T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/330 Esas
KARAR NO: 2022/918
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 22/06/2021
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil banka ile davalı firma arasında yapılan sözleşmeler kapsamında kullandırılan kredilerden doğan ödeme yükümlülüğünün davalı tarafından yerine getirilmediğini, bu nedenle firma hesabı kat edilerek ihtarname gönderildiğini, ancak firmaya ... Asliye Ticaret Mahkemesince 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiğini ve ilk derece mahkemesince 21.05.2021 tarihinde konkordato projesinin tasdik edildiğini, Projeye göre bankanın ... TL nakit, ...,-TL’de gayrinakit olmak üzere toplam ... TL tutarındaki alacağının kabul edilmiş olduğunu, ancak banka kayıtlarına bakıldığında 09.03.2020 olan kesin mühlet tarihinden itibaren faiz işlemesi dursa dahi ... TL nakit, ... TL’de gayrinakit olmak üzere toplam ... TL gibi bir alacağının görüleceği, bunun da arada ... TL gibi bir fark demek olduğunu, ayrıca; banka alacağı ihracat taahhüdü süresinde gerçekleştirilmeyen krediler toplam tutarının ... TL olduğunu, bu nedenle de bankaya ödenmesi gereken bedelin ... + ... = ... TL olduğunu, dolayısıyla müvekkili bankaya ödenmesi gereken toplam tutarın ... TL olduğunu, hatta alacaklılar toplantısında yapılan oylama çizelgesinde ve oylama sonrası düzenlenen raporda bankaca bildirilen bu farkın komiser tarafından kabul edilerek çekişmeli alacak olarak kaydedildiğini, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda da hükme esas bir gerekçe olmamasına rağmen banka alacağının görmezden gelindiğini ve mahkeme ara kararında Narco şirketinin kabulünde olan alacaklar denilerek kalan kısmın reddedildiğini, davalı şirketin ticari kayıtlarında kabulünde olan miktarlar üzerinden alacak kaydının yapılması bir hak kaybı olduğundan, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ... TL tutarındaki banka alacağının davalıdan tahsiline ve konkordato projesine göre tasdik edilen ödeme planına dahil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin konkordatonun tasdikine karar verdiğini, 09.03.2020 kesin mühlet tarihinde alacaklı bankanın ... TL asıl alacak, ... TL işlenmiş faiz ve ...,-TL Gider Vergisi olmak üzere toplam ... TL nakit ve ...,-TL gayrinakit alacağının bulunduğunu, mahkemenin ara kararında çekişme konusu alacağın varlığı yönünde asgari düzeyde bile bir delil bulunmadığını tespit ettiğini, bununla ilgili bilirkişi raporunu da ekte sunduklarını, bu nedenle, konkordato projesinde sabit olan alacağım borçluyu zorlayarak çekişmeli hale getirildiğini, davacının çekişmeli alacak iddiasına ilişkin talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası celbedilerek incelenmiştir.
Davacı bankadan kullandırılan kredilere ilişkin sözleşme örnekleri, ödeme planları, hesap bildirim cetvelleri ve kat ihtarı suretleri getirilmiştir.
Bankacı bilirkişi Sedat Korkmaz 10/11/2022 raporunda sonuç olarak;"davacı ... A.Ş.’nin davalı ....’nden, 09.03.2020 olan Kesin Mühlet Tarihi itibariyle;
Kredi Türü Asıl Alacak Akdi Faiz Temerrüt Faizi Gider Vergisi Toplam
Taksitli Ticari Krediler ... ... ... ... ...
Ticari KMH ... ... ... ... ...
Rotatif Kredi ... ... ... ... ...
Nakti Krediler ... ... ... ... ...
Gayrinakti Krediler ………………………. : ...,-şeklinde detaylandırılan alacak kalemlerinden oluştuğu kanaatine varmıştır.
Diğer taraftan, davacı bankaca; İhracat Taahhüdü süresinde gerçekleşmeyen krediler toplamı olarak talep edilen ... TL’lık kalemle ilgili olarak davacı bankadan net veriler sağlanamadığından, bu konuda herhangi bir görüş nildirmemiz mümkün olamamıştır. Sayın Mahkemenizce; ... TL’lık “İhracat Taahhüdü süresinde gerçekleşmeyen krediler toplamı” kaleminin hangi kredi taahhütlerinden ve ne zaman doğduğu, nasıl bir hesaplama sonucu bu rakama ulaşıldığı veya tarafımıza verilen bilgide bahsi geçen BSMV’nin hangi alacağa ait olduğu ve buna bağlı zam ve ceza miktarlarının neye göre hesaplandığına ilişkin bilgileri içeren belgelerin müzekkere ile istenmesi ve ibraz edilecek bilgi ve belgelerin yine tarafımızca incelenmesinin uygun görülmesi halinde, yapılacak incelemeyi takiben görüşlerimiz arz edilecektir. " sonuç ve kanaatine varmıştır.
Bilirkişi Sedat Korkmaz 18/07/2022 tarihli ek raporunda sonuç olarak" davacı banka alacağı ile ilgili olarak kök raporumuzun sonuç bölümünde belirtilen tespitlerimizde bir değişiklik yapmamızı gerektiren herhangi bir hususun bulunmadığından, yeni somut bir bulgu öne sürülmediği takdirde, davacı ... A.Ş.’nin davalı ... Ltd. Şti.’nden, 09.03.2020 olan Kesin Mühlet Tarihi itibariyle olan alacağının;
Kredi Türü Asıl Alacak Akdi Faiz Temerrüt Faizi Gider Vergisi Toplam
Taksitli Ticari Krediler ... ... ... ... ...
Ticari KMH ... ... ... ... ...
Rotatif Kredi ... ... ... ... ...
Nakti Krediler ... ... ... ... ...
Gayrinakti Krediler ………………………. : ... " sonuç ve kanaatine varmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İcra İflas Kanunun 308/B maddesi uyarınca Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile davalı şirket hakkında verilen konkordato kararında tasdik projesi kapsamında çekişmeli hale gelen alacak miktarının tahsili istemine ilişkindir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 301. maddesine göre, konkordato projesinin hazırlanıp alacakların bildirilmesi ve tahkikinden sonra, komiser tarafından yapılacak ilanda yer alan alacaklının bir başka deyişle, konkordato projesine alacağı kaydedilen alacaklının alacağına borçlunun itiraz etmesi halinde bu alacak “çekişmeli alacak” vasfını kazanır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 302/IV. bendi gereği mahkeme, çekişmeli alacağın hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına yaklaşık ispat ölçüsünde ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verecektir. Bu şekilde inceleme yapan mahkemenin vereceği karar, maddi hukuk bakımından sonuç doğurmaz.
Çekişmeli alacağın oylamaya katılmasına ve katılacağı orana karar veren mahkeme, İİK’nun 308/b-II. bendi gereği tasdik kararında konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebileceği gibi çekişmeli alacağın oylamaya hiç katılmamasına da karar verebilir. Ancak ne yönde karar verilirse verilsin bu karar bağlayıcı olmayıp tasdik kararının ilanından itibaren İİK’nın 308/b-I. bendi gereği alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararından itibaren bir ay içinde dava açmak zorundadır.
Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır. Örneğin çekişmeli alacak olacak kira sözleşmesi ise kaynaklı uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemesi’nde işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık İş Mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise Asliye Hukuk Mahkemesi’nde, ticari nitelikte bir alacak ise Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeden ayrılmamıştır.(Yargıtay ... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih, ... Esas, ...Karar sayılı ilamında "Tasdik edilen konkordato genel olarak bütün alacaklılar için mecburi ve bağlayıcı olduğundan çekişmeli alacağın mukadderatı da konkordato hükümlerine tabiidir. Bir başka deyişle çekişmeli alacak hakkında karar veren mahkeme, konkordato projesini göz önünde bulundurarak alacağın tasdik edilen vade, tenzilat ve diğer ödeme koşullarına göre tahsil edilmesi yönünde hüküm kuracaktır. Aksi halde hem ödemeler dengesi bozulur hem de alacaklılar arasında eşitsizlik yaratılmış olur. Bu nedenle, çekişmeli alacak davası ile konkordato prosedürü arasında sıkı bir ilişki olması ve korunan menfaat nedeniyle de doktrinde de zorunlu arabuculuğa tabi olmadığı sonucuna varılmıştır. (.../... “İcra ve İflas Hukuku Açısından Ticari Davalarda Arabulucuya Başvuru Zorunluluğu”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı:148,2020, s:152.)
Konkordato davasında hem davanın kabulü hem de davanın reddi alacaklıları etkileyecektir. Davanın kabulü halinde projede öngörülen ödemeler yönünden etki doğuracağı gibi reddi halinde ise dava açan çekişmeli alacaklılara ödenmek üzere bir miktar paranın bankaya bloke edilmesine karar verildiği hallerde bu para masaya iade edilecektir. Tarafların çekişmeli alacağın miktarı ve ödenmesi konusunda arabulucuda serbestçe anlaşmaları alacaklılar arasında eşitliği bozduğu gibi konkordato tasdik projesinden farklı ödeme koşulları kabul edilmesi de yasal düzenleme ile kabul edilen konkordatonun tüm alacaklılar için mecburi olduğu ilkesine aykırı olacaktır. Çekişmeli alacakların bu yönü itibariyle de zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı görüşü ileri sürülmüştür. (... “Adi Konkordatoda Çekişmeli Alacaklar Hakkında Dava”, Bankacılar Dergisi, Sayı: 116, 2021, s:13)
Çekişmeli alacak hakkında hiç kaynak ayrılmamış veya konkordato mahkemesince yaklaşık ispat ölçüsünde yapılan incelemede daha az bir alacak belirlenerek kaynak ayrılmışsa çekişmeli alacaklıları ile borçlunun arabuluculuk sürecinde daha yüksek bir miktarda alacak belirlemeleri veya farklı koşullarda anlaşmaları konkordato hükümlerinin bütün alacaklılar için bağlayıcı ve zorunlu olması kuralını ihlal edeceğinden ve alacaklılar arasında eşitliği bozacağından kabul edilemez. Aksi takdirde, diğer alacaklılar bakımından İİK 308/f hükmü gereği konkordatonun feshi hakkı doğar. Dolayısıyla, böyle bir anlaşmanın sadece taraflarını bağlaması ve tarafları arasında sonuç doğurması gerekirken tüm alacaklıları etkileyecek sonuçlar doğurur.
Bununla birlikte, yine çekişmeli alacaklının arabulucuya başvuru için süre verilmeden davanın usulden reddi kararı verilmesinin yasaya aykırı olduğuna gelince; 6235 Sayılı HUAK’nın 18/A-2. Bendine göre, “Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” hükmüne aykırıdır. Bu hüküm uyarınca “herhangi bir işlem yapılmadan” tabirinden kasıt arabulucuya başvuru için taraflara süre verilmeyeceği, başka hiçbir usuli işlem yapılmadan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle, yasanın çok açık hükmü karşısında zorunlu arabuluculukta arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartı davadan önce gerçekleştirilmek zorunda olup HMK’nun 115/2.maddesi kapsamında tamamlanabilir bir dava şartı olarak görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, İİK’nın 308/b. Maddesinde düzenlenen çekişmeli alacaklarla ilgili davanın açılmasından önce arabuluculuğa başvurulması konkordato hukukunun kamusal karakteri, tüm alacaklıları ilgilendirmesi, tarafların iradeleri ile kendi aralarında yapacakları anlaşmanın konkordato alacaklıları arasında eşitsizlik yaratacak ve konkordatoda ödemeler dengesini bozacak nitelikte olması nedeniyle yasal düzenlemelere uygun görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir." şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal mevzuat ve Yargıtay içtihatları gereği eldeki dava yönünden mahkememizin görevli oluğu, davanın 6102 sayılı yasa gereği arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli kararının ... tarihinde ilan edildiği, böylece eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından banka alacağının ... TL nakit, ... TL’de gayrinakit olmak üzere toplam ... TL olduğu, ayrıca; banka alacağı ihracat taahhüdü süresinde gerçekleştirilmeyen krediler toplam tutarının ... TL olduğunu, bu nedenle de bankaya ödenmesi gereken bedelin ... + ... = ... TL olduğunu, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce reddedilen ... TL tutarındaki banka alacağının davalıdan tahsiline ve konkordato projesine göre tasdik edilen ödeme planına dahil edilmesine karar verilmesi talep edilmiş, davalı tarafından konkordato projesinde sabit olan alacağın borçluyu zorlayarak çekişmeli hale getirildiğini, davacının çekişmeli alacak iddiasına ilişkin talebinin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İİK 288/1 maddesi uyarınca geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. İİK 294/3 maddesi ise “Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.” hükmünü içermektedir. Somut olayda, yukarıda anılan kanun maddeleri gereğince kesin mühletin faize ilişkin düzenlemesi geçici mühleti de kapsayacağından konkortadoya tabi borçlara geçici mühlet tarihinden itibaren faiz işlemesi duracaktır (Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... tarih ... E. ... K.).
Davacının gayri nakdi alacağa yönelik talebi yönünden ise; İİK.'nun 302/6. Maddesi gereğince çekişmeli veya geciktirici koşula bağlı yahut belirli olmayan bir vadeye tabi alacakların konkordato projesine dahil edilmesinin mümkün olduğu, geciktirici şarta bağlı alacak niteliğinde olan gayri nakdi kredilerin, konkordato projesine dahil edilmesi mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davacı banka ile davalı ... Ltd Şti arasında 07/08/2018, 19/10/2018, 28/01/2019 tarihlerinde ayrı ayrı genel kredi sözleşmelerinin imzalandığı, ... Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile konkordato projesinin tasdikine karar verildiği, verilen kararın İstinaf incelemesinde olduğu, ilgili dosyada geçici mühlet tarihinin 10/12/2019, kesin mühlet tarihinin ise 09/03/2020 olduğu, kat ihtarnamesinde nakit ve gayrinakit alacak yönünden talepte bulunulduğu, gerek talep tarihi itibariyle gerekse süreç içerisinde banka tarafından çek karşılığı olarak herhangi bir ödeme yapıldığının tespit edilemediği, 2004 sayılı İİK.'nun 302/6. Maddesi gereğince çekişmeli veya geciktirici koşula bağlı yahut belirli olmayan bir vadeye tabi alacakların konkordato projesine dahil edilmesinin mümkün olduğu, geciktirici şarta bağlı alacak niteliğinde olan gayri nakdi kredilerin, konkordato projesine dahil edilmesinin mümkün olduğu, İİK 288/1 gereği geçici mühletin kesin mühlet sonucunu doğurduğu ancak 10/12/2019 tarihi itibariyle yapılacak hesaplama ile banka alacağının daha düşük olacağı konkordato komiserinin nihai raporu ile banka alacağının ... TL nakit, ...,-TL gayrinakit olmak üzere toplam ... TL alacağının kabul edilmiş olduğu, davacının fazla alacak iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmış, nakit alacak yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Gayrinakdi alacaklar yönünden de geçici mühlet tarihi itibariyle garanti limiti içerisinde olan 39 adet çekin bulunduğu yine nihai rapor ile kabul edilmeyen bakiye çek depo bedeli yönünden ... TL gayri nakdi alacağın davalı borçlu şirket tarafından davacı banka adına faizsiz bir hesapta depo edilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-A) Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalı şirket hakkında verilen konkordatonun tasdik kararı kapsamında İİK'nun 308/b.maddesi gereğince taraflar arasında çekişmeli hale gelen gayrinakdi alacak yönünden; ... TL gayri nakdi alacağın davalı borçlu şirket tarafından davacı banka adına faizsiz bir hesapta depo edilmesine,
B) Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalı şirket hakkında verilen konkordatonun tasdik kararı kapsamında İİK'nun 308/b.maddesi gereğince taraflar arasında çekişmeli hale gelen nakdi alacak yönünden talebin REDDİNE,
2-Nakdi alacak yönünden; Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli ...-TL nisbi karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile ...-TL harcın kararın kesinleşmesinin ardından talep halinde davacıya iadesine,
3-Gayrinakdi alacak yönünden; Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli ...-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA;
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret ....-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında ....-TL ile ilk dava masrafı ...-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Gayrinakdi alacak yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5- Gayrinakdi alacak yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden ...- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Nakdi alacak yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden ...- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ....-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ....-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı