T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/568 Esas
KARAR NO: 2022/288
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/10/2021
KARAR TARİHİ: 07/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçede özetle; Müvekkili ile davalı ...Klima Teknolojileri San. Ve Tic. Ltd.Şti ile Bayi ve servis ilişkisi içerisinde cari hesap ilişkisi içerisinde çalıĢtığını, 2021 Yılı içinde ...Klima Teknolojileri San. Ve Tic. Ltd.Şti Ege Bölge Satış Temsilcisi olan ...'in, müvekkili firmaya, Firmalarının bir çekiliş kampanyası düzenlediğini ve her 25.000 TL lik bir bağlantıda bir çekiliĢ hakkı ve çekiliş kuponuna hak kazanıldığını müvekkiline ilettiği neticesinde ...Klima Teknolojileri San. Ve
Tic. Ltd.Şti'ne çekleri verdiğini, çekler karşılığında müvekkile sipariş verilen ürünlerin teslim edilmesi gerektiğini, siparişi verilen ürünler müvekkil taraf teslim edilmeyince,davalı tarafa verilen çekleri geri talep ettiğini, davalı tarafın çekleri iade etmediğini, çekilişler sonucu kazanılan ürünlerinde müvekkiline verilmediğini, bu nedenle davalarının kabulüne, müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği çekler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 16.300.00.-TL bedelli ...bank ...Şubesine ait ...seri nolu çek, Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ... tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ... Şubesine ait ...seri nolu çek, Keşidecisi ...Enerji Sist. San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ...Şubesine ait ...seri nolu çeklerin iptaline, TTK’nun 72/2. maddesi uyarınca icra takibinin durdurulmasına hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çeklerin, teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat karşılığı ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, davalı aleyhine% 20'den aşağı olmamak üzere tazminat tayinine tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, Konkordato başvurusunda bulunan borçlu hakkında mühlet kararının verilmesiyle birlikte borçlu hakkında takip yapılmasının kural olarak yasaklandığını, yasak kapsamını; Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere, borçlu aleyhine yapılabilecek her türlü takibin oluşturduğunu, mühlet kararının verilmesiyle birlikte borçlu hakkında hiçbir takip yapılamayacağı gibi evvelce başlamış takiplerin de durduğunu, yasağın getirilme maksadının; cebri icra müessesi olan konkordato aracılığıyla borçlunun işletmesinin başında bulunarak mali açıdan iyileşmesini sağlayabilecek tedbirlerin alınmasının sağlanmasına yönelik olduğunu, TTK 'nun m.294/1 hükmünde mühlet içinde ihtiyati tedbir yahut ihtiyati haciz kararı “verilememesinden” değil, verilen kararların “uygulanamamasından” bahsedildiğini, yasağa rağmen
ihtiyati haciz yahut ihtiyati tedbir kararı uygulanırsa uygulanan tedbirlerin geçersiz olacağını, mahkememizce konkordato dosyasının dikkate alınmadan sehven tedbir kararı verilmiş olduğunu bu sebeplerle verilmiş tedbir talebine itiraz ettiklerini verilmiş olan tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu 18/03/2022 tarihli raporda
Davacı Ģirketin dosya kapsamına sunmuş olduğu 2021 yılı ticari defter kayıtlarını 1 Seri No lu Elektronik Defter Tutma Genel Tebliğ uyarınca elektronik ortamda (e-Defter) tuttuğu, bu hususla ilgili Mali Mühür, E İmza, Berat ve Elektronik Sisteme sahip olduğu,
Davacı tarafın dosya kapsamına ibraz etmiş olduğu 2021 yılı ticari defterlerinin TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu,
Davacı tarafın dosya kapsamına sunmuş olduğu 2021 yılı ticari defterlerinin takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,
Davacı Ģirketin 2021 yılı ticari defter kayıtlarında Davalı şirkete ait hesaplarını ...hesap kodundan takip ettiği,
Davacının ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle Davacının Davalıdan 104.760,58 TL Alacaklı gözüktüğü,
Bu alacak tutarı içersinde dava konusu KeĢidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ... Ģubesine ait ...seri nolu çek ile Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Lti olan ...tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ...Şubesine ait ...seri nolu çekin ve çek bedellerinin Davacının ticari defter kayıtlarında 07.04.2021 tarih ve ... nolu yevmiye maddesinde kayıtlı olan 100.000,00 TL tutar içerisinde yer aldığı,
Ancak; Davacı tarafça Davalı tarafa düzenlenen Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ... tarihli 16.300.00.-TL bedelli ...bank ...Şubesine ait ...seri nolu çekin Davacının dosya kapsamına sunulan ticari defter kayıtlarında yer almadığı,
Sonuç itibariyle Davacı taraf ticari defterlerinde mevcut kayıtlara göre 28.10.2021 dava tarihi itibariyle Davacı Ģirketin Davalı Ģirketten 104.760,58 TL Cari Hesaptan ve Keşidecisi ... Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. ġti olan ...tarihli ...bank ...şubesine ait ...seri nolu 16.300,00 TL bedelli çekten dolayı toplam 121.060,58 TL alacaklı olduğu, bu alacak tutarı içerisinde dava konusu çeklere ilişkin bellerinde yer aldığı, Bu durumda takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere Davacı şirketin Davalı şirkete dava konusu çeklerden dolayı herhangi bir borcu bulunmadığı, Talep tazminat, tazminat oranı ve tutarı ile diğer hususlardaki takdir ve değerlendirmelerin Yüce Mahkemenize ait olduğunu bildirir rapor sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu çekler nedeniyle davacının davalıya karşı borçlu olup olmadığı, bu çekler karşılığı davalının davacıya mal teslimi yapıp yapmadığına ilşkindir.
Her iki tarafın tacir olduğu davada ticari defter incelenmesi yapılması mahkememizce uygun görülmüştür.
Ticari defterlerin hangi şartlarda sahibi lehine delil olacağı HMK’nun 222. Maddesinin üçüncü bendinde düzenlenmiştir. Üçüncü bentte 22.07.2020 Tarihli 7251 Sayılı Kanunun 23. Maddesi ile önemli bir değişiklik yapılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 maddesinin önceki hali “ İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz..” şeklinde iken; Hukuk Muhakemeleri Kanunun (Değişik 22.07.2020-7251-23) 222/3 maddesi “İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklinde değiştirilmiştir.
Görüldüğü gibi 22.07.2020 Tarih 7251 Sayılı Kanunun 23. Maddesi ile HMK 222. Maddesinin üçüncü bendinde “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere “Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.” cümlesi eklenmiştir.
Bu durumda üçüncü bendin yeni hali ile her iki tarafın ticari defterlerinin delil olarak gösterildiği durumlarda mahkemece ticari defterlerin ibrazına karar verilmiş, ispat yükü kendisinde olan taraf ticari defterlerini ibraz etmiş ve ibraz edilen ticari defterlerin kanuna uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yapıldığı, uyuşmazlık konusu kayıtların defterlerinde yer aldığı ve defterlerinin birbirini teyit ettiğinin anlaşılması halinde karşı taraf kesin süre içinde ticari defterlerini ibraz etmemiş ise ispat yükü kendisinde olan tarafın ticari defterlerindeki kayıtlar lehine delil olarak kabul edilecektir. (..., Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması,www...org )
Somut uyuşmazlığın çözümü amacıyla taraflara ticari defterlerini sunmak üzere kesin mehil verilmiş ,kesin mehil içerisinde davacı taraf defterlerini sunmuş ,davalı taraf ise defterlerini sunmamıştır. Davacı taraf ticari defterlerinde mevcut kayıtlara göre 28.10.2021 dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 104.760,58 TL cari hesaptan ve keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli ...bank ...Şubesine ait ...seri nolu 16.300,00 TL bedelli çekten dolayı toplam 121.060,58 TL alacaklı olduğu, bu alacak tutarı içerisinde dava konusu çeklere ilişkin bedellerinde yer aldığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ışığında ve mahkememizce sahibi lehine delil teşkil eden davacı tarafın defterleri ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli, oluşa ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu doğrultusunda değerlendiriliğinde; davacının ticari defterlere göre çekler nedeniyle davacının davalıya karşı borçlu değil alacaklı olduğu, dava konusu çeklere ilişkin mal teslimi yapıldığı hususunun davalı tarafça kesin delillerle ispat edilemediği ve çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile bu çekler nedeniyle davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafından dava konusu çekler nedeniyle takip başlatılmadığı için yasal şartları oluşmayan davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE dava konusu,
- Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 16.300.00.-TL bedelli ...bank ...şubesine ait ... seri nolu çek,
-Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ...şubesine ait ...seri nolu çek,
-Keşidecisi ...Enerji Sist.San.Ve Tic.Ltd. Şti olan ...tarihli 13.700.00.-TL bedelli ...Bankası ... şubesine ait ...seri nolu çekler nedeniyle davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.985,14 TL den peşin alınan 746,29 TL nin mahsubu ile eksik alınan 2.238,85 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu ilk yargılama gideri, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 1.569,09 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.481,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/04/2022 10:18:17
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır