T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/284
KARAR NO: 2023/3
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/06/2021
KARAR TARİHİ: 04/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ... Caddesi istikametine seyir halinde olduğu esnada, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... sokaktan kontrolsüz olarak sokak ve caddenin kesiştiği kavşağa çıkması sonucu, müvekkile ait araca çarptığını ve müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalı ... şirketi nezdinde zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketine hasar ihbarında bulunulduğunu, akabinde araç onarım için ... Adresinde bulunan ... ... isimli işyerine götürüldüğünü, davalı ... şirketince araç üzerinde eksper incelemesi yaptırıldığını, ancak, kazadan sonra 3 ay boyunca müvekkile ait aracın onarım işlemleri ve onarımı yapılmadığını, bunun üzerine taraflarınca, 2918 sayılı KTK'nun 97. maddesi kapsamında, 07.08.2020 taraihinde, davalı ... şirketine başvurulduğunu, aracın onarımının yapılması, ikame araç bedeli ve araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesinin istenildiğini, akabinde, ... şirketince araç onarım bedelinin müvekkile ödendiğini, ancak, ikame araç bedeli ve araç değer kaybı ödemesi yapılmadığını, davalı ... şirketinin müvekkillerin uğradığı zarardan, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, davalılardan ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın trafikte diğer davalı ... İnş.nak. Otom. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi adına kayıtlı olduğunu, yani, davalı ... İnş.nak. Otom. San. Ve Tic. Ltd. Şirketinin aracın maliki ve aracın işleteni olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesine göre, Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni doğan zarardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağını, buna göre, davalılardan ... İnş.nak. Otom. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi de müvekkilin uğradığı zarardan sürücü ile birlikte sorumlu olduğunu, meydana gelen hasar nedeni ile müvekkile ait araçta 13.000 TL'nin üzerinde onarım masrafı yapıldığını, bu hasar nedeni ile araçta değer kaybı meydana geldiğini, bu nedenle, aracın ikinci el satış fiyatının düştüğünü, müvekkilinin, aracın onarım süresince 12.05.2020 tarihinden 31.08.2020 tarihine kadar ... ... firmasından araç kiraladığını, söz konusu kira sözleşmesinin dava dilekçesi ekinde yer aldığını, müvekkilinin, aracın onarımda kaldığı sürede aracından mahrum kaldığını, aracını kullanamadığını, davalı ... şirketinin uygulamaları sebebiyle de onarım süresinin uzadığını, bu nedenle, ikame araç bedelinden kaynaklı müvekkil zararının davalılar tarafından tazmin edilmesi gerektiğini beyan ederek;100,00 ₺ (TL) değer kaybı bedeli ve 100,00 ₺ (TL) ikame araç bedeli talebinde bulunmuşur.
Davalı ... ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı def-inde bulunduklarını, davacıya ait aracın modelinin eski ve yaşının büyük olduğunu, aracın geçmişte kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, iddia edilen ikame araç kullanım süresinin makul sürenin çok üzerinde olduğunu, ... şirketi tarafından yapılmış ödemenin dikkate alınmasını talep etmiştir.
Davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; genel şart hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, kusur yönünden itirazlarının olduğunu, kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, kazanç kaybı ve benzeri taleplerin dolaylı zarar kalemlerinden olduğunu ve müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını, müvekkilinin gerçek zararı tespit etmesinin engellendiğini, kısmi dava açılamayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat talebinden ibarettir.
TBK m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Mahkememizce davacının gösterdiği tanıklar dinlenmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 266. maddesinde yer alan emredici hükme göre hâkim,sadece çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda bilirkişiye başvurabilecektir. Hâkim açısından “özel bilgi” ise, hukuk bilimi dışındaki belli bir bilim dalının araştırıp ortaya koyduğu sonuçlara ilişkin bilgi olarak anlaşılmalıdır. Mahkememizce trafik kazasından dolayı kusur raporu ve talep konuları hakkında keşif yapılarak ... eksperinden rapor aldırılmıştır.
07/05/2022 tarihli ... eksperi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu araçta değer kaybının oluşmayacağı, mahrumiyet bedelinin ise 30 gün üzerinden yapılan hesaplamada, günlük 100,00 TL den 3.000,00 TL olacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
İtirazların değerlendirilmesi için ... eksperinden ek rapor alınmış ve ek raporda özetle; kök rapor teyit edilmiştir.
Mahkememizce kusur raporu aldırılmıştır.
06/07/2022 tarihli kusur raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK. da Belirtilen; 47/1-c, 57/ 1-a, 84/ h, Maddeleri ile Yönetmelik 109. Maddelerini ihlal ettiği; ... Plakalı araç sürücüsü ... Aynı Yasanın; 52/1-a ile Yönetmeliğin 95. Ve 101. Maddelerini ihlal ettiği belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Yargıtay 17. HD., 2019/2909 E,2020/7805 K.) Bu nedenle, yukarıdaki belirtilen kusur raporundaki içerik dosya kapsamına uygun bulunmakla, takdiren ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in %75, ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın %25 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporlarının, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır ve itirazlar yerinde bulunmamıştır.
Davacı vekili, 01/12/2022 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunmuş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları doğrultusunda davacının değer kaybı talebinin yerinde olmadığı, ikame araç bedeli/mahrumiyet bedeli yönünden ise talebinde haklı olduğu, ancak kabul edilen kusur oranları gereği talep miktarının kısmen haklı olduğu, her ne kadar ıslah dilekçesinde ikame araç bedeli talebinin ... şirketi haricindeki davalılardan talep edildiği yazsa da dava dilekçesinde bu kalemin tüm davalılardan talep edildiği görünerek, dava dilekçesindeki bu yöndeki talep yönünden de davalı ... şirketi bakımından/lehine olarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği, zira dolaylı zarar mahiyetinde olan ikame araç bedelinden ... şirketinin sorumlu olmadığı, ... şirketi haricindeki davalıların kaza tarihi itibariyle temerrütte oldukları anlaşılmakla; Davacının değer kaybı tazminatı talebinin reddine, davacının, davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ'ne yönelttiği ikame araç bedeli talebinin reddine, davacının, ikame araç bedeli talebinin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ yönünden kısmen kabulü ile; 2.250,00 TL ikame araç bedelinin, kaza tarihi 09/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davacının değer kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Davacının, davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ'ne yönelttiği ikame araç bedeli talebinin REDDİNE,
3-Davacının, ikame araç bedeli talebinin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ yönünden KISMEN KABULÜ İLE; 2.250,00 TL ikame araç bedelinin, kaza tarihi 09/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Davacı tarafça yatırılan 59,30 ₺ (TL) başvuru harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 59,30 ₺ (TL) peşin harç ve aşamalarda yatan 80,70 ₺ (TL) harç toplamı 140,00 ₺ (TL)'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 13,69 ₺ (TL)'nin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 199,30 ₺ (TL)'nin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 2.225,10 ₺ (TL)'nin haklılık durumu gereği; 1.614,97 TL'sinin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, arta kalan bedelin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı, sadece ... şirketine yönelttiği talebin ticari uyuşmazlık olduğu kanaati ile sadece davalı ... şirketi için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurduğundan ve ona karşı dava reddedildiğinden; 1.320,00 ₺ (TL) zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 2.250,00 ₺ (TL) vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalılar ... ... ANONİM ŞİRKETİ ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ davacının değer kaybı talebinde kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden; 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ... ANONİM ŞİRKETİ ve ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine,
12-Davalı ... ... LİMİTED ŞİRKETİ davacının ikame araç bedeli talebi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT m. 3/2 hükmü de dikkate alınarak, 750,00 ₺ (TL) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine,
13-Davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ davacının ikame araç bedeli talebi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT m. 3/2 hükmü de dikkate alınarak (dolaylı zararı ... şirketinden istemeyemeyecek olması nedeniyle), 100,00 ₺ (TL) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ'ne verilmesine,
14-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'nin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
04/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır