T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/169 Esas
KARAR NO: 2022/340
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/12/2018
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesinde, 31/08/2018 günü saat 09,15 sıralarnıda dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı belediye otobüsü, Altıayak Mah. Otobüs Depolama alanı içinde geri manevra yapmaya çalıştığı sırada park halindeki ...plakalı otobüsün sağ ön tarafında yaya olarak bulunan davacı müvekkile çarparak davacı müvekkilini iki otobüs arasında sıkışmasına sebep olduğunu, çarpışma neticesinde çok ciddi şeklide müvekkilinin yaralandığını, kazadan sonra tutulan tutanakta müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazadan sonra müvekkilinin Kepez Devlet Hastanesi Acil Servisine kaldırıldığını, daha sonra müvekkilinin Antalya Atatürk Devlet Hastanesine sevk edildiği, 04/09/2018 tarihli sağlık kurulu raporunda servikal omurgada birden fazla kırık tanısı konulduğunu ve 45 gün istirahat uygun görüldüğü, ilk 45 günlük raporunun sonunda sağlık durumu değişmeyen müvekkiline 19/10/2018 tarihinde 2. Sğlık kurulu raporu alındığını ve bu rapor uyarınca da en az bir ay daha çalışamayacağına kanaat getirildiğini, müvekkilinin Antalya Halk Otobüsü Şoförlüğü yaptığını, kazadan sonra 3,5 çalışamadığını, müvekkiliin 2.200,00 TL net ücret aldığını, maddi zarar kapsamında davacının kazanç, geçici ve sürekli işgücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maddi tazminat, kaza nedeniyle ayağı ezilen kasık kemiği ve çok sayıda boyun omuru kırılan davacı tarif edilemeyecek acı ızdırap çektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...şirketi vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Belediye adına tescilli ...plakalı araç için müvekkili şirketçe 14/12/2017-14/12/2018 tarihleri arasında ...nolu poliçe numarası ile Karayolları ZMMS kapsamında poliçe düzenlendiğini, davacının başvurus üzerine müvekkili şirket nezdinde ... nolu hasar dosyası açılmış ve dosya inceleme sürecinde davacıya ödenebilecek tazminat tutarının hesaplanabilmesi için davacı vekilinin bir takım evraklar talep edildiğini, bu evraklar beklenirken davacının başvuru dosyası inceleme sürecindeyken dava dilekçesi tebliğ edildiğini ve herhangi bir rakam teklifi sunulmadığını, uzlaştırma raporunun alınıp alınmadığını, Sgk'dan davacıya yapılan ödemelerin ve bağlanan gelirlerin bulunup bulunmadığının sorulmasını taleple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunduklarını, davacının belediyeye karşı yönelttiği dava adli yargıda konu edilemeceğini, söz konusu davanın İdari yargıda ikame edilmesi gerektiğini, dava konusu olayda istemin ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre davanın beledieye yönetilmesinin nedeni el davalı idaremizin eylemine ilişkin doğan zararın ödetilmesi istemi olduğunu, görev sorunu da kamu düzenine ilişkin olduğunu, zaman aşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, olayın meydana geldiği sahanın özelliği olay mahalline ilişkin elde edilen bilgiler ile doavacının yaşı dikkate alındığında davacının mecut tehlikeyi ve durumu sezip anlayabilecek yaşta bulunmasına rağmen böyle bir kazanın yaşanması illiyet bağını ortadan kaldırdığını, kusurun öncelikle kazanın oluşumunda asli kusrul olan depolama alanı içerisinde dikkatsiz bir şekilde davranan davacı ve dava dışı ...plakalı aracın şoförü ...ile birlikte konusu aracın işletin olan ...Ulaşım Hizmetleri Petrol San. Ve Tic. A.ş'ne ait olduğunu, davaya konu kaza ile ilgili müvekkili kurumun hiçbir kuuru ve sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, 31/08/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının yaralandığı gerekçesiyle, kazanç kaybı, geçici ve daimi iş gücü kaybı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyası 15/05/2019 tarihli görevsizlik kararı ile Antalya Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesi kararı verilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile HMK 353/1-a,3 maddesine göre, mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması durumunda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir. Buna göre ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine kararı verilerek, mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya davacının maluliyet oranının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve mahkememize sunulan 09/06/2021 tarihli raporda,
...ve ...oğlu, ... doğumlu ...'ün 31.08.2018 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre Tablo 1.2’ye göre Kategori II, özür oranı % 8 olarak tespit edildiğine göre;
1-Kişinin tüm vücut engellilik oranının %8 (yüzdesekiz) olduğu,
2-İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceğini bildirir rapor sunulmuştur.
Dosya tarafların kusur oranlarının tespiti için Ankara Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve mahkemeye sunulan 12/10/2020 tarihli raporda,
Sürücü ...’ın %100(yüzde yüz) oranında kusurlu,
Yaya ...’ün kusursuz olduğu kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
Dosya daha sonra aktüerya bilirkişiye tevdi edilmiş ve mahkemeye sunulan 06/12/2021 tarihli raporda,
Yapılan hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu (1/Kn), %10 artırım ve iskonto hesabı kullanıldığı; davacının iyileşme süresinin 3 ay, maluliyet oranının %8, aktif devre gelirinin AGİ dahil net asgari ücretin 1,2074 katı olduğunun kabulüyle hesaplama yapıldığı; SGK tarafından yapılan ödemenin geçici iş göremezlik zararından tenzil edildiği; kusur indirimi yapılmadığı; hesaplamalara ilişkin detaylı tabloların işbu raporun ekinde yer aldığı;
Yukarıda izah edilen şekilde yapılan hesaplama neticesinde davacının;
Geçici iş göremezlik zararının 2.655,47 TL,
Sürekli iş göremezlik zararının 95.128,83 TL olarak hesaplandığı;
Tarafların diğer tüm iddia ve savunmalarının hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu yönündeki kanaatlerimi içerir rapor sunmuştur.
Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar aynı bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu 07/03/2022 tarihli raporda,
Yukarıda gerekçesi detaylıca izah edildiği üzere, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu (1/Kn), %10 artırım ve iskonto hesabı kullanıldığı; davacının iyileşme süresinin 3 ay, maluliyet oranının %8, aktif devre gelirinin AGİ dahil net asgari ücretin 1,2074 katı olduğunun kabulüyle hesaplama yapıldığı; SGK tarafından yapılan ödemenin geçici iş göremezlik zararından tenzil edildiği; kusur indirimi yapılmadığı; hesaplamalara ilişkin detaylı tabloların işbu raporun ekinde yer aldığı;
Sayın Mahkemenin istemi doğrultusunda hesaplamada güncel (2022 yılı) asgari ücret tutarlarının kullanıldığı; işlemiş ve işleyecek dönem tarihlerinin buna göre belirlendiği; bunun dışında önceki rapora esas alınan tüm hesaplama yöntemleri ve kriterlerin aynen muhafaza edildiği;
Yukarıda izah edilen şekilde yapılan hesaplama neticesinde, işbu ek rapor tarihi itibariyle davacının uğradığı;
Geçici iş göremezlik zararının 2.655,47 TL,
Sürekli iş göremezlik zararının 141.192,30 TL olarak hesaplandığı;
Tarafların diğer tüm iddia ve savunmalarının hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu yönündeki kanaatlerini bildirir rapor sunmuştur.
Davacının davasını ıslah ettiği ve ıslah harcını da yatırdığı görüldü.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, TBK 49 vd. Maddelerine dayalı haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen işleten-sürücü ve ZMMS aleyhine açılan maddi tazminat ile sigorta şirketi dışındaki işleten - sürücü aleyhine açılan manevi tazminat istemine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu , öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
6098 sayılı TBK 54.maddesinde de bedensel zararlar "bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1-Tedavi giderleri, 2-Kazanç Kaybı, 3-Çalışma gücünün azalmasından yada yitirilmesinden doğan kayıplar, 4-Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" olarak belirtilmiştir.
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; meydana gelen kaza sonucu yaralanan davacının uğradığı zarar ile kusurlu araç sürücüsünün fiili arasında illiyet bağı bulunması nedeniyle davalı sürücünün , araç işletenin ve sigorta şirketinin davacıya karşı sorumlu olduğu kanaatine mahkememizce varılmıştır.
Mahkememizin bu kabulü doğrultusunda; hüküm kurmaya ve denetime elverişli oluşa ve yasaya uygun , kusur , maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporları sonucu davacının kaza nedeniyle , geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 2.655,47 TL, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 141.192,30 TL olarak bulunmuş ve toplam 143.847,77 TL üzerinden maddi tazminat davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat davası yönünden değerlendirme:
TBK 56. Maddede Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir, düzenlemesi öngörülmüştür.
Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin Duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)
Yukarıdaki kanun maddesi, emsal içtihat ve açıklamalarda belirtilen ilkeler çerçevesinde davacı lehine takdiren 15.000,00 TL manevi tazminata karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ İLE,
143.847,77 TL tazminatın davalı ...şirketi açısından poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile ve temerrüt tarihinden (22.11.2018) davalı ...açısından kaza tarihinden (31.08.2018) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (31.08.2018) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı Belediyeden tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Maddi tazminat davası nedeniyle,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.828,08 TL harçtan peşin ve ıslah ile alınan 492,07 TL nin mahsubu ile eksik alınan 9.336,01 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu ilk yargılama gideri, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 2.209,10 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.618,10 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi tazminat davası nedeniyle,
6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.024,65 TL harçtan peşin alınan 85,38 TL nin mahsubu ile eksik alınan 939,27 TL nin davalı Belediyeden tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Manevi tazminat talebi yönünden yapılan ve davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 18,00 TL nin davalı Belediyeden tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı Belediyeden tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ...'ye verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ...'nun yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..28/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır