacı lehine yargılama giderlerine hükmetmek gerekmiştir. Kayıt kabul davaları maktu harç ve maktu vekalet ücretine tabidir ancak iş bu dava kayıt kabul davası değildir/kayıt kabul davasına dönüşmemiştir. Alacak ek sıra cetveline alınmıştır. Bu nedenle, vekalet ücreti nispi hesaplanmıştır.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Dava, konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kararın niteliği gereği REDDİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan ... ₺ (TL)'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
4-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak; alınması gerekli ... ₺ (TL) harcın, başlangıçta yatırılan ... ₺ (TL) harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ... ₺ (TL) başvurma harcı ve ... ₺ (TL) karar harcı toplamı ... ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
10-... İflas Biriminin dosya içinde mevcut 06/07/2021 tarihli, 2021/11 iflas sayılı yazısı göz önüne alınarak hak ve borçlardan haberdar olunması için iflas masasına tebligatların yapılmasına,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır