T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/511 Esas
KARAR NO: 2022/734
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 24/09/2021
KARAR TARİHİ: 18/10/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olan ... Plaka sayılı 2011 model traktör, 30.09.2019 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçe no ile sigortalanan ...(Hollanda) plakalı, sürücüsü tam kusurlu aracın yapmış olduğu çift taraflı kazada hasar gördüğünü ve tamir edildiğini, Tamir masrafları tamamen davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, davayı açmadan önce yasa gereği davalı sigorta şirketine değer kaybı için başvuru yaptıklarını, meydana gelen değer kaybını karşılamaktan çok uzak 787,50 TL ödeme yapıldığını, arabuluculuğa başvurduklarını, bir sonuç alınamadığını, Fazlaya ilişkin haklarımızın saklı kalması kaydıyla; 100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine, Yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Yetki itirazlarının olduğunu, Davacının davasını Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, davaya bakmaya müvekkil şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğunu, davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacı tarafın değer kaybı zararı karşılandığını., aleyhlerine açılan davanın reddi gerektiğini, davacının değer kaybı talebi ile davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirketimiz nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, Müvekkil şirket tarafından ekspertiz incelemesi yapıldığını, Yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde değer kaybı bedeli 787,50TL tespit edilmiş ve işbu tutar davacı tarafa ödendiğini, Müvekkil Şirket tarafından davacının zararı karşılandığı ve ödeme yapıldığı halde aleyhimize dava açıldığını, davanın reddi gerektiğini, Yeni Trafik Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olup dava konusu kaza 30.09.2019 tarihinde gerçekleştiğini, Ayrıca poliçe vadesi de 28.08.2019/2020 olduğunu, . Dava konusu kaza Trafik Sigortası Yeni Genel Şartları kapsamındadır. Yeni Genel Şartlar uyarınca değer kaybı hesaplama yöntemi değiştiğini, Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı hesaplamasında Yeni Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafa 8859,32tl araç hasarı bedeli ödendiğini, davanın kabulü anlamına gelmemeık kaydıyla, müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, kazanın hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde iddia edildiği gibi meydana geldiğinin ispatı gerektiğini, Davacı taraf, iddiasını belgeleriyle ispatla yükümlüdür. Maddi vakanın ispatı halinde müvekkil şirket, davacının gerçek zararını tazminle sorumlu olduğunu, davacı tarafından istenen meblağ fahiş olduğunu, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, Yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, Davacı tarafa ödeme yapılmış olduğundan, haksız olarak açılan davanın reddini, Davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, Davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; haksız fiil nedeniyle değer kaybına ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası , dava konusu ...plakalı araç tramer kayıtları, araç tescil kayıtları, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı dosyaları celbedilerek dosya arasına alınmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu 25/05/2022 tarihli raporunda sonuç olarak; "A) Sürücü ...'in %100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Sürücü ...'nin kusursuz olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu 27/07/2022 tarihli raporunda sonuç olarak;" Değer Kaybı Yönünden: ... plaka sayılı traktörün değer kaybının 800,00-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır. Trafik sigortası yönünden ise 2918 sayılı KTK'nın 91 vd maddeleri, 6102 sayılı TTK'nın 1483 vd maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uygulanmaktadır. Genel itibariyle 01.06.2015 tarihinden önceki genel şartlarda tazminatın hesaplanması ve kapsamına ilişkin bir hüküm bulunmamaktaydı. Ancak, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Genel Şartlar hükümleri uyarınca araç hasarının ve değer kaybının belirlenmesi, maluliyet ve destekten yoksunluk tazminatı hesabı için bir takım düzenlemeler getirilmiş, hatta genel şartların ekinde formüller de yayınlanmıştır. Daha sonra 2918 sayılı KTK'nın 90 ve 92.maddelerinde değişiklik ile genel şartların bağlayıcılığına kanuni dayanak oluşturulmuş, 90.maddesinde tazminat hesaplarının bu kanunun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olacağı biçiminde, yine 92.maddeye (i) fıkrası eklenerek teminat harici olabilecek hususların genel şartlar ile düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Dairemizle birlikte bir kısım mahkemeler KTK'nın 6704 sayılı Yasayla değişik 90,92,93,97 ve 99.maddelerinin kimi yönlerden Anayasanın bir kısım hükümlerine aykırılık oluşturacağından bahisle yapmış oldukları itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 17.07.2020 tarih 2019/40 Esas 2020/40 Karar sayılı ilamı ile 2918 sayılı Yasanın 90.maddesinin 1.cümlesindeki "...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlara..." ve ikinci cümlesindeki "...ve genel şartlara..." ile 92.maddesinin (i) fıkrasının Anayasaya aykırı olduğunu ve iptaline oy çokluğuyla karar vermiştir.
Yine Anayasanın 153.maddesinde iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlenmiştir. Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; Davaya konu kaza, dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ...(Hollanda) plakalı aracın yine dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, kaza davalı sigorta şirketince zorunlu trafik poliçesi ile teminat altına alınan ...(Hollanda) plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın 30/09/2019 tarihinde çarpışmalarıyla meydana gelmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı sigortalısının kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu, davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Yine, Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan ATK bilirkişi raporunda değer kaybı hesaplanmış mahkememizce kaza tarihindeki piyasa rayicine göre hesaplanan 800,00 TL değer kaybına uğradığı anlaşılmıştır. Her ne kadar ATK bilirkişi raporundan dava konusu ... plakalı araç ... olarak belirtilmiş ise de, bilgilerine yer verilen traktörün dava konusu traktör olduğu anlaşılmakla ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından 19/11/2019 tarihinde 787,50-TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla bakiye miktar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 12,50 TL'nin ödeme tarihi 19.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 59,30.-TL harcın mahsubu ile, bakiye 21,40.-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden 165,00.-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden1.1155,00.-TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam 236,70.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek 279,60.-TL yargılama gideri ile 127,10.-TL ilk dava masraf toplamı 406,70.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı