T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/424
KARAR NO: 2024/127
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 08/08/2018
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin ...nde ... nolu daire hissesini alarak kooperatifte üye olduğunu, üyeliğe ilişkin üyelik kararının verildiğini ve üyelik girişinin sağlanmış olduğunu, dairesini kargas olarak alan müvekkilinin ... tarihinde Kooperatif başkanı ile sözleşme imzaladığını müvekkiline ait dairenin ...TL bedel karşılğında kullanıma hazır duruma gelmesi için, başka bir deyişle karkas dairenin tüm işlerinin yapılması için anlaştıklarını, tüm işlemlerinin ... tarihinde sona ereceğinin taahhüt edildiğini, bu daireyi yatırım amaçlı alan müvekkilinin 2011 senesinde dairesini kiraya vermek istediğini, dairenin hazır olmadığı kira verilmeye uygun olmadığının müvekkiline ifade edildiğini, müvekkilinin ısrarlı sonucu üzerine benzer nitelikte ve Dubleks şeklinde olan ... nolu daireyi kiraya verebileceği, geçici süre ile kira alacağını bu şekilde almasının gerektiğini beyan ettiklerini ve bu dairenin 350,00.TL ye kiralandığını ancak kira gelirlerinin müvekkiline verilmediğini beyan ederek; ... İli ... İlçsi ... Mahallesi ... ada ... parsel ... Çatlı ... nolu dubleks dairenin iyi niyete aykırı olarak mfuvazaalı bir şekilde başkasına devrinin yapıldığından, ...nin üzerine kayıtlı müvekkiline ait olması gereken ... nolu daire ile tamamen aynı özellikte bir dairenin müvekkili adına kayıt ve tesciline, bunların mümkün olmaması halinde ... nolu daire üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak piyasa değirinin tespitini müteaikip bu tutarın taraflarına yasal faiz ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, zamanaşamı nedeni ile davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, kooperatifin görevsiz olması nedeni ile görevsizlik nedeni ile Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini, davacının üyeliğine karar verildiğini, karkas olarak satın aldıkları dairenin iç dekorasyon ve yapım işlerine ilişkin olarak yaptığı sözleşme müvekkilim kooperatif ile değil aynı zamanda o dönemde müteahhitlik yapan kooperatif başkanı olan ...'in şahsı ile yapılmış bir sözleşme olduğunu, davacıya isabet eden kısım ... no’lu bağımsız bölüm olsa da davacıya aynı nitelik ve özelliklere sahip ... no’lu bağımsız bölüm davacının kira getirisinden yararlanması amacıyla kullanımına sunulmuş olup bu husus davacının da kabulunde olduğunu, yapı kooperatiflerinde asıl amaç, ortaklarının akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında ana sözleşmeye uygun, fiili ayıplardan arınmış, oturmaya elverişli konut teslim etmek olduğunu, davacının kooperatife aidat borcunun bulunduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Kooperatif ile üye arasındaki satın almaya dayalı Tapu İptali ve Tescil davasıdıır.
Dava, ilk önce, Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esasında açılmıştır ve aşamalarda Asliye Hukuk mahkemesi davanın ticaret mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm tesis etmiş, dosya süresindeki taleple mahkememize tevzi edilmiştir.(Kesinleşme tarihi : ...; Görevli mahkemeye gönderme talep tarihi: ...)
Muratpaşa Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... İli, ... İlçesi, ... mah. ... ada, ... parsel ... Çatı ... nolu dobleks dairenin tapu kayıtlarının tüm tedavüllerinin onaylı suretleri getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Antalya Kadastro Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... İli, ... İlçesi, ... mah. ... ada, .. parsel pafta ve krokisinin çıkartılarak dosya arasına getirtilmiştir.
Davalı Kopoeratife müzekkere yazılarak davacının ...'ne üye olup olmadığı daire tahsis edilip edilmediği edilmişse hangi bağımsız bölümün tahsis edildiği varsa Hazirun Cetveli ve davacıya ait kayıtlı belge suretleri getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce, toplanmayan taraf delilleri için ve tapu ile de yazışmalar yapılmıştır.
Mahkememizce, mahallinde, ... tarihinde, bir kooperatifler hususunda uzman mali müşavir ve bir gayri menkul uzmanı eşliğinde keşif icra edilmiştir, tanık dinlenmiştir.
22/11/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava dosyası ile davalı kooperatif defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde,
Davalı kooperatif defter ve belgelerine göre, davacının ... mah. ... ada ... parsel ... blok ... nolu dubleks mesken karşılığında davalı kooperatif üyesi olarak kabul edildiği ve üyeliğinin halen devam ettiği, üyeliği karşılığında dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı kooperatife aidat borcunun olduğu, Davacının üyeliği karşılığında ... blok ... nolu meskenin isabet etmesine rağmen
davacının ... blok ... nolu meskeni benimseyerek bu daire üzerinden düzenli bir şekilde kira tahsilatı yaptığı, Davalı kooperatifin defter ve belgelerine göre, davacının üyeliği karşılığında ...-TL. tutarında aidat ödemesi yaptığı, davalı kooperatifin davacıya verebileceği bir
bağımsız bölümün olmaması nedeniyle de Yargıtay içtihatları gereği, davacının üyeliği için yapılan ödeme miktarları nazara alınarak, dava tarihi itibariyle davacının zarar miktarının ...-TL. olduğu hususları bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Davacı vekilinin itirazlarında da geçen, raporda da geçtiği şekilde, davalı vekiline 2013 yılı ve öncesine ait ticari defterlere ilişkin beyanda bulunması için mahkememize süre verilmiş ve bilirkişilerden ek rapor alınması yönünde ara karar kurulmuştur.
20/04/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Dava konusu olan taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin ....-TL olduğu,
Bir üyenin dava tarihi itibariyle yatırdığı ödemeler toplamının güncel değerinin ...-TL.olduğu, Taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinden bir üyenin yatırdığı paranın dava tarihindeki güncel değerinin çıkarılması sonucunda, bir ortağın yararlanma miktarının ...-TL. - ...-TL.= ...-TL. olduğu, Davacının üyeliği için yapılan ödemelerin dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş değerinin ...-TL. olduğu, Davacıya ödenecek miktarın : ... x ... = ... / ... = ... + ... = ...-TL. olduğu hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Aşamalarda, ticari defterler için ilgili CBS ile yazışmalar yapılarak, itirazlar göz önünde tutulup, itirazların değerlendirilmesi amacıyla tekrar ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
19/07/2023 bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
Davalı kooperatif defter ve belgelerine göre, davacının ... mah. ... ada ... parsel ... blok ... nolu dubleks mesken karşılığında davalı kooperatif üyesi olarak kabul edildiği ve üyeliğinin halen devam ettiği, üyeliği karşılığında dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı kooperatife aidat borcunun olduğu, Davacının üyeliği karşılığında ... blok ... nolu meskenin isabet etmesine rağmen
davacının ... blok ... nolu meskeni benimseyerek bu daire üzerinden düzenli bir şekilde kira tahsilatı yaptığı, Davalı kooperatifin defter ve belgelerine göre, davacının üyeliği karşılığında ...-TL. tutarında aidat ödemesi yaptığı, davalı kooperatifin davacıya verebileceği bir bağımsız bölümün olmaması nedeniyle de Yargıtay içtihatları gereği, davacının üyeliği için yapılan ödeme miktarları nazara alınarak, dava tarihi itibariyle davacının zarar miktarının ...-TL. olduğu, Taşınmazın bitmiş haline göre ise davacının zarar miktarının ...-TL olduğu hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 26/10/2015 tarih 2014/6261 E. 2015/6878 K. Sayılı ilamında
"...Dava tapu iptali, tescil, mümkün olmazsa daire bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Bir yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir. Çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkânsızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Normal ödemesini yapıp konut sahibi olan üyelerle eşit miktarda ödemesi bulunduğu tespit edilen, diğer anlatımla eksik ödemesi bulunmadığı belirlenen, ancak kendisine konut tahsis ve teslimi yapılamayan ortağın ödemesi eksik olmayan diğer üyelere verilen emsal bir konutun dava tarihi itibariyle rayiç değerini talep edebileceğinin, hiç ödemesi yok ise konut karşılığı tazminat isteminin reddi gerektiğinin kabulü gerekir. Eksik ödemesi olan bir üyenin konut karşılığı tazminat alacağının hesaplanma şekli Dairemizin yerleşik uygulamalarında aşağıdaki gibi formüle edilmiştir:
a-Önce ortaklara tahsis edilen konutun dava değeri itibariyle rayiç değeri hesaplanmalıdır.
b-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar ( toptan eşya fiyat endeksi " TEFE" artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak güncel değeri bulunmalıdır
C-Bundan sonra yukarıda (a) maddesinde bulunan değerden (b) maddesinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır.
d-Bunu takiben eksik ödeme yapan davacı ortağın ödentileri (b) maddesindeki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı güncelleştirilmelidir.
e-Bu hesaplamalardan sonra normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) maddesinde bulunan ödemelerinin güncel değerinin karşılığı yine yukarıda (c) maddesinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre davacının (d) maddesinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yararlanması gerektiği orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak (d) maddesinde bulunan miktar (c ) maddesinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan rakamın (b) maddesinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktarın (d ) maddesinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar davacı ortağın davalı kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar tutarıdır..." şeklinde belirtilmiştir.
19/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda bahsedilen Yargıtay 11. HD, 2006/11941 esas, 2007/15754 karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.
Bilirkişi raporları emsal içtihatlara uygun olarak değerlendirme içermektedirler.
Davalının ilk/öncelikli talebi tapu iptaline yöneliktir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi:' başlıklı 30. maddesinde; "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.
" Aynı Kanunun 'Harcı ödenmiyen işlemler:' başlıklı 32. maddesinde; "Yargı işlemlerinden alınacak harclar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harcları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.
" hükümleri mevcuttur. Bu nedenle, mahkememizce dava değeri üzerinden harç tamamlattırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, 19/07/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundaki tespitler gereği; Davalı kooperatif defter ve belgelerine göre, davacının ... mah. ... ada ... parsel .. blok ... nolu dubleks mesken karşılığında davalı kooperatif üyesi olarak kabul edildiği ve üyeliğinin halen devam ettiği, üyeliği karşılığında dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı kooperatife aidat borcunun olduğu,
davacının üyeliği karşılığında ... blok ... nolu meskenin isabet etmesine rağmen davacının ... blok ... nolu meskeni benimseyerek bu daire üzerinden düzenli bir şekilde kira tahsilatı yaptığı, davalı kooperatifin defter ve belgelerine göre, davacının üyeliği karşılığında ...-TL tutarında aidat ödemesi yaptığı, davalı kooperatifin davacıya verebileceği bir bağımsız bölümün olmaması nedeniyle de Yargıtay içtihatları gereği, davacının üyeliği için yapılan ödeme miktarları nazara alınarak, dava tarihi itibariyle davacının zarar miktarının ...-TL. olduğu, taşınmazın bitmiş haline göre ise davacının zarar miktarının ...-TL olduğu anlaşılmakla; Davanın kısmen kabulü ile; davacının, davalının üzerine kayıtlı, iddiası gereği davacının olması gereken ... numaralı daire ile tamamen aynı özellikte bir dairenin davacı adına kayıt ve tescil edilmesi talebinin reddine, terditli olarak talep ettiği, tazminat talebinin kısmen kabulü ile; ... TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacını talebi terditli olmakla, tapu iptal talebinin reddi gereği davanın reddedilmesi gibi yargılama giderine değil, diğer talebinin kısmen kabulü üzerinden yargılama giderlerine hükmedilmiştir. Çünkü, Terditli (kademeli) olarak açılan davalarda ilk talebin reddine bağlı olarak ikinci talep hakkında kabul kararı verilmesi durumunda iki ayrı dava için iki ayrı harç ve yargılama giderlerine hükmedilemez. İkinci talep hakkında verilen karara göre harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri hakkında hüküm kurulur. (Yargıtay 8. HD, E. 2018/12122, K. 2018/20052)
HÜKÜM/Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının, davalının üzerine kayıtlı, iddiası gereği davacının olması gereken ... numaralı daire ile tamamen aynı özellikte bir dairenin davacı adına kayıt ve tescil edilmesi talebinin REDDİNE, terditli olarak talep ettiği, tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE; ... TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 35,90 ₺ başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... ₺ peşin harcın ile aşamalarda yatan ... ₺ tamamlama harcı toplamı ... ₺'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye ... ₺'nin (...*68,31/1000=... TL toplam tabi olan harç) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve yukarıdaki (2) ve (3) numaralı hüküm fıkraları ile mahsubuna karar verilen toplamda ... ₺'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi-keşif ücreti gideri toplamı 4.984,25 ₺'nin, haklılık durumu gereği; 3.740,00 ₺'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... ₺ vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... ₺ vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına,
10-Kararın, Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavvcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 216 gereği ve Yargıtay 1. HD'nin 2016/12476 E, 2019/2779 K sayılı emsal ilamı gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır