T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/314
KARAR NO: 2022/206
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/06/2021
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili , dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ... Şirketinde ... Poliçe Nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunan, dava dışı ...Şti' nin maliki olduğu ... plaka sayılı ambulansın yine dava dışı ...' nın sevk ve idaresinde iken; ... istikametine hasta nakli yaptığı esnada tepe lambası açık ancak kendisine kırmızı ışık yandığı halde ilerlerken; şehir merkezi istikametine gitmek için kavşakta bekleyen ve yeşil ışık yandığı sırada hareket eden sigortalı araç ... plaka sayılı aracın ön kısmı ile kavşak içerisinde çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza neticesinde tanzim edilen Kaza Tespit Tutanağı ile sigortalı araç ... plakalı araç sürücüsüne KTK Yönetmeliği 142. Maddesi " Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür bir işaretini alan ve araç sürücüleri bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak zorundadır." uyarınca Asli Kusurlu; davalı sigorta şirketinde Zorunlu Sigorta Poliçesi bulunan ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise "Geçiş üstünlüğüne haiz araçlar, bu hakkı kullanırken halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokamazlar" kuralını ihlal ettiğinden Tali Kusur verildiğini, kaza sonrası sigortalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak müvekki sigorta şirketince ... TL hasar ödemesi yapıldığını, kaza Tespit Tutanağına göre davalı sigorta şirketinde sigorta poliçesi bulunan ... plakalı ambulans şoförünün %... kusur oranına isabet eden ... TL sigorta poliçesi limiti dahilinde davalı şirketten talep edilmiş ve davalı şirketçe bu bedel müvekkil şirkete ödendiğini, sigortalı araç maliki-dava dışı ... tarafından, davalı şirket sigortalısı ...ŞTi. Aleyhine Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosya ile dava açılmış ve yargılama esnasında dosya Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek, tarafların kusur oranlarına ilişkin rapor aldırıldığını, bu rapor ile; kaza Tespit Tutanağının aksine davalı şirket sigortalısının %...; Müvekkil şirket sigortalısının ise kusursuz olduğunun ortaya çıktığını, değişen kusur oranları doğrultusunda bakiye kalan ... TL ödeme için araç maliki ...ŞTi., araç sürücüsü ... ve dosya davalısı sigorta şirketi ... A.Ş. aleyhine Antalya ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibine ...ŞTi. Ve araç sürücüsü ... tarafından yetki itirazında bulunulmuş, yetki itirazı neticesinde dava dışı bu iki borçlu yönünden yetkili İcra Dairelerine gönderimi talep edilmiş ve İcra Dairesince dosyalar Yetkili ... ve .... İcra Dairelerine gönderildiğini, davalı ... A.Ş. Tarafından da borca haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak itiraz edildiğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı definde bulunduklarını, Davacı vekilinin dava dilekçesinde ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı aracın, ... ŞİR. adına ... başlangıç – ... bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet Poliçesi ile davacı adına müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, huzurdaki davaya konu talep için işbu dava öncesinde müvekkil şirkete başvuru yapılması akabinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, davacının da ikrar ettiği üzere %... kusur oranına denk gelen ...-TL davacıya ödendiğini, kusur oranının değişmesi akabinde ise müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine müvekkil sigorta şirketi tarafından rücu zamanaşımının dolması sebebiyle talebin reddedildiğini, diğer yandan müvekkil şirket tarafından ... nolu değer kaybı hasar dosyası açılmış bu dosya kapsamında ise ...-TL hasar ödemesi ile ... ... tarihli ... başvuru numaralı ... tarihli ... sayılı karara istinaden ...-TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplamda ...-TL icra ödemesi yapıldığını, davacı tarafça kasko sigortası ile sigortalanan ... plaka araç maliki ... tarafından ... Şir. Aleyhine açılan Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesin'de ... E. Sayılı davada alınan kusur bilirkişi raporunun hiçbir inceleme yapılmadan hükme esas alınması kabul edilemeyeceği gibi yargılamanın sona erip ermediği, gerekçeli kararın yazılıp yazılmadığı, yazıldı ise de kararın kesinleşip kesinleşmediği kontrol edilmesi gerektiğini, her halde işbu davada kusur bilirkişilerince kusura ilişkin inceleme yapılmasını talep ettiklerini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.
Mahkememizce, dilekçelerde bahsi geçen Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesinin dosyası uyaptan dosya arasına alınmıştır.
Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasına bakıldığında özetle; davacının ... olduğu, ... ŞİRKETİ olduğu, dava konusunun tespit istemli olduğu görülmüştür. İş bu dosyada davacı vekili, dava dilekçesinde; "Müvekkilinin ... tarihinde tatil amacıyla gittiği ... bölgesinde otelde kalmakta iken umumi aracıyla eczane bulmak için otelden ayrıldığını, sevk ve idaresinde bulunan ... Plaka sayılı aracı ile ... kavşağı trafik ışıklarında beklerken kavşaktan geçmek için kendisine yeşil ışık yanması ile harekete geçtiğini, o esnada ... Şti 'ye ait ... ’nın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı ambulans ile kırmızı ışıkta süratli geçerek kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin aracında ... TL maddi hasar meydana geldiğini, ... tarihinde görevli polis memurları tarafından tutulan maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliğine göre geçiş önceliği bulunan ambulansa çarpmasından dolayı müvekkiline asli kusur, geçiş önceliğini kullanırken halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmaktan ambulans şoförüne tali kusur atfedildiğini, geçiş üstünlüğü olan araçlar ve geçiş üstünlüğü sırasında dikkat etmesi gereken kurallar KYTK yönetmeliği 141. Maddesinde detaylıca açıklandığını, bunun dışında kalan zamanlarda ise trafikte seyir halinde olan diğer araçlarla aynı kurallara tabi olduğunu, davanın konusunu oluşturan kazada ambulansın sireninin çalışmadığını ve sedyenin bulunduğu arka kısımda ise hastanın bulunmadığını, yanlıca aracın önü diye tabir edilen şoförün yan koltuğunda bir kadın ve bir çocuğun oturduğunu, kazadan sonra ambulansın şoförünün aracın plakasını söküp sakladığını, Ambulansın kavşağa girerken hızını düşürmemesi ve müvekkilinin görebileceği ya da duyabileceği bir önlem almamasından dolayı müvekkilinin bahsi geçen kazada bir kusurunun olmadığı, müvekkilinin kazayla ilgili ... Polis Merkezi Amirliği ‘ne şikayetçi olduklarını, savcılık numarasının henüz alınmadığını belirterek dosyanın emniyet mensubu dışında bağımsız bir bilirkişilere tevdi edilerek mobese görüntüleri ve tanık anlatımları da dikkate alınarak ... tarihinde saat ... civarında ... kavşakta meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak kusur durumunun yeniden tespit ettirilmesine karar verilmesini" talep etmiştir. Yargılama sonucunda özetle; salt kusur durumunun (maddi vakıanın) tespit edilmesinde davacının hukuki bir yararı olmadığından davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.
Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında kusura ilişkin bilirkişi raporları aldırılmıştır. Mahkemece aldırılan ilk raporda özetle; Dava konusu kazada ... plaka sayılı aracın Hasta Nakil Ambulansı sürücüsü ...’nın % ...; sürücü ...’m kazanın meydana gelmesinde %... (Yüzde ...) oranında kusurlu olacağı belirtilmiştir. Mahkemece sonrasında ATK dan kusur raporu aldırılmış olup, bu raporda da özetle; sürücü ...’nın %... (...) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü ...’ın kusursuz olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce dosya bilirkişi raporu aldırılması için İTÜ'den seçilecek bilirkişilerden oluşacak heyetten rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’nın %...; sürücü ...'ın ise %... kusurlu olduğu belirtilmiş, ilgili ATK raporundan ayrılma sebepleri açıkça, denetime elverişli şekilde anlatılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili, rapora karşı itirazlarını sunmuştur.
Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında, iş bu davanın tarafları, taraf olarak yer almamaktadırlar. İlgili dosyada, hukuki yarar yokluğundan usulden red kararı verilmiş olup, esasa ilişkin bir belirleme yapılmamış, hüküm kurulmamıştır.
Dosyaya bakıldığında; kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracın kazada asli kusurlu olduğu, ... plakalı aracın tali kusurlu olduğu; Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesindeki yargılama aşamasında aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...'nın %... (...) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'ın ise %... (...) oranında kusurlu olduğu; Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesindeki yargılama aşamasında aldırılan raporda Sürücü ... idaresindeki hasta nakil aracı (ambulans) ile bahse konu kavşakta sadece tepe lambası yanık (sirenleri çalışmayan) vaziyette seyir halinde iken olay mahalli trafik ışık kontrollü kavşağa geldiğinde mevcut şartlarda geçiş üstünlüğüne haiz olmadığı, seyir istikametine hitaplı yanan kırmızı ışığa rağmen seyrine devam ettiği ve seyir istikametine göre sağ tarafından seyir yönüne hitaben yanan yeşil ışıkta kavşaktan geçiş yapmak isteyen davacı sürücü idaresindeki otomobilin seyir istikametini kapatarak kazaya sebebiyet verdiği olayda, asli kusurlu; davacı sürücü ... idaresindeki otomobil ile olay yeri ışık kontrollü kavşak mahallinde seyir yönüne hitaben yanan kırmızı ışıkta bekleyip ışığın yeşile dönmesi akabinde aracını harekete geçirerek kavşaktan geçiş yapmak istediği sırada ışık ihlali yaparak gelmekte olan ambulans ile çarpıştığı olayda, hatalı tutum ve davranışı görülmediğinden dolayı atfı kabil kusuru bulunmadığı hususları belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan raporda ise; ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’nın %...; sürücü ...'ın ise %... kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Söylemek gerekir ki; 6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Yargıtay ... HD., ... E,... K.)
Ankara ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında, ATK'nın Davacı sürücü ...'ın ... tarihinde polis merkezinde verdiği ifadesinde özetle; "...Ben ... içerisinde eczaneye gitmek için otelden ... plaka sayılı sevk ve idaresi bende olan aracımla birlikte iskele mevkii den seyir halinde gidiyordum. Ben ismini polis merkezinde öğrendiğini ... kavşağında kırmızı ışık yanmasından dolayı durdum. Ben kavşakta beklediğim esnada benim olduğum kısma yeşil ışık yanması sonucunda ben aracımı yavaş bir şekilde hareketlendirdim ve yolu ortasına geldiğimde benim seyir halinde olduğum yolun sol tarafından gelen ambulansa çarpmam sonucunda kaza meydana geldi. Benim çarpıp kaza yapmama neden olan ambulansın siren sesleri çalmıyordu. Ben bu Ambulansın kavşaktan geçerken durmadan geçmesi, siren çalmadan geçmesi yüzünden kaza geçirdim…" şeklinde beyanda bulunmasını dikkate aldığı görülmektedir. Davacının bu beyanından başka bu hususu gösterir bir bilgi ve/veya belge dosyada mevcut değildir. Esasen ATK raporu içeriğinde de "...olay sırasında ambulansın sirenlerinin çalışır durumda olduğuna dair bilgi/tespit/beyan olmamakla beraber davacının olay sırasında sirenlerin çalışmadığına dair ifadesinin de bulunması dikkate alındığında..." ibaresi geçmektedir.
Karayolları Trafik Kanunu m. 57/1,a gereği; Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar. Yine aynı maddede, bütün sürücülerin geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara geçiş hakkı tanımak zorunda oldukları bildirilmiştir. KTK m. 71 gereği, geçiş üstünlüğüne sahip araçlardan öncelikli olan cankurtaran araçlarıdır ve görev ve hizmet gerekleri veya güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip olduğu yönetmelikte belirlenen araçlar geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir. KTK yönetmeliği m. 142 gereği; Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür bir işaretini alan ve araç sürücüleri bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak, gerekiyorsa durmak ve bu araçlar tarafından tamamen geçilinceye kadar beklemek mecburiyetindedirler. Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyet raporunda bu maddeye değinilmemiştir. Bir kavşakta iken böyle bir işaret alan araç sürücüleri derhal kavşağı boşaltmak ve gerekiyorsa emniyetli bir mesafe uzaklaştıktan sonra geçişi engellemeyecek şekilde durmak ve geçiş üstünlüğüne haiz araçlar tamamen geçinceye kadar beklemek mecburiyetindedirler. Somut olayda, ... plakalı aracın sirenlerinin yanık olduğu konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Bu yöne ilişkin bir beyan/itiraz sunulmamıştır. Raporlarda, sesin açık olup olmadığı konusunda tespitlerde değerlendirmeler/kabuller yapılmaktadır. Yukarıdaki yönetmelik maddesinde de belirtildiği üzere, geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın sadece görülür bir işaretini alan araç sürücüsü de araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak, gerekiyorsa durmak ve bu araçlar tarafından tamamen geçilinceye kadar beklemek mecburiyetindedir. Benzer kural, geçilen araç sürücüsünün uyacağı kuralları düzenleyen aynı yönetmeliğin 105 inci maddesinde de yer almaktadır. Zira, sesin olmadığına ilişkin bir bilgi ve belge yukarıda da değinildiği üzere dosyada yer almamakla beraber kabule göre olsa dahi yine de davacı sigortalısının cankurtaran aracının kolayca ilerlemesini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak, gerekiyorsa durmak ve bu araçlar tarafından tamamen geçilinceye kadar beklemek mecburiyetinde olduğu anlaşılmaktadır. Ambulans sürücüsünün de, dikkatli davranarak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak suretiyle aracı kullanması gerektiğinden kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Cankurtarının siren sesinin açık olup olmadığı konusunda ise yukarıdaki kabuller vaki olmak üzere, sonuçta haksız fiile dayanan bir iddia olduğundan, ispat külfeti davada davacıdadır ancak yukarıda da belirtildiği üzere bu konuda bir bilgi ve belge dosyada mevcut değildir.
Emsal güncel yargı içtihatlarında, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmadığı, hakimin tespit etmesi gerektiğinin belirtilmesi, yukarıdaki mevzuat hükümleri, rapordaki teknik belirlemeler göz önüne alınarak; mahkememizce kazada davacı sigortalısının KTK m. 57/1,a ve yönetmeliğin 142 maddelerine aykırı davrandığının kabul ile ve kazaya neden olmadaki ağırlı takdiren dikkate alınarak kazada % ... kusurlu olduğu, davalı sigortalısı araç sürücüsünün ise KTK m. 57/1,a maddesine aykırı davrandığı ve kazaya neden olmadaki ağırlı takdiren dikkate alınarak kazada % ... kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, davacının iş bu davaya konu ettiği ek bir tazminat hakkının doğmadığının kabulü ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM/ Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak, alınması gerekli ... TL harcın, davacı tarafça yatırılan ... TL'den mahsubu ile hazineye gelir kaydına, arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde istek halinde iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'in yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır