T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/547 Esas
KARAR NO: 2022/913
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/10/2021
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkil ile davalı arasında 'su tesisat malzemeleri vb.' malzeme alımı konusunda anlaşma sağlandığını, 10.10.2017 - 20.12.2017 tarihleri arasında toplamda ... TL'lik malzeme faturası kesilmiş, 10.03.2018 - 10.07.2018 tarihleri arasında ... TL'lik malzeme faturası olmak üzere toplamda ... TL'lik fatura kesildiğini, 30.11.2017 vade tarihli ... TL bedelli ... nolu çek, ... nolu ... TL'lik Çek, 31.12.2017 vade tarihli ... TL bedelli ... nolu çek, 28.02.2018 vade tarihli, ... TL'lik ... nolu çek, 31.08.2018 vade tarihli ... TL bedelli ... seri nolu çek, 31.10.2018 vade tarihli ... TL bedelli ... seri nolu çek, 30.11.2018 vade tarihli ... TL bedelli ... nolu çek olmak üzere toplamda ... TL'lik ödeme yapıldığını, ... TL'lik malzeme alımı, buna karşılık ... TL'lik ödeme mevcut olduğunu, toplam borcun ... TL'den ibaret olduğunu, davalı alacaklı icra takibinde anapara alacağının ... TL olduğunu iddia ettiğini, ve 03.07.2018 tarihinden itibaren reeskont avans faiz işletilerek ... TL faiz hesapladığını, ödeme talebinde bulunulmadığından faiz işletilemeyeceğini,Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyası hakkında mümkünse teminatsız olarak değilse uygun teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek davalarının kabulünü, ... TL'lik takip için alacağın bulunmadığının tespitini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, Müvekkilinin 2017-2018 yılları arasında mal verildiğini, mallara ilişkin faturalar müvekkil defterlerinde mevcut olduğunu, bütün ürünler eksiksiz ve tam olarak davacıya teslim edildiğini, defterlerin incelenmesi ile bu husus ortaya çıkacağını, ilgili faturaların davacı şirketin muhasebe kayıtlarında bulunmamasından müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, ispat yükü bakımından davacı şirketin fatura bedellerini ödediğini, ispatlayacak delili bulunmamakta olduğunu, alacağın sürüncemede bırakılmak için açılmış olan davanın reddini, davacının kötü niyetli olması nedeniyle alacağın %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere bilirkişilere tevdi edilmiş,
Davacı tarafın defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere Van Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve mahkemeye sunulan raporda,
2019 yılı Defteri kebir-Van ... Noterliği-...-... yevmiye nolu
2019 yılı Envanter defteri-Van ... Noterliği-...-... yevmiye nolu
2020 yılı Yevmiye defteri-Van ... Noterliği-...-... yevmiye nolu
2020 yılı Defteri kebir-Van ... Noterliği-...-... yevmiye nolu
2020 yılı Envanter defteri-... Noterliği-...-... yevmiye nolu
Noter tastikler nin eksiksiz ve zamanında yapıldığı tespiti yapılmıştır. Yapmış olduğum inceleme ve tetkik er sonucunda yevmiye kayıt no ve tarihleri aşağıdaki gibidir;
...- ... nolu mahsup fişi ile ... TL ...-... tarihli ... şubesi çekinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ... TL ...-... tarihli ... şubesi çekilin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ...-...-...- ...-...-... tarihlerine ait ...'dan toplamda ...TL mal alımı yapıldığı yevmiye kayıtlarına yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ... TL ...-... tarihli ... şubesi çı:kinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ...-...-...- ...-... tarihlerine ait ...'dan toplamda ... TL mal alımı yapıldığı kay tlara yansımıştır.
...- ... nolu kapanış fişi ile ...'a ... TL borç bakiyesinin bulunduğu kayıtlarda tespit edilmiştir.
...- ... nolu mahsup fişi ile ... TL ...-... tarihli ... şubesi çekinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ...-...-...- ...-...-...-... tarihlerine ait ...'dan toplamda ... TL mal alımı yapıldığı yevmiye kayıtlarına yansımıştır.
...- ... nolu mahsup fişi ile ... TL ...-... tarihli ... bankası çekinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...- £ -... nolu mahsup fişi ile ... -...-...- ...-...-...-...-...-... tarihlerine ait ...'dan toplamda ... TL mal alımı yapıldığı yevmiye kayıtlarına yansımıştır.
...-... nolu mahsup fişi ile ...-...-...- ...- ...- ... -...- ...- ...- ...- ...-...-...-...-...-...-...- ...-... tarihlerine ait toplamda ... TL mal alımı yapıldığı yevmiye kayıtlarına yansımıştır.
...-...nolu mahsup fişi ile ... TL ... -... tarihli ... bankası ... şubesi çekinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
... -... nolu mahsup fişi ile ... TL ... -... tarihli Türkiye İş bankası ... şubesi çekinin verildiği kayıtlara yansımıştır.
...-... nolu mahsup fişi ile ...-... tarihlerine ait toplamda ... TL mal alı nı yapıldığı yevmiye kayıtlarına yansımıştır.
...-... nolu mahsup fişi ile ... tarihine ait toplamda ... TL mal alımı yapıldığı 'evmiye kayıtlarına yansımıştır.
...-... nolu kapanış fişi ile ...'a ... TL borç bakiyesinin bulund ığu kayıtlara yansımıştır.
...-... nolu mahsup fişi ile ... nolu tediye makbuzu ile ...': olan ... TL borç bakiyesinin ödendiği, mahsup fişine istinaden tespiti yapılmış oluj:, davacı ...'nin herhangi bir borç bakiyesinin olmadığı kayıtlardan anlaşılmaktadır şeklinde rapor sunulmuştur.
Davalı tarafın defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu raporda,
1-Taraflar arasında 2017 ve 2018 yıllarında İrsaliyeli Faturalar ile 'su Tesisat Malzemeleri Vb' alımına / satımına ilişkin cari hesap ilişkisi kurulu olduğu,
2-Davalının takipte ... TL asıl alacak talep ettiği, ticari defterlerinde ise ... TL alacağının kayıtlı yer aldığı,
3-Davalının 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının V.U.K ve TTK kapsamnda yasal sürelerde noter tasdiklierinin yapıldı olduğu, ve defterlerin bir bütün halinde birbirini doğruladığı, tespit edildiği,
4-Davacının ticari defterlerinin incelenmesi için .../... yapılması için dilekçe sunduğu,
5-Davalının alacağını tahsil için dosya kapsamında usulüne uygun temerrüte düşürüldüğüne dair ihtarname bulunmadığı, alacağına kavuşması halinde takip tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı üzerinden temerrüt faiz hesaplaması yapılabilineceğini bildirir rapor sunulmuştur.
Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 1. Ek raporda,
1-Davacının defterlerinde yer alan ... TL bakiye borcun davalıya ödendiğine dair makbuzun dosyaya sunulmadığından ödemenin yapılıp yapılmadığı tespit edilemediği,
2-Davalının takipte ... TL asıl alacak talep ettiği, ticari defterlerinde ise ... TL alacağının kayıtlı yer aldığı, ticari defterlerine kayıt edilmeyen ve tarafıma ibraz edilen 3 adet ...-...-... nolu irsaliyeli faturalarda teslim alan bölümünde sadece imza yer aldığından teslim alanın kim olduğu tespit edilemediği, ve fatura toplamlarının Form Bs-Ba bildirim sınırı olan beş bin TL'nin altında kaldığından beyan zorunluluğunun bulunmadığı, tespit edildiği,
3-Tarafların ticari defterlerindeki borç / alacak bakiye uyuşmazlığına ilişkin talimat mahkemesi bilirkişi raporunda davacı defterlerinde yer alan faturalara ilişkin kayıtların fatura tutarları ve fatura numaraları ile birlikte tek tek raporda gösterilmesi halinde uyuşmazlığa ilişkin tespit yapılabilineceğini bildirir rapor sunmuştur.
Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 2.Ek raporda,
1-Davacının kabulünde olan ... TL bakiye borca takip tarihinden dava tarihine kadar ... TL temerrüt avans faizi hesap edilerek toplam dava tarihinde ki borcunun 5.229,65 TL olarak hesap edildiği, icra dosyasında ki toplam ... TL'den tenkis edilmesi ile ... TL'lik kısımdan borçlu olmadığının hesap edildiği,
2-Davacının borcuna takipten önce reeskont avans faizi işletilmesine karar verilmesi halinde ise ... TL bakiye borcuna ... TL takip tarihine kadar reeskont avans faizi hesap edilerek toplam icra tarihinde ki borcunun ... TL olduğu, icra dairesinde ki toplam ... TL'den tenkis edilmesi ile ... TL'lik kısımdan borçlu olmadığının hesap edildiğini bildirir rapor sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava kesinleşen icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasındaki alım-satım ilişkisinden doğan alacağın tahsili amacıyla girişilen Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davacının davalıya karşı borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. (Hukuk Genel Kurulunun ... tarihli ve ... E., ... K.)
Bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... ...)
Somut olayda davacı taraf akdi ilİşkiyi ve davalının gönderdiği faturaları kabul etmekle fatura bedellerini ödediğini sadece ... TL borcu kaldığını iddia ettiğinden yaptığı ödemelere ilişkin ispat yükü davacıya düşmektedir.
Uyuşmazlığın çözümü noktasında her iki tarafın ticari defterleri mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla incelenmiş ve raporlar alınmış. Mali müşavir bilirkişi ...'den de defterlerin karşılaştırılarak ve davacının kabulünde olan ... TL nazara alınarak rapor aldırılmış bilirkişinin 19.10.2022 tarihli 2. ek raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmekle esasa alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ve esasa alınan bilirkişi raporu doğrultusunda değerlendirildiğinde; taraflar arasında 2017 ve 2018 yıllarında irsaliyeli faturalar ile su tesisat malzemeleri alımına / satımına ilişkin cari hesap ilişkisi kurulu olduğu, esasa alınan bilirkişi raporuna göre davacının kabulünde olan ... TL bakiye borca takip tarihinden dava tarihine kadar ... TL temerrüt avans faizi hesap edilerek toplam dava tarihinde ki borcunun ... TL olarak hesap edildiği, icra dosyasında ki toplam ... TL'den tenkis edilmesi ile ... TL'lik kısımdan borçlu olmadığının hesap edildiği anlaşıldığından , davacının dava tarihi itibariyle Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya karşı ... TL borçlu olmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
Buna göre davacının Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya karşı ... TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL nin mahsubu ile eksik alınan ... TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacının yatırmış olduğu peşin ve başvuru harcı olan toplam ... TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davalı vekili Av. ...'ün yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır