T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/25
KARAR NO: 2023/15
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2021
KARAR TARİHİ: 06/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ve üretimi yapan bir şirket iken; ... adet ..., ... vb işlevleri gören ... , ..., ... ve ... marka makineleri davalı ... Şti yetkilisi ... isimli şahsa satılmak üzere teslim ettiğini, iş bu teslimat ve devre ilişkin ... tarihli tutanaklar ile tüm makinelerin satıma hazır olarak teslim alındığı davalı tarafça imza altına alındığını, bu makinelerden ... marka makine ...-TL tutarla satılmış, bedeli vekil eden şirkete gönderildiğini, müvekkili çalışanı ...'un ... tarihinde davalı şirketin ''... Mahallesi ... Sk. No:... ... ...'' adresli iş yerine gittiğini, ... marka ... Model makine ile ... Model makinelerden birtakım parçaların çıkarılmış olduğunu ve ... marka makine ise satıldığını öğrendiğini, müvekkilinin çalışanının makinelerin teslim edilmesi ve bedelin kendisine ödenmesi yönündeki ikazlarına rağmen davalı firma uhdesinde bulundurduğu ... ve ... marka makineleri teslim etmediğini, ... marka makineninde satış bedelini ödemediğini, bunun üzerine vekil eden şirket çalışanı ...'un ... tarihinde davalı şirket yetkilisi ... isimli şahıstan şikayetçi olduğunu, taraflarınca Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile tespit davası açıldığını, keşif sırasında dinlenen davalı çalışanı ...'ın ... marka makinenin satıldığını onayladığını, diğer makineler bakımından da tamir yaptıklarını ifade etmişse de işbu dilekçe ekinde ibraz ettikleri tutanaktan da anlaşılacağı üzere sadece bakım ve sonrası satım yapılacağı ve bakım-satımı yapılana kadar herhangi bir ücret talebinde bulunulamayacağı hususunda anlaşıldığını, bu hususlar imza altına alınmış onarıma dair herhangi bir düzenleme yapılmadığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyada alınan ... tarihli bilirkişi raporunda; ''... marka ... makinenin bulunduğu ... takımları ve ... takımların tam ve faal olarak olarak çalıştığı, makinenin 2. el güncel değerinin KDV dahil ...- TL olduğunu, ... Model makinenin bulunduğu ve makinenin çalışamaz durumda olduğu, makinenin ... motoruna ait eksik sürücü kartının eksik olduğu, makinenin 2. El güncel değerinin KDV dahil ...-TL olduğunu, makinenin tam ve çalışabilir hale getirilmesi için KDV dahil ...- TL onarım ve nakliye masrafı yapılmasının gerektiğini, ... marka ... ... makinesinin 2. El güncel fiyatının ...-TL olduğunu, '' ifade ettiğini, akabinde, taraflarınca bilirkişi raporunda yer alan tutarların tazmini ve işleyen faiz yönünden Antalya ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalının, borca, tüm ferilerine, faiz, vekalet ücreti, masraf ve harçlara ayrı itiraz ettiğini, icra takibinin itiraz sebebiyle durduğundan takibin devamını sağlamak adına zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, nitekim taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını, beyan ederek Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatmış olduğumuz takibe yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin şirket ... makineleri satımı ve servisi yapan bir firma olduğunu, davacı ile müvekkil arasında ... tarihinde imza altına alınan tutanak ile ... tane makine bakımı ve onarımı yapıldıktan sonra satılmak üzere müvekkilime bırakıldığını, davacının her ne kadar tüm makinelerin satıma hazır bir biçimde teslim edildiğini iddia etse de bu durum gerçeği yansıtmadığını, davacı taraf ile müvekkilin düzenlediği tutanak incelendiği takdirde "... makineye servis ve bakımları yapıldıktan sonra satılmak üzere bırakılmıştır." şeklinde düzenlenip imza altına alındığının belli olduğunu, makinelerin onarım ve bakımı yapılmadan satılabilecek durumda olmadığını ve bu sebeple servis ve bakımları yapıldıktan sonra ibaresi tutanağa geçirildiğini, tarafların anlaşması kapsamında müvekkilinin bakım ve servislerini yaptıktan sonra makinelere müşteri çıkması durumunda makinenin satışı yapılacak davacı taraf da makinenin faturasını kesebileceğini, satış bedelinden de müvekkilim bakım ve onarım için yaptığı masraflar düşüldükten sonra kar olarak belirlenen kısım taraflar arasında yarı yarıya şekilde paylaşılacağını, müvekkilinin bu kapsamda ekonomik sıkıntı için de bulunan davacıya yardımda bulunmak için makineleri işyerine kabul ettiğini ve tarafların bu şekilde anlaştıklarını, ilk olarak satılan ( davanın konusu dışında olan) ... marka makine ... TL bedel ile 3. Bir kişiye satıldığını ve bu satış bedelinin tümü davacıya ödendiğini, davacı tarafın da bu hususu dava dilekçesinde kabul ettiğini, davacının bu makinenin satışında müvekkiline ödemesi gereken bakım ve servis masrafları ile kar payını ödemediğini, paraya ihtiyacı olduğunu söyleyerek sonra satılacak makinelerden gelecek ödemelerden mahsuplaşalım dediğini, müvekkilinin de iyi niyetle bu hususu kabul ettiğini, sonrasında davacı tarafın satılan bu ilk makine ile ilgili de fatura kesmesi gerekmesine rağmen faturayı kesmediğini, müvekkilinin aracılık ettiği satışta müvekkilimi zor durumda bıraktığını, davacı halen satıp bedelini tahsil ettiği makineye ilişkin faturayı kesmediğini, bu aşamadan sonra müvekkilim davacı tarafa defalarca telefon ve whastapp üzerinden ulaşmaya çalıştığını ve makinelerin geri alınmasını makinelerin işyerinde çok fazla yer kapladığını beyan ettiğini, davacı tarafın müvekkilinin defalarca makineleri teslim etmek için kendisine ulaştığını bilmesine rağmen müvekkili hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına makinelerini teslim etmediğimizden bahisle şikayetçi olduğunu, bu şikayet ile ilgili de takipsizlik kararı verildiğini, davacının bu şikayeti sonrasında müvekkil şirkete polis eşliğinde gelinmiş olup makinelerin iş yerinde olduğunun tespit edildiğini, müvekkil şirket yetkilisi tarafından davacı ile imzaladıkları tutanağın ilgililere gösterildiğini ve makinelerin davacı tarafından teslim alınmasını bu aşamada da talep ettiğini ancak davacı tarafın hem makineleri alıkoyduklarını iddia ettiğini hem de makineleri yine de iş yerinden teslim almadığını, sonrasında davacının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile müvekkilinin elindeki makinelerin değerinin tespitini talep ettiğini, bu dosyada yapılan bilirkişi raporu ile makineler için hatalı ve fahiş bir değer hesaplaması yapıldığın, üstelik bu raporda makinelerin kaç yıllık oldukları , kullanılabilir durumda olup olmadıkları gibi hususların hiç birisi değerlendirilmediğini, bu bilirkişi raporunda belirlenen fiyatlar makinelerin neredeyse sıfır fiyatına yakın fiyatlar olduğunu, rapordaki değerlemeyi kesinlikle kabul etmediklerini, şu anda halen müvekkil şirketin işyerinde bulunan ... marka ... makinesinin müvekkil şirkete geldiğinde çalışmaz vaziyette olduğunu, müvekkilinin de bu nedenle makinenin üretici firmasından tamiri için gerekli işlemler konusunda fiyat teklifi almak için görüşmüş ve dilekçe ekindeki fiyat teklifi ile makinenin tamiri için bir teklif verildiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporundaki bir başka fahiş hatanın ise raporun bir kısmında ... marka makinenin iş yerinde bulunamadığı belirtilmiş iken diğer kısmında ise makinenin fotoğrafları ile işyerimizde bulunduğu belgelendirilerek makinenin tam ve çalışır vaziyette mevcut olduğunun yazılması olduğunu, söz konusu makinenin tam ve eksiksiz şekilde halen müvekkil şirket işyerinde bulunduğunu ancak bu hususların raporuna özensiz hazırlanan rapor olduğunu gösterdiğini, müvekkili tarafından satışı yapılıp satış bedeli hala uhdesinde bulunan ... marka ... makinesinin satışı aşamasında davacı şirket yetkilisine defalarca telefon açılmış ve mesaj atılmış olmasına rağmen cevap verilmediğini, müvekkilinin de kendisine verilen satış yetkisi ile makineyi sattığını, müvekkilinin makinelerin teslim alınması için yaptığı tüm başvuruların neticesiz kalmasından sonra son çare olarak davacı tarafa Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile makinelerin işyerinden teslim alınmasını aksi takdirde makinelerin taraflarınca açılacak bir tevdi mahalli tayini davası ile bir yediemin deposuna kaldırılacağı ve bu işleme ilişkin tüm masrafların davacı taraftan tahsil edileceği ihtar edildiğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.
Yargılama sürecinde bilirkişi raporları alınmıştır ve/ancak ... tarihli ... inci celseye taraflar katılmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Önemle söylemek gerekir ki ; HMK’ya göre davanın tarafları açılmış olan bir davayı yürütmek zorunda olmadıkları gibi mahkeme de tarafları, açılmış olan bir davada takibe zorlayamaz(Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s. 528) Taraflar duruşmaya zorla getirilemezler. İşte, usulüne uygun biçimde çağrıldıkları halde davanın her iki tarafı (ya da vekilleri) duruşmaya gelmez veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse ya da yalnız bir taraf gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir
Üç aylık süre içerisinde dava yenilenirse mahkeme davayı görüp karara bağlayacak ya da bu sürede yenilenmezse üç aylık sürenin sonunda açılmamış sayılacaktır.Davanın açılmamış sayılması, açılan davanın taraflarınca uzun süre takipsiz bırakılması (HMK m.150) veya yapılması gerekli bazı usul işlemlerinin yapılmamasının meydana getireceği sakıncaları azaltmak amacıyla öngörülmüş bir çözüm yolu olup, yapısı itibariyle usul hukukuna ilişkin bir kurumdur (İyimaya, Ahmet: Sorumluluk Davasının Açılmamış Sayılması, YD, 1990/1-2, s.46-58, s.46.).Davanın açılmamış sayılması, şartların oluşması durumunda kendiliğinden meydana gelir. Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden birine ait şartlar gerçekleştiği takdirde, dava kendiliğinden açılmamış sayılır (KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4125) Mahkemenin söz konusu durumlarda vereceği karar, davanın açılmamış sayılması durumunun meydana gelmesi açısından kurucu nitelikte olmayıp, ortaya çıkan kanuni sonucu tespit edici nitelikte, açıklayıcı bir karardır. Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar, mahkemenin davadan elini çekmesini gerektiren usule ilişkin nihai kararlardır (Yargıtay HGK 14.06.2000, 19-936/999) Bu nedenle mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılması kararında yargılama giderleri hakkında bir karar vermez.
Ancak, mahkeme, vermiş olduğu davanın açılmamış sayılması kararıyla davadan elini çekmiş olduğundan bu karar nihai bir karardır (usule ilişkin nihai karar).
Dolayısıyla mahkeme davanın açılmamış sayılması kararında, yargılama giderlerini davacı taraf aleyhine takdir ederek bu giderlere hükmeder(KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4128’den naklen, Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s.581-582, dn.136’dan naklen) Bu kararda davacı taraf, dava, konusu itibariyle nispi harca tabi olsa da maktu karar ve ilam harcı, davalı taraf kendisini vekille temsil etmiş ise AAÜT’ye göre belirlenecek vekâlet ücreti ve o ana kadar yapılmış diğer yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.
Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya döndüğümüzde yukarıda da belirtildiği üzere, yasal sürede (3 ay) yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Davacı tarafça yatırılan ... (TL) başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, harcın davacı üzerine bırakılmasına,
3-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak; alınması gerekli ... (TL) maktu karar harcının, davacı tarafça yatırılan ... (TL) harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine, harcın davacı üzerine bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat ücreti gideri toplamı ... (TL)'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Hükmün niteliği gereği, ... (TL) zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
9-Dosya arasında bulunan Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin ... değişik iş esas sayılı dosyasının mahalline iadesine,
Dair, dosya üzerinden, tarafların yokluğundan, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır