T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/299 Esas
KARAR NO: 2022/167
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/07/2020
KARAR TARİHİ: 24/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/07/2017 günü meydana gelen trafik kazasında Sedir Mah. 726 Sok. Üzerinde yolun sağında konumlanmış ve çalışır durumda olan ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun arkadan gelen trafiği kontrol etmeden aracın sol ön kapısını aniden açması üzerine davacı ...in sürücüsü olduğu ...plakalı motosiklet ile aniden açılan kapıya çarpması sonucu gerçekleşen kaza neticesinde müvekkilinin motosikletten savrularak düştüğünü ve yaralandığını, kaza ile ilgili ceza yargılaması devam etmekte olan Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alınan 09/12/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre ...plakalı motosiklet sürücüsü ...'in meydana gelen kazada herhangi bir kuralı ihmal etmediğinden kusursuz olduğunu, ...plakalı otomobil sürücüsü ...'nun ise meydana gelen kazada asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının kendisine ait iş yerinde ...'e ait kurye motorlarının düzenli bakım ve onarımını yaptığını, motor tamir ve bakım ustası olarak beden gücüne dayalı ağır iş kolunda faaliyet gösterdiğini, tedavi sürecinde ve sonrasında güç ve gelir kaybının haliyle daha fazla olduğunu, kaza sonrasında bu işini kaybettiğini, mevcudunda bulunan yedek parçaları değerinin altında satmak zorunda kaldığını, manevi zarara uğradığını, davalı ...şirketinin 14/05/2018 tarihinde davacıya 15.000,00 TL tazminat ödediğini, ödenen bu miktarın davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararını karşılamada yetersiz olduğunu, 07/05/2018 tarihli ibranamenin iptali gerektiğini, sigorta şirketine karşı daha öncesinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile maddi tazminat talepli dava açılmış olsa da davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini beyanla; TBK'nın 54. maddesinde sayılan bedensel zararlar nedeniyle 6100 sayılı Yasa'nın 107. maddesine göre belirlenecek maddi tazminatın ve 60.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücüden tahsilini, sigorta şirketi yönünden yetersiz ödemeye ilişkin ibranamenin iptali ile bakiye maddi ve manevi tazminatın tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı davalılar üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili davaya cevabında özetle; ibranamenin 2 yıl içerisinde iptalinin talep edilmediğini, KTK m. 111/2'ye göre hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının davalı ... aleyhinde İstanbul 11. ATM'nin ... E. sayılı dosyasıyla açmış olduğu davadan feragat ettiğini, bu nedenle açılan bu ikinci davanın dinlenilmesinin mümkün olmadığını, yapılan ödemenin tüm zararı karşıladığını, davacının maddi tazminat isteminin hangi tazminat kalemlerine ilişkin olduğunun belirli olmadığını, ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanıp karşılanmadığının belirlenmesi gerektiğini, sigorta şirketinin geçici iş göremezlik zararı ile bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığını, kusur ve maluliyet oranlarına ilişkin olarak ATK'dan rapor aldırılması gerektiğini, davacının kask ve koruma gözlüğü takmaması nedeniyle tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada Yeni ZMSS Genel Şartları'nın dikkate alınması gerektiğini, manevi tazminat kaleminin teminat dışı olduğunu, istenebilecek faizin yasal faiz olduğunu beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, müvekkilinin kazaya karışan aracının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu ...Sigorta A.Ş. Sigorta Şirketi aleyhine İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esasına kayıtlı dosyada açılan davada 25.03.2029 Tarih ve ... Esas, ...Karar Sayılı Kararı ile “Davanın Açılmamış Sayılmasına” karar verildiği bu dosyaya ilişkin hukuki süreç dikkate alındığında, huzurdaki davanın aynı konuda açılmış derdest dava varken ve kaza tarihinden itibaren geçen süre içinde dava zaman aşımı süreleri geçtikten sonra açılan davaya karşı öncelikle derdestlik ve zamanaşımı itirazları dikkate alınarak, davanın bu yönden reddine karar verilmesi gerektiğini davalı ...Ş. tarafından davacının yaralandığı 17.07.2017 tarihinde meydana gelen kaza sonrasında dava dilekçesinde belirtildiği üzere, davacıya 14.05.2018 tarihinde 15.000,00 TL ödenip, davalı ...Şirketince tazminat istemleri yönünden davacıdan ibraname alınmış olması karşısında; davacının hukuki dayanağı bulunmayan maddi tazminat istemi yönünden davasının reddine karar verilmesinini, davacının, “manevi tazminat” talebinin de haksız, fahiş ve yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, bu sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya tarafların kusur oranının tespiti için Ankara Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve mahkemeye sunulan 01/12/2020 tarihli raporda,
Sürücü ...’in kusursuz olduğu
Sürücü ...' nun %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu, olduğu kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
Dosya davacının maluliyet oranının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve mahkemeye sunulan 19/03/2021 tarihli raporda,
... ve ... oğlu, ... doğumlu ...’in 17/07/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkında yönetmeliği dikkate alındığında;
I.Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, omuz eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.10, Şekil 2.11 ve Şekil 2.12’ye göre üst ekstremite özürlülük oranı %1 olup Tablo 2.3’ye göre;
1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %1 (yüzdebir) olduğu,
2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği,
3.Başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,
4.SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri hususunun adli tıbbi bir konu olmadığı ve Kurumumuz görev kapsamına girmediği yönünde rapor sunulmuştur.
