T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/425
KARAR NO: 2021/695
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 24/09/2020
KARAR TARİHİ: 26/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ...tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ...’ün davalı Kooperatife üye olup, davalının ... tarihinde tebliğ edilen ... Noterliği'nin ... yevmiye ve ... tarihli ihtarnamesi ile Kooperatif Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... numaralı kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarıldığının bildirildiğini, bu kararın iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyasında açılan davanın derdest olup henüz karar verilmediğini, dolayısıyla ihraç kararının henüz kesinleşmediğini, bu dava derdest iken davalı kooperatif yönetim kurulunun usul ve yasaya aykırı olarak almış olduğu ... tarih, ... karar sayılı karar ile davacının konut tercihini tek taraflı iradesi ile değiştirdiğini, BI-2 sayılı ikiz villa yerine 2+1 orta boy CB-8 daireyi tahsis ettiğini, davacının carisinde bulunan ödemiş olduğu 200.000 TL. meblağı 2+1 daire bedelinden mahsup ettiğini ve davacının kendi gerçek iradesi ile aldığı BI-2 sayılı ikiz villayı satış listesine koyduğunu, davacı üye hakkında verilen çıkarma kararının henüz kesinleşmediğini, çıkarma kararına karşı ikame edilen Ant. 1.Asliye Ticaret ... E. sayılı davası derdestken bu defa iş bu davanın konusu olan kararla davacının tercih iradesinin yok sayılarak tamamen keyfi ve hukuksuz bir şekilde 2+1 daire tahsis edip, davacının kendi tercih ettiği dairenin satış listesine konulmasına, devamında ise davacının carisinde gözüken ve fakat daha öncesinde iadesi yönünde karar alınan 200.000 TL. meblağın 2+1 daire bedelinden mahsup edilmesine ilişkin kararın Kooperatifler Kanununa ve Ana Sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, kooperatif ortaklarının kişisel kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak veya kısıtlayacak nitelikteki genel kurul kararlarının baştan beri hükümsüz ve geçersiz olduğunu, bu sebeple davalı kooperatif Genel Kurulunun Yönetim Kuruluna üyelerin kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak, kısıtlayacak kararlar ile yetki devri yapması mümkün olmadığı gibi, bu neviden kararların da mutlak butlan ile batıl kararlar olduğunu her zaman iptalleri için dava açılabileceğini, Kooperatifler Kanunu’nun 42 ve Anasözleşme’nin 23. maddesinde kooperatifin en yetkili organı olan Genel Kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasındaki 6. fıkrada; ortaklardan tahsil edilecek aidatların miktarının, ödeme tarihlerinin ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak gecikme cezasının Genel Kurula ait bir yetki olduğu ve bu yetkinin Yönetim Kurulu tarafından kullanılamayacağının açıkça belirtildiğini beyanla ileride telafisi güç ve imkansız zararların oluşmaması için ... tarih, ...karar sayılı ve ... tebliğ tarihli Yönetim Kurulu kararı hakkında iş ve işlemlerin durdurulmasına, üyelik hak ve menfaatlerine halel gelmemesi için tensiple tedbiren durdurma kararı verilmesini, ... tarih, ... karar sayılı ve ... tebliğ tarihli Yönetim Kurulu kararının ve iş bu kararın dayanağı ... tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul toplantısının 8. Maddesinin iptalini, tüm yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu madde 53 ve Ana Sözleşme Madde 39'da belirtilen şartları taşımadığından iş bu davayı açma hakkının olmadığını, davacının ... tarihli genel kurula usulune uygun çağırıldığını, yapılan bu çağrıda gündemin 8. Maddesi "Mali yükümlülüklerini yerine getirmedikleri gerekçesi ile üyelikten çıkarma kararı alınmış olan üyelerin, çıkarma kararları kesinleşinceye kadar üyeliklerinin muhafaza edilmesi şartı ile tercih etmiş oldukları konut tahsislerini hesaplarındaki mevcut bakiye aidatlarına göre düzenlenmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi" olarak üyeye bildirildiğini, bu gündemin kendisine tebliğ edilmesine rağmen davacının toplantıya katılmadığını, toplantıda oy kullanmadığını, bu durumu belgeler nitelikteki genel kurul hazirun listesi, genel kurul çağrı kağıdı, posta gönderi listesininde sunulduğunu, ... tarihli Genel kurul toplantı tutanakları incelendiğinde yine bu üyelerce konulmuş bir şerh ve karşı oyunda bulunmadığını, dava konusu olan ikinci işlem yönetim kurulu kararının ise genel kurul kararına bağlı olarak yönetim kurulunca tesis edilmesinin zorunlu olan bir karar olduğunu, genel kurulun ... tarihinde bir karar aldığını ve bu kararın uygulamasının yönetim kurulunun görevi olduğunu dava konusu kararların davacının ortaklık haklarını zedeleyen nitelikte kararlar değil tüm kooperatif üyelerinin ortaklık haklarının koruma altına alan kararlar olduğunu, davacının ödeme yükümlülüklerini bariz şekilde yerine getirmediğini, bu keyfiyetin devam etmesinin üyeler arasındaki eşitlik ilkesini zedeleyecek ve kooperatifin amaçlarını gerçekleştirmesine engel olacağını, davacıya tahsis edilen konutun günümüz bedelinin yaklaşık 1.500.000-TL civarı olduğunu, bahse konu konutun önceki yönetim döneminde (2019 yılı) kendisine tüm üyelere tahsis edilen fiyattan 565.372,50-TL eksik bedelle 2016 yılı liste fiyatlarından 709.747,50-TL ye tahsis edildiğini, üyelik tarihinde konutun satış fiyatının tam 1.275.120,00-TL olduğunu, bu üye tarafından bugüne kadar ödenen bedelin ise sadece 200.000,00-TL olduğunu, üye tarafından yerine getirilmeyen 1.075.120,00-TL tutarında yükümlülük bulunduğunu beyanla davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
.... Noterliğine müzekkere yazılarak ... tarih ...yevmiye nolu ihtarname fotokopisi ile ihtarnamenin tebliğine ilişkin tebliğ tarihine dair kayıt celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası uyap sistem üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne ve Davalı kooperatife müzekkere yazılarak, kooperatife ait sicil dosyası, ortakları, ana sözleşmesi ve yetkililerin isim ve adresleri , imza sirküleri, ... ve ...tarihli üyeliğe giriş yönetim kurulu kararları, ...tarihli yönetim kurulu kararları, ...tarihli genel kurula çağrı, toplantı tutanağı, genel kurul gündeminin değiştirilmesine ilişkin alınan karar var ise buna dair karar tutanakları hazirun cetveli, genel kurulda alınan kararlara ilişkin bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasında ... tarihli oturum 4 nolu ara karar gereği davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri, kooperatif ana sözleşmesi ile birlikte davacının kooperatife üye olduğu tarihte adına tahsili edilen B1-2 sayılı ikiz villa yerine yönetim kurulu kararı ile 2+1 orta bay CB-8 dairenin davacının ödediği miktara göre tahsis edilmesine ilişkin kararın Kooperatifler Kanunu ve Kooperatif Ana Sözleşmesine uygun olup olmadığı, kooperatif üyesi hakkında Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacının kooperatiften ihraç isteminin iptali talep edilmiş olmakla üyenin mali sorumluluklarını eksik yerine getirmiş olmasının kooperatif yönetim kuruluna tahsis edilen taşınmazı değiştirme hakkını verip vermediği, dolayısıyla ... tarihli genel kurulda yönetim kuruluna bu hususta yetki verilmesine ilişkin karar ve bu yetki ile yönetim kurulu tarafından alınan kararın Kooperatifler Kanunu, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına uygun olup olmadığı hususları konusunda re'sen seçilecek kooperatif hukukunda uzman nitelikli hesap bilirkişisi ile mali müşavir bilirkişiden rapor tanzimi için dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, bilirkişiler ... ve ... tarafından sunulan ... tarihli raporda özetle; "...1) Davalı kooperatifin ortaklıktan çıkarma kararına karşı açılan davanın sonucunun beklemesi gerekirken davacı hakkında sanki çıkarma kararı alınmamış ve dava da devam eimiyormuş gibi, KK ve anasözleşme de herhangi bir düzenleme olmadığı halde gerek ... tarihli genel kurul toplantısının 8. gündem maddesinde alınan kararın, gerekse de alınan karar gerekçe gösterilerek, yönetim kurulunun almış olduğu ... günlü ... sayılı karar ile 59/2. maddesi dahilinde davacıya tercihen tahsis edilen ve davacının kazanılmış hakkı olan B1-2 sayılı ikiz villasının davacı tarafın talep, beyan ve onayı olmaksızın davacı aleyhine olacak şekilde 241 orta boy CB-8 daire ile değiştirilmesinin, KK'nın 16/son maddesi, 42. maddesinin ikinçi fıkrasının (5) nolu bendi, ile kooperatif anasözleşmesinin 11, 14/son, 21 23/6 ve 59/2. maddelerine açıkça aykırılık teşkil ettiği, bu durumun dayacının kazanılmış bir hakkının ihlali olarak görülebileceği.
2) Davalı koopuratifin ... tarihli genel kurul toplantısının 8. gündem maddesinde alınan ve bu hususta vönetim kuruluna yetki veren kararın, davacının kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak nitelikte olması sebebiyle. mutlak butlan ile sakat bir karar olduğunun düşünülebileceği, yönetim kuruluna yetki veren anılan genel kurul kararının yok hükmünde olduğunun kabul edilmesi halinde, davacının konut tercihinin değiştirilmesine ilişkin yönetim kurulunun ... günlü B1-2 sayılı kararın dayanağının da ortadan kalmış olacağı," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
Kooperatif üyesi olan davacı tarafından yönetim kuruluna konut değişikliği yetkisinin verilmesinin Kooperatifler Kanunu, Kooperatif Ana Sözleşmesine uygun olmadığı, kooperatife üye olurken davacıya tahsis edilen konutun yönetim kurulunun kararı ile değiştirilemeyeceği iddia edilmiştir.
Dava konusu edilen ... tarihli genel kurul kararının 8. Maddesi ile ... tarihli yönetim kurulu kararında belirtildiği üzere davacı tarafın yapmış olduğu ödemenin B1-2 sayılı ikiz villanın piyasa rayiç bedeli için yeterli olmadığı gerekçesiyle davacının bu konut tipi tercihini kendi iradesi dışında ve yazılı izni olmaksızın, davalı kooperatifin tek taraflı iradesi ile davacının ödediği miktar dikkate alınarak 2+1 orta boy CB-8 dairenin satış fiyatı listesindeki güncel tutarından mahsup edilmesi ile B1-2 numaralı ikiz villanın satış listesine konulmasına karar verildiği görülmektedir.
1163 Sayılı Kanun 53. Maddesinde "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri..." düzenlemesi mevcuttur.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11/12/2015 tarih, 2014/8212 Esas, 2015/8073 Karar sayılı emsal içtihadında; "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddialarına, toplantıya gelmeyen ortaklar dayanabileceklerinden, ret oyu ve muhalefet şerhi koşulu bu kişiler için aranmaz ise de, dava toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılmalıdır. Bu iddialara dayanmayan üyelerin, kararların yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmesi için, toplantıya katılması, ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Diğer anlatımla, toplantıya katılan ortaklar ret oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla iptali için toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir..." şeklinde belirtilmiştir.
Batıl hükmünde olan kararlar ise de, baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların batıl olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir.
Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihat doğrultusunda davacının genel kurul kararının iptalini istemek yönünde aktif husumetinin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan değerlendirmede; davacının genel kurul kararının iptalini istemek yönünde açılan davada aktif husumetinin bulunduğu ve davanın süresinde açıldığının kabulü gerekmiştir.
Davacının kooperatife üye olduğu tarihte adına tahsis edilen B1-2 sayılı ikiz villa yerine yönetim kurulu kararı ile 2+1 orta boy CB-8 dairenin davacının ödediği miktara göre tahsis edilmesine ilişkin kararın Kooperatifler Kanununun ve Kooperatif Ana Sözleşmesine uygun olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede:
Davacının Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dava dosyasında kooperatiften ihraç istemli davanın derdest olduğu görülmüştür.
Anılan davada davacıya gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçek borç miktarını yansıtıp yansıtmadığının belirlenmesi, talep edilen alacağın genel kurul kararına dayanıp dayanmadığı hususları incelenecektir.
Dava konusu somut olayda, ortakların konut tercihi yaparak ortak oldukları anlaşılmakla birlikte konutların ortaklara devri ve/veya ortak olacaklara maliyet bedelleri üzerinden değil, piyasa rayiç bedelleri üzerinden verildiği, kooperatifçilik ilkeleri dışına çıkılarak konut üretim satan firmalar gibi piyasa rayiç bedeli üzerinden satış yapılmak suretiyle ortaklığa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif öncesinde davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar vermiş, sonrasında ise davacının çıkarıldığı ortaklık payına CB-8 numaralı 2+1 daireye geçirilmesi ve 2+1 orta boy dairenin üzerinden devam etmesine karar vererek kendi içerisinde çelişkiye düşmüştür.
1163 Sayılı Kanun 16/son. Maddesinde; "Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." düzenlemesi mevcut olup, aynı hüküm kooperatif ana sözleşmesi 14. Maddesinde de düzenlenmiştir. Davacı hakkında alınan çıkarılma kararı henüz kesinleşmemiştir.
Buna göre; davacı yerine kanuni düzenleme kapsamında yeni ortak alınmaması gerekirken yönetim kurulunun ...tarih, ... sayılı kararı ile davacının ortaklık payına ilişkin B1-2 ikiz villasının satış listesine konulmasına karar verilmesinin kanuna aykırı olduğu, zira; çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar ortaklık payına isabet eden B1-2 ikiz villa sahipliğinin devam edeceği tartışmasızdır. Dolayısıyla alınan karar ve yapılan uygulama KK.'nun 16/son maddesi ile Kooperatif Ana Sözleşmesi 14. Maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Davacı hakkında ... tarihli genel kurulda yönetim kuruluna taşınmazın değiştirilmesi hususunda yetki verilmesine ilişkin karar verilip, bu yetki ile yönetim kurulundan alınan kararın Kooperatifler Kanunu ve Ana Sözleşme ile iyi niyet kurallarına uygun olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede:
Kooperatifler Kanunun 42. Maddesinde genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler
"1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
6. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul
ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari
fiyatını belirlemek.
7. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
8. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.
" şeklinde sayılmış, aynı düzenlemenin Kooperatif Ana Sözleşmesi 23. Maddesinde bulunduğu görülmüştür. K.K.'nun 59. Maddesinde "Yönetim Kurulu Üyeleri ve temsile yetkili şahıslar, genel kurulun devredemeyeceği yetkileri kullanamaz" düzenlemesi getirilmiştir. Bu kapsamda genel kurulun yukarıda yönetim kuruluna yetki devrini yapamayacağı, böyle bir yetki devri yapsa dahi yönetim kurulunun bunu kullanamayacak olması, konutların piyasa rayiç bedellerini tespit ederek, bu bedel üzerinden davacı dahil ortaklardan rayiç bedel tahsil talebinde bulunmasının Kooperatifler Kanunun ve Ana Sözleşmenin yukarıda belirtilen maddelerine açıkça aykırı olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla ... tarihli genel kurul toplantısının 8. Gündem maddesinde alınan ve bu hususta yönetim kuruluna yetki veren kararın davacının kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak nitelikte olması sebebiyle mutlak butlan ile sakat bir karar olduğu, dolayısıyla ortaklık payının değiştirilmesine ilişkin yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının da yasal dayanağının olmadığı kanaatine varılarak davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
Buna göre davalı ... Arsa ve Yapı Kooperatifi’nin ...tarih ... Karar sayılı yönetim kurulu kararının ve bu karara dayanak olan ... tarihli olağan genel kurul toplantısı 8 nolu kararının İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 59,30 TL harçtan peşin olarak alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile 4,90 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 116,60 TL ilk dava masrafı, 126,50 TL müzekkere, 68,50 TL davetiye ve 2.000 TL bilirkişi giderinden ibaret toplam 2.311,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/10/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır