T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/260 Esas
KARAR NO: 2022/565
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/07/2020
KARAR TARİHİ: 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin alkollü içecek toptancısı olduğunu, Antalyada'ki bir çok otel ve firma ile ticari ilişkisinin bulunduğunu, bu ticareti gereği büyük meblağlar ile iş ilişkileri kurduğunu, davalı ...'in ise davacı şirket nezdinde 28/07/2018 tarihinde sekreter pozisyonunda çalışmaya başladığını, davacı şirketin yaptığı iş gereği piyasada bir çok çeki bulunan basiretli bir tacir olduğunu, davalı ile iş akdini 25/04/2019 günü Antalya ...Noterliğince çekilen ...yevmiye onlu ihtarnamesi ile haklı sebeple feshettiklerini, bu fesih konusunun ise hali hazırdaki davaya konu olan ...keşide tarihli 74.609,04 TL bedelli ...bank'a ait ... nolu çekin davalı eline haksız bir şekilde geçmesi ile davalının yine kendi nam ve hesabına tahsil etmiş olduğu tespit edilen ...bank'a ait ...keşide tarihli 150.842,00 TL ve yine aynı bankanın 76.891,00 TL değerinde iki adet ayrı ayrı çekleri olduğunu, davalının ne yazık ki üçüncü bir firma ile yaptıkları görüşmeler neticesinde anlaşmaları gereği olan çek bedellerine firmaya teslim etmediğini, bunun tespitinin ise üçüncü firmanın siparişleri askıya alması ile ortaya çıktığını, dolayısıyla davacı şirketin hemen gerekli araştırmaları yaptığını ve çeklerin davalı adına elden ödendiğinin ortaya çıktığını, bu konu ile ilgili ise Antalya C.Başsavcılığı'na 26/04/2019 günü şikayette bulunduklarını ...soruşturma sayılı dosya ile ceza davası açıldığını, ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosaysından yapılan yargılamanın halen derdest olduğunu, ceza yargılamasına da sunulan iki çekin davalı tarafından tahsil edildiğini ve söz konusu menfi tespit taleplerine dayanan ihtiyati tedbire konu çeklerinin ise ...Bankası ...Şubesi'ne davalı yan tarafından ibraz edildiğini ve çekilmeye çalışıldığını, haksız ve hukuka aykırı bir davranış ile işçinin iş verene karşı vermiş olduğu zararın ortada olduğunu, bununla ilgili istirdat davalarının kabulü ile davalının davacı şirketin bu gün tarihli anılan ve bilgisi verilen çekinin ivedilikle tedbiren korunması gereken hukuki yararı ve borçlu olmadığının tespitini beyanla davanın kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket her ne kadar resmi olarak tek ortaklı gözükmekte ise de, davacı şirketin yurtdışında yaşayan ...T.C. Kimlik numaralı ...isimli gizli bir ortağının bulunduğunu, davalı ...'nin de her ne kadar şirketin sigortalı çalışanı olarak gözükmekte ise de esasında davacı şirketin gizli ortağı ...ın işlerini takip etmek amacıyla şirkette bulunduğunu, davalı ...ile ...'ın nikahsız eş pozisyonunda olduklarını, davacı şirket tarafından ...'in ...Bankasında bulunan ...nolu IBAN hesabına nakit olarak toplamda 296.350,00 TL ödeme aktarıldığını, bu paranın ...'ın ortaklığına ilişkin olduğunun aşikar olduğunu, bir şirketin herhangi bir şekilde bu denli yüksek bir rakamı sekreter pozisyonunda çalışan birinin hesabına yatırmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kaldı ki iş akdinin 28.07.2019 tarihinde başlayan davalı ...'e bir kısım ödemelerin iş akdinin başlangıcından önce ödendiğini, davacı şirketin tek ortağı "..." ile davacı şirketin gizli ortağı "..."ın, ayrıca bir üçüncü şirket üzerinden de gizli ortaklıkları bulunmakta olup ilgili üçüncü şirketin ünvanının "...Tic. A.Ş." olduğunu, ayrıca "...Tic. A.Ş." ile ...'ın tek ortak olarak yer aldığı "...Ticaret Ltd. Şti" aynı adreste faaliyet gösterdiğini, nitekim ...A.Ş.'nin haksız olarak ... Organizasyon Şirketinin ilgili adreste faaliyetine engel olması nedeniyle, Muratpaşa Kaymakamlığına yapmış oldukları başvuru kapsamında Muratpaşa Kaymakamlığı Hukuk İşleri Şefliğinin 05.07.2019 tarih ve ...Karar sayılı kararı ile her iki şirketin de aynı adreste faaliyet gösterdiğinin karar altına alınarak tecavüzün önlenmesine karar verildiğini, ilgili kararın, 08.07.2019 tarihinde infaz edildiğini, bu hususlar dahi, davacı şirketin gizli ortağının ...olduğunu açıkça gösterdiğini, ayrıca usulden reddedilen Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasına davacı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde ...için aynen "...Bahsi geçen üçüncü kişi çift vatandaşlığa sahip olup Almanya'da fabrika bağlantısı bulunması, müvekkilin ve yeğeninin şirketine alkol siparişinden karşı firma (Almanya'daki fabrikadan) bağladığı sipariş karşılığı karı olan birisidir. Yani Almanya'da bulunan fabrikadan sipariş karşılığı gelir elde etmektedir." demek suretiyle davacı şirket ile dava dışı ...arasında bir ticari ilişkinin varlığını kabul ettiğini, belirttikleri üzere davacı şirket tarafından, şirkette sekreter pozisyonunda çalışıyor olarak görünen davalıya ait banka hesabına 1 yıldan az bir süre içerisinde 296.350,00 TL gibi yüksek miktarda para akışı sağlanması da, davacı şirketin davalı aracılığıyla dava dışı ...'a, aralarındaki iş ilişkisi kapsamında yapmış olduğu ödemelerin açık kanıtı olduğunu, aynı şekilde davaya konu edilen çeklerin davacı iddiası gerekçesiyle davalı ...'e verilmesinin de akla ve mantığa sığmadığını, toplamda 300.000,00 TL bedelli çeklerin emanet olarak herhangi bir teslim ve tesellüm belgesi düzenlenmeksizin sekreter pozisyonunda çalışan birine verilmesinin de izahının mümkün olmadığını, ayrıca davacı şirket ile davalı arasında süregelen hukuki uyuşmazlıkta, davacının beyanları da sürekli birbiri ile çelişmekte olup davacının sürekli olayı farklı anlattığını, usulden reddedilen Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasına davacı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde, iş bu davaya konu olan çeklerin, davalı tarafından çalındığını ileri sürdüğünü, aynı dilekçe içerisinde ve iş bu dava dilekçesi ile davalıya gönderdiği ihtarnamesinde, ilgili çeklerin davalıya davacı şirket tarafından bizzat teslim edildiğini belirttiğini, davacının birbiriyle çelişkili ve gerçek dışı beyanlarının kötüniyetini açıkça ortaya koyduğunu, ...keşide tarihli ...bank'a ait 74.609,04 TL bedelli çek incelendiğinde, hamil olarak gözüken davacı şirketin, çeki cirolayarak ...'a ve ...'ın da davalı ...'e verdiğinin görüldüğünü, ilgili çek incelendiğinde, davacı ...şirketinin çekin arkasını ciro ederken tahsil cirosu ile ciro etmediği gibi, davalı ...'e herhangi bir şekilde emanet verdiğine ilişkin teslim tesellüm belgesi de düzenlemediğinin görüldüğünü beyanla öncelikle ...bank ...Şubesine ait ...çek nolu ...keşide tarihli 74.609,04 TL bedelli çek yönünden verilen ihtiyeti tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddi ile davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyelerin tebliğ edildiği, taraf teşkilinin sağlandığı anlaşılmıştır.
Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesine yazılan müzekkeremize cevap verildiği, ilgili mahkemenin 19/10/2020 tarih, ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile davalı ...'in beraatine karar verildiği, kararın 08/02/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
...bank ...Şubesine müzekkere yazılmış, gelen yazı cevabından davaya konu 76.891,00 TL bedelli ve 150.842,00 TL bedelli çeklerin davalı ...tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Taraf tanıkları ..., ..., ..., ...'ın bilgi ve görgüsü tespit edilmiştir. Tanıklar beyanlarında; ... ile ... arasındaki diyaloğu bildiklerini beyan etmişlerdir.
Davacı şirket tarafından ...'e çeklerin teslimine ilişkin bir belge ibraz edilmemiştir.
Davacı şirket tarafından 3.kişi dava dışı şirkete teslim edilmek üzere davalıya dava konusu 150.842,00 TL ve 76.891,00 TL bedelli iki ayrı çek verildiği, sipariş verilen ürünlerin teslim edilmemesi üzerine yapılan araştırmada çeklerin davalı tarafından ilgili firmaya iletilmeyip, tahsil edildiği iddia edilmiştir.
Davalı tarafça her ne kadar davacı şirkette sekreter olarak çalışıyor ise de, gerçekte davacı şirketin gizli ortağı olan ...'ın gayri resmi nikahlı eşi olduğu ve onun adına işleri takip ettiği, hesabına da davacı şirket tarafından para yatırıldığı iddia edilmiştir. Banka kayıtlarından davalının hesabına davacı şirket tarafından maaş ödemesini aşar vaziyette tutarların gönderildiği görülmüştür.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2022 tarih, 2019/(19)11-59 Esas, 2022/46 Karar sayılı emsal içtihadında; "... yapılış amacı yönünden ciro; temlik, tahsil ve rehin cirosu olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
35. Kambiyo senedinin mülkiyeti ile birlikte senetten doğan hakları karşı tarafa devretmek amacıyla yapılan ciroya temlik cirosu denir. Temlik cirosu ile ciranta artık senedin nihai alacaklısı sıfatını kaybeder ve ciro yaptığı şahsa ve ondan sonra gelecek olanlara karşı sorumlu olur. Ciro şerhinde, cironun hangi amaçla yapıldığı anlaşılmıyor ise temlik için yapıldığı kabul edilir. Cironun temlik dışında, başka bir amaç için yapıldığını iddia eden taraf, iddiasını ispat ile mükelleftir. Ancak TTK’nın 688/1 ve 689/l. maddelerinde ciro şerhinin bulunmadığı durumlara ilişkin düzenlemeler de mevcut olup, anılan madde hükümlerine göre, tahsil veya rehin cirosu ile senedi devralan kişinin yaptığı ciro tahsil cirosu hükmündedir.
36. Kambiyo senedi alacaklısı, senet bedelini bizzat tahsil etmek zorunda değildir. Bu gibi durumlarda, alacaklı, kendisine bir temsilci atayarak senet bedelinin tahsilini sağlayabilir. Bu yolla yapılan ciroya tahsil cirosu denir (TTK m. 688).
37. Tahsil cirosu açık veya örtülü (inançlı) yapılabilir. Açık tahsil cirosu, vekâlet kaydının açıkça yer aldığı cirodur. Bunun için ciro şerhinde “bedeli tahsil içindir”, “vekâleten”, “kabz içindir” veya vekâleti gösteren başka herhangi bir kaydın bulunması gereklidir (TTK m. 688/1). Açık tahsil cirosunun sadece teşhis fonksiyonu vardır. Senedin mülkiyetine ve senetten doğan alacaklara ciranta (tahsil cirosu ile devreden) sahip olduğundan, temlik fonksiyonu bulunmamaktadır..." şeklinde belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda, ...tarafından tahsil edilen çeklerde ...'in cirosunun bulunduğu ve ciroda tahsil cirosu olduğuna ilişkin bir kaydın bulunmadığı, mevcut hali ile cironun temlik cirosu niteliğinde olduğu görülmüştür. Davacı tarafça çeklerin davalıya tahsil cirosuyla verildiği hususu ispatlanamamıştır. Dava konusu çeklerin davalıya ciro edildiği, söz konusu ciroların tahsil cirosu olmadığı hususunda davacı tarafça bir belge ibraz edilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır.
29/04/2022 tarihli oturum 1 nolu ara karar gereği "Davacı şirket / şirket temsilcisine usulüne uygun meşruhatlı davetiye gönderilerek dava dilekçelerinde açıkça yemin deliline dayanmış olmaları sebebi ile dava konusu çeklerdeki cironun tahsil cirosu olduğuna dair, davanın ispatına yönelik yemin deliline dayanıp dayanmadıkları, davalı tarafa yemin teklifinde bulunup bulunmadıkları hususunun sorulmasına, bu hususta beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, beyanda bulunulmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına," karar verilmiştir.
Davacı şirket temsilcisine yemin ihtaratlı davetiyenin 01/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ancak şirket temsilcisinin yemin eda etmek üzere hazır olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin 08/07/2020 tarihli tensip 7 nolu ara kararı ile ...bank'a ait 74.609,04 TL bedelli çek yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmekle çek bedelinin %'20'si oranında hesaplanan kötü niyet tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Redde konu diğer kısım yönünden ise, mahkememizce verilmiş bir tedbir kararı bulunmadığından koşulları ve yasal unsurları oluşmayan davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda anlaşılacağı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce 08/07/2020 tarihli tensip 7 nolu ara kararı ile ...bank’a ait 74.609,04 TL bedelli çek yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmekle İİK.72/4. Maddesi gereği çek bedelinin %20’si oranında hesaplanan 14.921,80 TL kötü niyet tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
3-Reddedilen diğer kısım yönünden Mahkememizce verilmiş tedbir kararı bulunmadığından koşulları ve yasal unsurları oluşmayan davalı tarafın tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harcın peşin olarak alınan 5.274,14 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.193,44 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre hesap edilen 29.613,94 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı tarafından yapılan 101,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davalı vekillerinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2022
Başkan ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Katip...
¸E- İmzalı