Dosya aktüerya bilirkişiye tevdi edilmiş ve mahkemeye sunulan 18/07/2021 tarihli raporda,
a-Yukarıda gerekçesi detaylıca izah edildiği ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırım ve iskonto (1/kn) hesabı kullanıldığı; davacının iyileşme süresinin 3 ay, maluliyet oranının %1, gelirinin asgari ücret olduğu ve kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı;
b- Davalı ...şirketinin 14/05/2018 tarihinde davacıya 15.000,00 TL tazminat ödediği; ödeme tarihine göre yapılan hesaplama neticesinde davacının geçici iş göremezlik zararının 4.212,18 TL olduğu, sürekli iş göremezlik zararının ise 9.370,53 TL olduğu; buna göre davacının bakiye iş göremezlik zararı bulunmadığı; ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanmış olması nedeniyle ayrıca bugünün verilerine göre hesaplama yapılmadığı;
c-Davacının SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri ve bakıcı gideri talep edip etmediği hususunda hukuki takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, bu zarar kalemlerine istinaden neden hesaplama yapılamadığının yukarıda 4.3. numaralı başlıkta detaylıca izah edildiği;
d-Davalı ... şirketinin, davacının İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasından feragat ettiği ve eldeki davayı açamayacağı yönündeki iddiası hususunda hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; şeklinde rapor sunulmuştur.
Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu 09/12/2021 tarihli ek raporda,
Davacının gelirinin asgari ücretin 3,7156 katı olduğu kabul edilerek yeniden yapılan hesaplama neticesinde; davacıya yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarını karşılamadığı belirlenmiştir.
İşbu rapor tarihine göre yeniden yapılan hesaplama neticesinde, davalı tarafından yapılan ödeme yasal faizi de eklenmek suretiyle sürekli iş göremezlik zararından tenzil edildikten sonra, davacının uğradığı;
Geçici iş göremezlik zararının 15.650,78 TL,
Bakiye sürekli iş göremezlik zararının ise 28.488,79 TL olarak hesaplandığı;
Hesaplanan zarardan herhangi bir indirim yapılmadığı;
Hesaplama tablolarının işbu rapora eklendiği;
Davalı ...şirketinin, davacının İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasından feragat ettiği ve eldeki davayı açamayacağı yönündeki iddiası hususunda hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; şeklinde rapor sunulmuştur.
Davacının davasını ıslah ettiği ve ıslah harcını da yatırdığı görüldü.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, TBK 49 vd. Maddelerine dayalı haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen işleten-sürücü ve ZMMS aleyhine açılan maddi tazminat ile sigorta şirketi dışındaki işleten - sürücü aleyhine açılan manevi tazminat istemine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu , öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
6098 sayılı TBK 54.maddesinde de bedensel zararlar "bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1-Tedavi giderleri, 2-Kazanç Kaybı, 3-Çalışma gücünün azalmasından yada yitirilmesinden doğan kayıplar, 4-Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" olarak belirtilmiştir.
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; meydana gelen kaza sonucu yaralanan davacının uğradığı zarar ile kusurlu araç sürücüsünün fiili arasında illiyet bağı bulunması nedeniyle davalı sürücünün/araç işletenin ve sigorta şirketinin davacıya karşı sorumlu olduğu kanaatine mahkememizce varılmıştır.
Mahkememizin bu kabulü doğrultusunda; hüküm kurmaya ve denetime elverişli oluşa ve yasaya uygun , kusur , maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporları sonucu davacının kaza nedeniyle , geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 15.650,78 TL, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 28.488,79 TL olarak bulunmuş ve toplam 44.139,57 TL üzerinden maddi tazminat davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalı ...şirketinin, davacının İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı davasından feragat ettiği ve eldeki davayı açamayacağı yönündeki iddiası hususunda yapılan değerlendirmede; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında feragat dilekçesinin davacı vekili olduğunu beyan eden fakat usulüne uygun vekalatname sunmayan avukat tarafından mahkemeye sunulduğu , bu sebeple mahkemece bu feragat dilekçesine itibar edilmediği, dosyanın takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırıldığı ve süresinde yenilenmediği için bu davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmış olup feragatle kesinleşmiş bir dava olmadığından davalı ...şirketinin bu hususa ilişkin itirazlarına itibar edilmemiştir.
Manevi tazminat davası yönünden değerlendirme:
TBK 56. Maddede Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir, düzenlemesi öngörülmüştür.
Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin Duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)
Yukarıdaki kanun maddesi, emsal içtihat ve açıklamalarda belirtilen ilkeler çerçevesinde davacı lehine takdiren 12.000,00 TL manevi tazminata karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ İLE, 44.139,57 TL tazminatın sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi (07.05.2018) diğer davalı açısından kaza tarihinden (17.07.2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE, 12.000,00 TL tazminatın davalı ...'dan kaza tarihinden (17.07.2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Maddi tazminat davası nedeniyle,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.015,17 TL harçtan peşin alınan 753,79 TL nin mahsubu ile eksik alınan 2.261,38 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, hazineye irad kaydına,
4-Davacının maddi tazminat davası nedeniyle yatırmış olduğu ilk yargılama gideri olan 808,19 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.538,14 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya verilmesine,
6-Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 2.026,10 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Manevi tazminat talebi yönünden,
8-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 819,72 TL harçtan peşin alınan 1.024,65 TL nin mahsubu ile fazladan alınan 204,93 TL nin davacıya iadesine,
9-Davacının manevi tazminat davası nedeniyle yapmış olduğu 50,00 TLnin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 10,00 TL nin sigorta şirketi harici davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin sigorta şirketi harici davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ...'ya verilmesine,
12-Davacının manevi tazminat davası nedeniyle yatırmış olduğu 1.024,65 TL ilk yargılama giderinin sigorta harici davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
13-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ... ile davalı ... vekili ... ile davalı ... vekili ...'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır