T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/482 Esas
KARAR NO: 2022/669
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 10/09/2021
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Bankasına borcunu ödeyemediğini, Antalya ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, dava tarihi itibariyle toplam borcunun ...-TL olduğunu, müvekkilinin ticari kredisine istinaden sabit ve fahiş faiz talep edildiğini, müvekkiline uygulanan temerrüt faizine ilişkin sözleşmenin yapıldığı sırada müvekkilinin serbest iadesi ile faiz oranının kabul edildiği fakat ekonomik açıdan güçsüz durumda olan müvekkiline karşı önceden hazırlanan genel işlem koşullarına aykırı imzaladığını, sözleşmenin amacının ödünç para alabilmek olduğunu, müvekkilinin ve davalının edimleri sırasında hakkaniyete aykırı ve dengesiz bir durumun mevcut olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 2/2-24 Borçlar Kanunu'nun 19/2-161/son hükmü uyarınca sözleşmeye müdahil edilme koşullarının oluşacağının açık olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ...-TL borçlu olmadıklarının tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının yersiz olduğunu, huzurdaki davanın taraflarına haksız ve hukuka aykırı şekilde yöneltildiğini, davacı faiz oranına itiraz etse de, Kredi Çerçeve Sözleşmesinin 2.5. Maddesinde " 1. Müşteri ile ayrıca mutabakata varılmamış ise faiz, TCMB'ye bildirilen faiz oranlarını geçmemek kaydıyla bankanın fiili kullandırım/işlem tarihinde aynı tür krediler ve hesaplar için cari olan en yüksek oranı üzerinden bankaca belirlenecek; Banka, kredi kullandırımına ait kredi ve faiz tutarlarını, BSMV, KKDF ve sair resim ve harçları ile birlikte müşterinin cari hesabına borç yazabilecek, Bankanın kullandırdığı kredilerin faiz oranları müşteri ile yazılı bir mutabakat ile sabitlenmedikçe , TCMB'ye bildirilen faiz oranlarını geçmemek kaydıyla , bankaca aynı tür kredilere ve hesaplara uygulanan en yüksek cari faiz oranını uygulayarak, bu oran üzerinden hesaplanmış faiz tutarlarını BSMV, KKDF ve sair resim harç ve mali yükümlülükleri ile birlikte cari hesabına borç yazmaya yetkili olacak, Banka alacağına, muacceliyet tarihinden temerrüt tarihine kadar aynı tür TL krediler için TCMB'ye bildirilen cari akdi faiz oranı, temerrütten itibaren ise bu oranın %100 fazlası oranında temerrüt faizi uygulanacaktır. '' hükmü gereğince davacının faiz ve ferileri kabul ettiğini,banka alacağına muacceliyet tarihinden temerrüt tarihine kadar aynı tür krediler için TCMB'ye bildirilen akdi fazi oranı, temerrütten itibaren ise bu oranın %100 fazlası oranında temerrüt faizi uygulanacağı hükmü gereğince davacı tarafından faiz ve ferilerine ilişkin hükümler kabul ve taahhüt edildiğini, Taraflar arasında yapılan Kredi Çerçeve Sözleşmelerinin usul ve esasa uygun olarak özgür iradeyle imzalandığını, Genel işlem kurallarına aykırı herhangi bir düzenlemenin sözleşmede mevcut olmadığını, davacının mesnetsiz olarak işbu menfi tespit davasını açtığını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, vekalet ücreti ile diğer yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK'nun 72 maddesi gereği icra takibinden sonra açılan, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... ( eski esası Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas ) sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... Bankası tarafından borçlu ... aleyhine ...-TL Asıl Alacak, ...-TL Faiz, ...-TL İhtar.Mas., ...-TL BSMV olmak üzere toplam ...-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının kredi çerçeve sözleşmesi ve Beşiktaş ... Noterliği'nin ... tarihli ihtarnamesi olduğu görülmüştür.
Bankacı Bilirkişi ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; hesap kat ihtarnamesi, taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmeleri ile bu sözleşmelerle bağlantılı düzenlenen sözleşme öncesi bilgilendirme formları ve davacı ... (rakamsal olarak) TCMB'na fiilen uygulanacağını bildirdiği azami faiz oranları konusundaki tüm dosya içeriği belge ortaya konmuş olup, kat, takip ve dava konusu ... nolu kredinin türü ve kat öncesi (son) akdi faiz oranından bağımsız olarak, genel işlem koşulları denetimi de dahil davalı ... %... temerrüt faizi talebinin sözleşmeye ve dolayısıyla usul ve yasaya uygun bir talep olup olmadığı hususunda nihai takdir Sayın Mahkeme'nindir.Şayet, davalının %... temerrüt faiz oranı talebinin usul ve yasaya uygun bir talep olduğuna karar verilirse, herhangi bir hesaplama yapılmaksızın davacı taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna da gitmek gerekecektir.Çünkü, davacının talebi somut olarak temerrüt faiz oranına ve işletilen faizlere olup, asıl alacağa ilişkin bir itirazı bulunmamaktadır. Ancak şahsi düşüncem, davalı ... %... temerrüt faiz oranı talebinin tartışmasız bir şekilde usul veya yasaya uygun olup olmadığının kat, takip ve dava konusu ... nolu kredinin türü ve kat öncesi son akdi faiz oranı çerçevesinde incelenmesi akabinde değerlendirilmesinin daha uygun olacağıdır. Dosyada bahsi geçen kredinin türü ve akdi faiz oranını belirlenmesini sağlayacak kat öncesi döneme ait son aylık hesap ekstresi ve taksitli kredisi ise ödeme planı gibi belgeler bulunmamaktadır. Sayın Mahkeme'nin gerekli görmesine ve takdirine bağlı olarak, kat, takip ve dava konusu ... nolu kredinin akdi faiz oranını da gösterir şekilde kat öncesi döneme ait son ... aylık hesap ekstresi ve taksitli kredisi ise ödeme planının yine Sayın Mahkeme'nin davalı ... göndereceği müzekkere sonrası davalı ... tarafından dosyaya sunulmasının yerinde olacağı kanaatinde" olduğu hususunda rapor tanzim etmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... ... tarihli ek raporunda sonuç olarak; davalı ... alacağının kaynağını oluşturan kredinin (ticari) kredili mevduat hesabı olduğunun ortaya çıkması nedeniyle, işbu krediye TCMB'nin kredi kartları için belirlediği azami (akdi veya gecikme) faiz oranlarının üzerinde bir faiz oranı uygulanması kanaatimce mümkün değildir.Bu bağlamda, öncelikle ... takip tarihi itibariyle (olması gereken) davalı alacağı/davacı yükümlülüğü ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL faizin %...'den gider vergisi ve ... TL ihtarname masrafi toplamında ... TL olarak hesaplanmıştır.Takip rakamını (özet bir ifadeyle)... TL asıl alacak ve (... — ...) ... TL takip öncesi işlemiş faiz, vergi, masraf olarak iki parçaya bölüp hesaplamaya devam ettiğimizde, ... dava tarihi itibariyle icra harç ve masrafları hariç davacı yükümlülüğü ... TL asıl alacak, ... TL takip ile dava tarihleri arasında işleyen faiz, ... TL takip ile dava tarihleri arasında işleyen faizin %...'den gider vergisi ve ... TL takip öncesi döneme ait faiz, vergi ve masraf olmak üzere toplamda ... TL olarak hesaplanmıştır. Kök raporda (dava konusu kredinin kredili mevduat hesabı olduğu henüz bilinmediğinden) davalı ... sözleşmeye dayanarak asıl alacağa %... temerrüt faiz oranı ve bu oran doğrultusunda hesaplanmış işlemiş/işleyecek faiz taleplerinin, kök raporda yapılan belge incelemesi çerçevesinde yerinde bir talep olup olmadığı hususundaki nihai takdir Sayın Mahkeme'ye bırakılmış ve “Şayet, davalının %... temerrüt faiz oranı talebinin usul ve yasaya Uygun bir talep olduğuna karar verilirse, herhangi bir hesaplama yapılmaksızın davacı taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna da gitmek gerekecektir. ” değerlendirmesine yer verilmişti.Ancak, hiçbir durum ve değerlendirmede davalı ... sabit %... temerrüt faizi oranı talebinin haklı bir talep olarak görülmesi (yine Sayın Mahkeme'nin takdirine bağlı olarak) kanaatimce mümkün değildir.Zira, Kredi Çerçeve Sözleşmesinin 4.2 nolu maddesi, “Müşteri, temerrüdün doğduğu tarihten itibaren aynı tür krediler ve hesaplar için ... tarafından ... Bankası'na bildirilen TL/YP en yüksek cari akdi faiz oranının %... fazlası olarak belirlenen oranda ve bu oranların değişmesi halinde değişen oranlarda temerrüt faizi uygulanmasını ve bu tutarları ödeyeceğini kabul eder.” şeklinde düzenlenmiştir." sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından başlatılan takipte uygulanacak faiz oranı, temerrüt faizi konularıdır. Taraflar arasında asıl alacağa yönelik bir uyuşmazlık söz konusu değildir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; taraflar arasında bila tarihli ...-TL limitli çerçeve kredi sözleşmesi ile ... tarihli ... TL limitli Kredi çerçeve Sözleşmelerinin düzenlendiği, Beşiktaş ... Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacının kredi hesabı kat edilerek ... tarihli itibariyle borç bakiyesinin ...-TL olduğuna ilişkin ihtarnamenin borçlunun sözleşmedeki adreslerine gönderildiği ancak ihtarnamelerin tebliğ edilemediği, bu nedenle borçlunun icra takibinden önce ... tarihi itibariyle temerrüdünün gerçekleştiği, taraflar arasında düzenlenen çerçeve kredi sözleşmelerinin 4.2 maddesi uyarınca; davalı alacağına muacceliyet tarihinden temerrüt tarihine kadar aynı tür krediler için TCMB'na bildirilen cari akdi faiz oranı, temerrütten itibaren ise bu oranın %100 fazlası oranında temerrüt faizi uygulanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. 15.11.2014 tarih ve 29176 sayılı Resmi Gazete’de TCMB tarafından yayımlanan, “Mevduat Ve Kredi Faiz Oranları Ve Katılma Hesapları Kâr Ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ ile 2006/1 Tebliğ’de güncelleme yapılmış olup, anılan Tebliğ’in 4.maddesi “Kredi faiz oranları ve sağlanacak diğer menfaatler” başılığı altındadır 4/3.maddesi; “Kredili mevduat hesaplarında uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranları 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 26 ncı maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen azami oranları geçemez.” hükmündedir.
TCMB tarafından kredi kartı işlemlerine % ... oranında akdi faiz uygulanacağının, %... oranında gecikme faizi uygulanacağının ilan edildiği, davalı ... kullandırdığı kredinin kredi türü olarak kredili mevduat hesabı kredisi olduğu, bu durumda TCMB tebliği ile ilan edilen en yüksek cari faiz oranı % ..., temerrüt faizinin de % ... sınırına tabi olduğu, takip ve dava konusu olan krediye uygulanan faiz oranının % ... olması nedeniyle takip ve dava konusu kredi için TCMB tebliği ile ilan edilen bu oranlar üzerinden hesaplama yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir. Her ne kadar davacı taraf davasını ...-TL üzerinden ıslah etmiş ise de, bu miktara ...-TL ‘lik asıl alacak miktarının da dahil olduğu ancak davacının asıl alacağa herhengi ibir itirazının ve bu hususta bir talebinin bulunmadığı anlaşılmakla, takipten önce ve sonrasında işlemiş faiz yönünden değerlendirme yapmak gerekmiş, davacının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında ...-TL'lik işlemiş faiz (...-TL takip öncesi işlemiş faiz+ ...-TL takip tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faiz+ ...-TL işleyen faizin gider vergisi olmak üzere ) yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1--Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında ...-TL'lik işlemiş faiz (...-TL takip öncesi işlemiş faiz+ ...-TL takip tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faiz+ ...-TL işleyen faizin gider vergisi olmak üzere ) kısmından borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile, bakiye ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek ...- TL yargılama gideri ile ...-TL ilk dava masraf toplamı ...- TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı