T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/435
KARAR NO: 2022/552
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 16/08/2021
KARAR TARİHİ: 22/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özete, Müvekkili şirketin kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet ihalelerini üstlenerek personel istihdam eden bir şirket olup ...nin ihale ettiği hizmet alım ihalesi kapsamında kısa süre ile dava dışı ...isimli işçiyi çalıştırdığını, dava dışı ...'ın işçilik alacağı talebi ile açtığı davada Antalya ... İş Mahkemesinde ... E., ... K. Sayılı dosyasında görülen davada sayın mahkeme hükmedilen işçilik alacaklarından davalılardan ... Bakanlığı ve müvekkili şirketi müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğuna karar verdiğini, dava dışı işçi tarafından Antalya ...İcra Müdürlüğü nün ...E. Sayılı dosyası ile mahkeme kararı ile hükmedilen alacak miktarları icra takibine konu edilmesi neticesinde müvekkili şirket tarafından 10.09.2019 tarihinde 28.786,14 TL ödeme yapıldığını, müşterek ve müteselsil borçlulardan biri olan müvekkili şirketin; müşterek müteselsil sıfatı gereğince kendi döneminden fazla miktarda ödeme yapmış olduğunda bu ödemeyi diğer alt işverenlere kendi sorumlu olduğu miktar yönünden rücu etme hakkı olduğunu, dava dışı işçi; asıl işveren ...ve davalı alt işverenler bünyesinde de çalışmış olup bu şirketlerin sorumlu olduğu miktarlarda müvekkil şirket tarafından ödendiğini, Borçlar Kanunun 167. Maddesinde; müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirlerine payları oranında sorumluluklarının olduğunu ve rücu etme haklarına sahip oldukları düzenlendiğini, iç ilişkide müvekkil şirketin dava dışı personeli çalıştırdığı dönem itibarı ile sorumlu olduğu miktarının bilirkişi marifetiyle hesaplanması ve sorumlu olduğu miktar dışında yapmış olduğu ödemelerin davalı şirketlerin kendi sorumlu oldukları miktarlar yönü ile tahsili gerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydı ile davalıların sorumluluk miktarları belirlendikten sonra artırılmak üzere şimdilik 28.786,14 TL'sinin davalıların sorumluluk miktarının hesaplanmasına ve ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
Dava, rücuen tazminat talebinden ibarettir.
Kural olarak belirtmek gerekir ki; Rucü edilebilecek miktarın tespiti açısından taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ve eki şartnamelerde hüküm bulunması halinde bu hüküm dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerekir. Hüküm bulunmaması halinde ise davalı alt işverenin kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere davacı asıl işveren ile yarı oranında sorumlu olduklarının kabulü gerekir. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2013/19323 Esas, 2016/2426 Karar sayılı ilamı) İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarında, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır, davalının son işveren olması da bu sonucuda değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatının ancak son işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarında ise, işçinin çalışmış olduğu dava dışı ve davalı alt işverenler, davacı üst işverene karşı, kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere sorumludurlar. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2015/28892 Esas, 2016/5818 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2015/868 Esas, 2016/5316 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2014/45619 Esas, 2016/3965 Karar sayılı ilamı)
Mahkemece deliller, ilgili dosya, dosyaya kazandırılmıştır.
Dosyaya bakıldığında; dava dışı işçi ...tarafından antalya ... iş mahkemesinde ...esas dosyasında açılan işçilik alacaklarına ilişkin davada sayın antalya ... iş mahkemesinde ...e., ... k. sayılı dosyasında verilen kararda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, anılan kararda; 10.568,27 tk net kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 07.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,alınması gereken 721,91 tl nisbi karar harcından davacı tarafça peşin yatırılan 27,70 tl harç ve 180,81 tl ıslah harcının mahsubu ile hükmedilen miktara göre eksik kalan 513,40 tl bakiye karar ilam harcının kamu adına ( davalı ...bakanlığının harçtan muaf olduğu gözetilerek) davalı ...aş den tahsiline, davacı tarafça yapılan 27,70 tl peşin harç, 27,70 tl başvuru harcı,4,10 tl vekalet harcı ve 180,81 tl ıslah harcı olmak üzere toplam 240,31 tl harcın ( davalı ...bakanlığının harçtan muaf olduğu gözetilerek) davalı ...aş den alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafça yapılan 700,0 tl bilirkişi ücreti, davetiye ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 977,90 tl yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 967,00 tl sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı kurumca yapılan 115,00 tl yargılama giderinin kabul ve red oranına gire 1,20 tl sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan aaüt hakkındaki kanunun 13/1 maddesi gereğince 2.725,00 tl vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, red edilen miktar için aaüt hakkındaki kanunun 13/2 maddesi gereğince 119,33 tl vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verildiği görülmektedir.
Mahkememizce bilirkişi raporu aldırılmıştır.
22/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda gerekli hesaplamalar yapılarak, sonuç olarak özetle;
Davacı şirketin dava dışı işçiye ödenmiş olduğu işçilik alacaklarından kaynaklı Davalılara dava dışı işçiyi çalıştırdıkları sürelere göre toplam rucü edebileceği tutarın yukarıda tabloda görüleceği üzere 26.382,50 TL olduğu, bu toplam rucü edilebilecek tutardan her bir işverene dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin rücu edilmesi gereken tutarların ise;
* ...LTD.ŞTİ'ne ..15.818,30 TL,
* ...LTD.ŞTİ'ne ..3.751,60 TL,
* ...TİC.A... 1.315,86 TL,
* ...A.Ş.- ... ORTAKLIĞI'na...5.496,74 TL
olduğu, alacak tutarlarına ödeme tarihi olan 10.09.2019 tarihinden itibaren yasal işletilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu doğrultusunda, Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 26.382,50 ₺ (TL)'nin; 15.818,30 ₺ (TL)'sinin davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden; 3.751,60 ₺ (TL)'sinin ...'nden; 1.315,86 ₺ (TL)'sinin ...'nden; 5.496,74 ₺ (TL)'sinin davalılar ...ve ...'nden müteselsilen olmak üzere; 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 26.382,50 ₺ (TL)'nin;
15.818,30 ₺ (TL)'sinin davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden;
3.751,60 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
1.315,86 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
5.496,74 ₺ (TL)'sinin davalılar ... ve ...'nden müteselsilen olmak üzere; 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafça yatırılan 59,30 ₺ (TL) başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 491,60 ₺ (TL) peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 1.310,58 ₺ (TL)'nin davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 550,90 ₺ (TL)'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 1.540,00 ₺ (TL)'nin haklılık durumu gereği; 1.400,00 ₺ (TL)'sinin;
839,40 ₺ (TL)'sinin davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden;
199,18 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
69,80 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
291,62 ₺ (TL)'sinin davalılar ... ve ...'nden müteselsilen olmak üzere; davalılardan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 ₺ (TL)'nin, haklılık durumu gereği, 1.200,00 ₺ (TL)'sinin;
719,50 ₺ (TL)'sinin davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden;
170,74 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
59,80 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
249,96 ₺ (TL)'sinin davalılar ... ve ...'nden müteselsilen olmak üzere; davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 120,00 ₺ (TL)'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 5.100,00 ₺ (TL) vekalet ücretinin;
3.058,00 ₺ (TL)'sinin davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden;
725,52 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
254,00 ₺ (TL)'sinin ...'nden;
1.062,48 ₺ (TL)'sinin davalılar ... ve ...nden müteselsilen olmak üzere; davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına, davalı tarafından yatırılan gider avansının aynı şekilde istek halinde iadesine,
Dair, davacı vekili ...'un yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır