T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/270 Esas
KARAR NO: 2022/320
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 24/05/2021
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş.arasında ...numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesinin 09/09/2018 - 2019 tarihleri kapsamında rizikoları teminat altına almak için düzenlendiğini, riziko adresi olan Taşlıburun Mevkii - Kadriye Belek - ... Merkez Antalya adresinde voltaj dalgalanması sebebi ile davalı borçlunun kusuru ve sorumluluğu ile poliçe kapsamında hasar meydana geldiğini, dava dışı sigortalıya yapılan 11.659,50 TL ödemenin TTK m.1472 tahtında halefiyet ilkesi gereği tahsil edilmek üzere yapılan arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığını, riziko adresinde meydana gelen hasarın sebebi voltaj dalgalanması olup davalı/ borçlunun hasarın meydana gelmesinde kusurlu ve sorumlu olduğunu, sigortalı riziko adresinde 24.05.2019 tarihinde meydana gelen hasar sebebi ile 28.05.2019 tarihinde mahallinde branşından uzman bağımsız eksper tarafından hasar incelemesi yapıldığını, yapılan incelemede, otelde elektrik ana dağıtım panosunda analizör hasarı meydana geldiğinin tespit edildiğini, elektrik kartlarının arızalanması sebebi ile değişimlerinin gerekli olduğunun anlaşıldığını, servisin yaptığı tespit çerçevesinde hasarın şebeke gerilim dalgalanmalarından kaynaklandığının belirlendiğini, meydana gelen hasarın ani ve beklenmedik şekilde davalının kusur ve sorumluluğu ile meydana geldiğini, davalı/ borçlunun meydana gelen hasardan 6098 sayılı Borçlar Kanunu, Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği ilgili maddeleri gereğince sorumlu olduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi ve alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin, sigortalı emtianın hasarlanmasına sebebiyet vermekten dolayı %100 oranında kusurlu bulunduğunu, 6102 sayılı TTK m. 1472'de, sigortacının, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimsenin yerine geçeceğini, sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel karşılığında sigortacıya intikal edeceğinin belirtildiğini, yapılan sigorta sözleşmesi/poliçesi hükümleri uyarınca, rizikonun gerçekleşmesi üzerine sigortalısına ödemede bulunan sigortacı, sigortalısının kendisine zarar verene karşı sahip olduğu tazminat isteme ve dolayısı ile dava hakkına yasa gereği sahip olur ki sigortacı yönünden halefiyetin en önemli hukuki sonucu olduğunu, 6102 sayılı TTK m. 1472'den kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya zarar sorumlusundan sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olduğunu, işbu nedenle kusuru ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi sonucu müvekkilin sigortalısına zarar veren davalı/ borçludan sigortalıya, sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödemenin tazminini talep etme zarureti olduğunu, meydana gelen zararın rucüen tazmini gerektiğini, meydana gelen voltaj dalgalanması sebebi ile otelde elektrik ana dağıtım panosunda analizör hasarı meydana geldiğinin tespit edildiğini, elektrik Ana dağıtım panolarındaki yapılan kontrolde Enerji yönetim sistemindeki güç analizörlerinin 5 adedinin gerilim dalgalanmalarından etkilenerek arızalandığının anlaşıldığını, yapılan eksper ve servis incelemesinde, dava dışı sigortalının zararının poliçe muafiyetleri de uygulanarak 11.659,50-TL olarak tespit edildiğini, bu sebeplerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak,11.659,50-TL'nin 10.09.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, Alacaklı tarafından yokluklarında yapılan ekspertiz raporunu dosyaya sunulan belgeleri ve diğer değerlendirmeleri kabul etmediklerini, zira oluşan hasarın neden kaynaklı olduğu ve arızalandığı iddia edilen aletin daha önce tamir görüp görmediği konusunun bu raporlar doğrultusunda sonuca ulaştırılmasının mümkün olmadığını, davaya ışık tutacak olan hususun mağdur olan abonelerin faydalandığı hatta bir arızanın meydana gelip gelmemesi noktasında olduğunu, Arıza faaliyet raporundan anlaşılacağı üzere söz konusu tarihlerde abonelerinin elektrik aldığı hatta herhangi bir arızanın meydana gelmediğini, söz konusu hattan faydalanan hiçbir abonenin bu tarihte herhangi bir zarar görmemiş olması zararın müvekkil şirket şebekesindeki arızadan kaynaklanmadığını açıkça ortaya koyduğunu, aynı şebekeden faydalanan diğer abonelerde herhangi bir zarar oluşmamasını mahkemenin takdirine sunduklarını, zarar gören şirketin kullanımında bulunan elektrikli alet sayısı göz önüne alındığında elektrik arızasından kaynaklanan bir durumun olması durumunda diğer elektrikli aletlerinin de bu arızadan zarar görmesinin gerekeceğini ancak mağdur olan sigortalı şirketin sadece dava dilekçesinde belirtilen panosunun zarar gördüğünün belirtildiğini, bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, zararın nereden kaynaklandığı yönünde mahkemece araştırma yapılması gerekmekle birlikte, arızaya uğrayan cihazın, yetkili servis yâda üretici firmaya, periyodik bakımlarının yaptırılıp yaptırılmadığı hususunun da araştırılması gerektiğini, yapılan açıklamalar ışığında belirtilen tarihlerde şirketlerine ait hatlarda herhangi bir elektrik dalgalanması meydana gelmediğinin aşikâr olduğunu, ayrıca zarar gördüğü iddia edilen sigortalı şirketimizden yüksek gerilimden enerjili özel trafolu abone olup, bu abonelerin hat ve trafolarının bakım ve onarımları ve mülkiyeti abonelerin kendilerine ait olduğunu, Mahkemece de özel trafolu abonelerin gerilim dalgalanmalarının kendi trafolarından kaynaklanacağının takdir edileceğini, zira voltajın şiddetinin kendi mülkiyetlerinde olan trafo tarafından ayarlandığını, trafoların voltajı dengeleme, voltajı ve gerilimi düşürme gibi fonksiyonları bulunmadığını, söz konusu arızaların, sigortalıya ait trafonun kapasitesinden fazla enerji tüketmesi (trafonun yetersiz olması), trafonun tekniğe aykırı bir şekilde tesis edilmesi, bakım ve onarımlarının periyodik olarak yapılmamış olması, trafo kademe ayarlarının yapılmamış olması vb. sebeplerle kaynaklanabileceğini, bu tür abonelerin 30 Kasım 2000 tarih ve 24264 sayılı resmi gazetede yayınlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine göre enerji aldıkları branşman noktasından itibaren tüm tesislerinin sorumluluklarının kendilerine ait olup bu bakımların yapılması ve denetlenmesi amacıyla sürekli olarak sorumlu Elektrik Mühendisi bulundurmak zorunda olduklarını, Sigortalının bu şartı taşıyıp taşımadığı, aboneliğe konu yerde koruyucu tedbirlerin alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiğini, ayrıca Sigortalıya ait trafonun yeterli olup olmadığı; halen kullanılmakta olan trafonun otelde bulunan kurulu gücü karşılayıp karşılayamayacağının da tespitinin gerekeceğini, arızaya konu yerde bulunan abone yüksek gerilim abonesi olup, bu tip hatlarda voltaj dalgalanması, yıldırım vb. doğaüstü olaylar haricinde, hemen hemen mümkün olmadığını, voltaj dalgalanmasının, sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, bu sebeple sigortacının sigortalıya yaptığı ödemenin kendi hatasından kaynaklandığını, sigortalının poliçe şartlarını yerine getirip getirmediği, süresinde ihbar yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğini, sigortalıya ödenen miktarların fahiş olduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu, yapılan masrafların servis tarafından gerçekçi olmadığı ve gerçek zararın araştırılması gerektiğini, bu sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya Serik Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılımış ve bir makine mühendisi ve bir elektrik mühendisi marifeti ile mahallinde keşif yapılarak zararın voltaj dalgalanmasından meydana gelip gelmediği sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin poliçe kapsamında bulunup bulunmadığı kapsamında ise davacı tarafın talep edebileceği alacak miktarı onusunda rapor aldırılmış ve mahkemeye sunulan 22/12/2021 tarihli raporda,
Davacının sigorta ettiği elektronik cihaz olan Telefon santralinin hasarının voltajda meydana gelen dalgalanmadan kaynaklandığı,
*Enerji sağlayan kuruluşun, abonesine dalgalanma olmayan harmoniksiz ve sağlıklı enerji temin etmesi yükümlülüğü bulunduğu,
*Meydana gelen hasarın ...nolu poliçede belirtilen “elektrikli makineler” ibaresinden dolayı sigorta kapsamında olduğu,
*Otel trafosunun bakımının periyodik olarak yapıldığının belgelenmesinden dolayı voltaj dalgalanmasının, davalıya ait hatta oluşan milisaniye ve saniyeler bazında çok kısa süren ve bu yüzden arıza kaydı oluşturmaya sebebiyet vermeyecek dalgalanmanın ani darbesiyle oluşabileceği ve bu durumda dalgalanmaya davalının sebebiyet vermiş olacağı,
*Periyodik bakım ve kontrollerin yapılması nedeniyle otel işletmesinin üzerine düşen teknik hususları yerine getirmiş olduğu,
*Meydana gelen zararın ekspertiz raporunda doğru olarak belirtildiği ve bedelin 11.659,50.-TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığını bildirir rapor sunulmuştur.
Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar aynı bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişilerin mahkemeye sunmuş olduğu 07/03/2022 tarihli raporda,
Kök raporumuzda belirttiğimiz üzere arıza kayıtlarında olmasa dahi voltajda meydana gelen mili saniye ve saniyeler bazında olan dalgalanmalar çok kısa süreli olması nedeniyle sistemde bir açma ve arıza kaydı yaratmayabilmektedir. Hatta enerji kesilmesine neden oluşturmayan mili saniyelik sürede anlık aşırı gerilim oluşması teknik ve bilimsel olup, anlık aşırı gerilimin hattan enerjilenen abonelerde arızalara sebebiyet verebildiği de teknik ve bilisel bir olaydır. Bu mili saniyelik aşırı gerilim dalgalanmasının her zaman kaydı yapılabilememektedir.
Arızalanan ve hasar gören enerji analizörleri, bir araç motoru gibi sürekli bakım gerektiren cihazlar olmadığı için bunlarla ilgili periyodik kayıt yapılmasının gerekli olmadığı görüşündeyiz.
Özel trafolu bu abonede trafonun bakım kontrol ve kademe ayarlarının periyodik olarak yapıldığı hatta tesisin topraklama kontrollerinin ve ölçümlerinin yapıldığı da dosyaya ibraz edilen kontrol föylerinden anlaşılmaktadır. Kontrol föylerinde işletme sorumlusu olarak Elektrik Mühendisinin imzaladığı belgelerde sistemde bir arıza olduğuna ve sistemin sağlıksız olduğuna dair bir not bulunmamaktadır.
Aboneye enerji sağlayan davalı kuruluşun abonesine dalgalanma olmayan harmoniksiz ve sağlıklı enerji temini yükümlülüğü bulunmaktadır.
Hasar gören ve değişimi yapılmış bulunan enerji analizörlerinin şu anki güncel piyasada 1 adedinin fiyatı 6.500.-TL, olay tarihindeki bedeli olarak adedinin fiyatı markaya göre değişkenlik göstermesi sebebiyle 2000-2500 TL olup, olay tarihindeki sigorta tarafından ödenen bedelin doğru olduğu ve doğru değerlendirilerek ödenmiş olduğu, sigorta hususları ile ilgili değerlendirmelerin uzmanlık alanımız dışında olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır şeklinde rapor sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, yangın sigortası nedeniyle sigortalıya ödenen tazminata ilişkin olarak 3. Kişi davalı şirkete açılan rücuen alacak istemine ilişkindir.
Bütün dosya kapsamı, mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli bilirkişi raporunda, davalının haksız fiilin meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu, zarar ile davalının kusurlu davranışı arasında illiyet bağının olduğu buna göre meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğunun kabulü ile bilirkişi hesabıyla da doğrulananan sigorta tarafından ödenen toplam tazminat tutarı olan 11.659,50 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 11.659,50 TL'nin ödeme tarihi olan 10.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 796,46 TL den peşin alınan 199,12 TL nin mahsubu ile eksik alınan 597,34 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu ilk dava masrafı, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 3.943,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ...ile davalı vekili ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır