T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/189 Esas
KARAR NO: 2022/748
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/04/2021
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili şirket tarafından davalıya taşınması ve adresine teslim etmesi için farklı tarihlerde içeriği kombi, baca vs. ürünler olan kargolar teslim edildiğini, bu kombilerin taşınması sırasında davalının kusuru ile kombilerin tamamının hasara uğradığını, teslim adresinde müşteri tarafından açılan bu kombilerin hasarlı olduğu için teslim alınmadığını ve iade edildiğini, davalıdan hasarlı kombilerin bedelinin talep edildiğini ancak davalı bu kombilerin tamir edilmesini, tamir ücretinin kendisi tarafından karşılanacağını söylediğini, davalı tarafından kargo teslim alma belgesinde kargo içeriğinin beyan edilmediğini bu nedenle sorumlu olunmadığı beyan edilerek itiraz edildiğini, davalı tarafın çalışanları ile yapılan teslim tutanaklarında ürünün cinsi, markası, miktarı açıkça yazıldığını, bu nedenle yapılan itirazların afaki ve mesnetsiz itirazlar olduğunu, kaldı ki kargo şirketinin kendi sorumluluğu bulunmakta olup, kargo şirketinin taşıdığı ürünün cinsi ve miktarını yazmak zorunda olduğunu, tutanaklarda da hangi malların kargo ile taşındığı ve iade edilmiş olduğunun belirtilmesi gerektiğini, davalı tarafın kötü niyetli olarak kendi kusurundan kaynaklı ve kendi yükümlülüğü altında bulunan bir sorumluluktan kurtulmaya çalıştıklarını, taraflarınca Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ettiğini, bu sebeplerle yapılan itirazın iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, gönderen tarafından teslim edilecek kargo hassas veya değerli bir kargo ise bu durumun ayrıca beyan edilmesi ve kargonun özelliğine uygun olarak ambalajlanması gerektiğini, eğer ambalaj kargo içeriğini koruyacak nitelikte ve taşımaya uygun yapılmamış ise meydana gelecek hasardan gönderenin sorumlu olduğunu, taşımaya ilişkin hükümler uyarınca, içeriği doğru beyan edilmeyen kargonun mahiyetinden kaynaklanan zararın göndericiye ait olduğunu, Zira TTK md. 864 hükmü gereği gönderici gönderdiği kargoya ilişkin tüm bilgileri tam eksiksiz olarak taşıyıcıya bildirmek zorunda olup eksik bildirimden kaynaklanan sorumluluk kendisine ait olduğunu keza Karayolu Taşıma Kanunu md. 8 de, taşımaya konu kargo içeriğinin taşıyana tam ve doğru beyan edilmesini, eksik bildirimden kaynaklan sorumluluğun gönderenin kendisine ait olacağını açıkça belirtildiğini, müvekkilinin mezkûr taşımada hiçbir şekilde bir kusuru olmadığından tazmin mükellefiyeti de bulunmadığını, bu sebeplerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya davacının davalıdan talep edebileceği tazminat konusunda rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu raporda,
Dosya içeriğinde dava dilekçesi ekinde sunulan bu malzemelere ait faturalar incelendiğinde;
Davacı tarafından müşterilere kesilen faturaların 2019 yılının 7. ve 8. ayına ait olduğu görülmüştür. Her ne kadar faturalar zor okunsa da ...kombi ve baca seti, ... 11lt şofben bacası gibi bazı ürünlerin faturaları dosya içeriğinde bulunamamıştır. Faturaları dosya içeriğinde bulunan ve faturası dosya içeriğinde bulunmayan( Faturası dosya içeriğinde bulunmayan ürünlerin mevcut satış tarih aralıkları dikkate alınarak piyasa rayiç bedelleri üzerinden hesaplama yapılmıştır) bu ürünlerin KDV dahil toplam tutarları 115.000,00 TL'dir.
Dosya içeriğinde de bulunan ve davalı tarafında talebi doğrultusunda zarar gören bu ürünler 17.09.2019 tarihinde 16.537,78 TL bedelle ...Ltd. Şti. 'ye tamir ettirilmiştir. Fatura detayı incelendiğinde genellikle ön kapak ve yan sacların değiştiği ve buralardan kombilerin hasar gördüğü anlaşılmaktadır.
Tamiri yapılan bu kombilerin, eşanjör vb. önemli elemanlarının da zarar görmediği, sadece ön kapak ve yan sac kısımlarının hasarlı olduğu dikkate alındığında ve diğer baca uzatmalarının 2. el olarak piyasa rayiç bedellerinin 90.000,00 TL olduğu kanaatindeyim.
Davacı tarafın bu bilgiler doğrultusunda zararı ( HUKUKİ DEĞERLENDİRME TAKDİR ve KANAAT YÜCE MAHKEMENİZDE OLMAK ÜZERE):
115.000,00 TL - 90.000,00 = 25.000,00 TL
Kombileri tamir için harcadığı tutar = 16.537,78 TL
+
--------------------------
TOPLAM = 41.537,78 TL olduğu kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.
Dosya daha sonra kargo taşımacılığı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu raporda,
Dosya içeriğinde de bulunan ve davalı tarafın da talebi doğrultusunda, zarar gören bu ürünler 17.09.2019 tarihinde 16.537,78 TL bedel karşılığında ...Ltd. Şti. 'ye tamir ettirilmiştir. Fatura detayı incelendiğinde genellikle ön kapak ve yan sacların değiştiği ve kombilerin buralardan hasar gördüğü anlaşılmaktadır. TTK’nın 894. maddesinde yapılan atıf gereği taşıyıcı, taşınma eşyasını taşınmak üzere teslim almasından teslim edinceye kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıya ve hasarı ile teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur [TTK m. 875(1)][50]. Buna göre taşıyıcı, taşınma eşyasını sözleşmede kararlaştırılan yere ulaştırılamaması, geç ulaştırılması ya da teslim aldığından farklı şekilde teslim edilmesi nedeniyle meydana gelen zararlardan sorumludur.
Taşıyıcının hasar gören ürünlerin tamiratı için harcanan 16.537.78.- TL’yi ödemesi gerektiği, ürünlerin 2. El gibi satılmasının sorumluluğunun taşıyıcıya ait olmadığı kanaatine varılmıştır şeklinde rapor sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava taşıma sözleşmesinden doğan tazminatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ; taşıma sırasında hasar gören kombilerdeki zarar nedeniyle davalı kargo şirketinin sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise davacının takip miktarı itibariyle davalıdan talep edebileceği tazminat miktarı hususlarında toplanmaktadır.,
TTK'nın 875. Maddesinde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. "
TTK'nın 880. Maddesinde; "Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır." hükmü düzenlenmiştir.
Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir.
Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır."
TTK'nın 882. Maddesinde taşıyıcının sorumluluk sınırı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;
a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,
b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının,
net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir. "
Diğer giderlerin tazmini ise 883. Maddede "Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar. Ancak, hasar hâlinde, birinci cümle uyarınca yapılacak ödemeler 880 inci maddenin ikinci fıkrasına göre saptanacak bedel ile orantılı olarak belirlenir. Başkaca zararlar karşılanmaz. " şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıdaki kanun maddeleri ışığında somut olay değerlendirildiğinde davacı şirket tarafından davalıya taşınması ve davacının müşterilerinin adreslerine teslim etmesi için farklı tarihlerde içeriği kombi, baca vs. ürünler olan kargolar teslim edildiği, bu kombilerin taşınması sırasında hasara uğradığı, teslim adresinde davacının müşterileri tarafından açılan bu kombilerin hasarlı olduğu için teslim alınmadığı ve davacıya iade edildiği olayda hasara uğrayan kombiler nedeniyle davalı taşıyıcının kusurlu ve sorumlu olduğu alınan bilirkişi raporu doğrultusunda sabit görülmüştür. Taşınan malların tesliminden (28.08.2019) itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinde icra takibi(17.07.2020) başlatıldığından davalı tarafın zamanaşımı itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından sevk irsaliyelerinde ve faturalarda taşınan eşyanın cinsi ve muhteviyatı yazıldığından ve tanık ifadelerine göre ambalajın kargonun özelliğine uygun yapıldığı anlaşıldığından davalının zarardan göndericinin sorumlu olduğu yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir. Taşımacılık konusunda uzman bilirkişiden aldırılan raporla TTK 882. Maddesi kapsamında davalı taşıyıcının sorumluluk üst limiti belirlenmiş ve yine makine mühendisi bilirkişinin raporuyla davacının uğradığı zarar belirlenmiştir. Denetime ve hükme esas kurmaya elverişli , oluşa ve yasaya uygun görülerek hükme esas alınan makine mühendisinin raporu doğrultusunda davacının uğradığı zararın 41.537,78 TL olduğuna kanaat getirilmiş, takip talebindeki miktarla bağlı kalınarak davacının davasının kabulüne, davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile, takibin 35.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren takip talebindeki faiz oranları uygulanarak devamına ve alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Buna göre davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasındaki İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile, takibin 35.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren takip talebindeki faiz oranları uygulanarak DEVAMINA,
2-Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.390,85 TL harçtan peşin alınan 574,49 TL nin mahsubu ile eksik alınan 1.816,36 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu ilk dava masrafı, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 2.322,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ...ile davalı vekili ...'ün yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır