T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/575
KARAR NO : 2024/683
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/10/2021
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
(BİRLEŞEN ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN DOSYASI
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/07/2022
KARAR TARİHİ : 23/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davacı ... vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı arasında ... tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme uyarınca müvekkilinin, davalının “... Mah. ... No:.. .../...” adresinde bulunan ... Ada ... Parselde kayıtlı iş merkezinin ... dış cephe ve ... ... işlerini yaptığını, Müvekkil tarafından sözleşmeye konu işlerin yapıldığını ancak proje aşamasında davalı tarafından hem bazı işlerde değişiklik talep edildiğini, hem ilave işler yaptırıldığını hem de iskanı alındıktan sonra binanın projesinde değişiklik (büyüme) yapılmış olması sebebiyle, sözleşmedeki ölçü ve maliyetlerin üzerinde işler yapıldığını, müvekkil tarafından davalı için yapılan fazla/farklı imalatlar/işlerin dava dilekçesinde belirtildiğini, davalı tarafça anılan fazla/farklı imalat bedellerine mahsuben yalnızca ...-TL fazla ödeme yapıldığını ancak bakiye imalat bedellerinin müvekkile halen ödenmediğini, bu sebeple, söz konusu fazla imalatların ve bedellerinin tespiti bakımından işbu dilekçeye ekli sözleşme ve sözleşmeye konu iş merkezinde ... işlerinden anlayan bir bilirkişi marifetiyle yerinde keşif yapılmasını ve müvekkil nezdinde oluşan zararın/alacağın hesaplanarak davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini talep ettiklerini, yapılacak bilirkişi incelemesi sonrası dava değerini arttırma ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (ve ...-TL ödemenin mahsubu ile) şimdilik ...-TL zararın/alacağın fazla imalatların yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, alacağın zaman aşımına uğradığını, davacı tarafından yapılmış fazla imalat olmadığı gibi yapılan işin bedelinin de kendisine ödendiğini, davacının sözleşmeye bağlı olarak yapılacak işi kendisinin keşfettiğini ve fiyat teklifini de ... fatura ile kendisi sunmuş olmakla, kendisinin belirlediği fiyat ve yine kendisi tarafından tanzim edilen faturalara istinaden müvekkil şirketin yaptığı ödemeler nazara alındığında davacının fazla imalat iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, davacının iş için sunduğu fiyat teklifi KDV dahil ... TL iken daha sonra kestiği faturalara istinaden davacının ... TL ödeme yaptığını, davacının dilekçesinde bildirdiğinin aksine müvekkilinden fazla imalat için onay alınmadığını, müvekkiline ait iş yerine proje değişikliği olmadığı gibi, davacının ilave yaptığı bir işin de olmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Eser sözleşmesinde ayıp, taraflar arasındaki sözleşmede üzerinde anlaşmaya varılmış veya taraflarca beklenen niteliklerin o eserde bulunmaması, başka bir ifadeyle, eserde bulunmaması gereken bozuklukların olması ya da olması gereken bazı vasıfların eserde bulunmaması olarak tanımlanmaktadır. Eser sözleşmelerinde eksik iş ise, eserin sözleşme ile fen ve teknik kurallarına göre ve ayrıca varsa proje ve şartnameye göre yapılması gerektiği halde kısmen ya da tamamen yapılmayan ancak mevcut haliyle iş sahibinin teslim aldığı eserdeki eksiklikler olarak ifade edilmektedir. (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD., 2018/926 esas, 2019/839 karar; Yargıtay 15. HD., 2016/1874 E., 2017/1749 K.) Sözleşmenin kapsamı konusunda tanıkla ispat mümkündür.(Yargıtay 15. HD., 2018/3346 E., 2018/4404 K.)
Mahkememizce mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme ve dava dosyasındaki diğer belgelerin heyetçe incelenmesi ile keşif sırasında taşınmazlarda yapılan tespitler ve ölçümler neticesinde yüklenici tarafından yapılan imalatlarla ilgili ilave işlerin bedelleri sözleşme fiyatları ve işin yapıldığı tarihlerdeki serbest piyasa fiyatları ile hesaplandığı; yüklenici ... tarafından yapılan fazladan işlerin bedelinin işin yapıldığı ... yılı itibariyle (malzeme, işçilik dahil) ... TL (KDV dahil) olduğu, ... TL ödemenin mahsubu ile bakiye fazla imalat alacağı ... TL hesaplandığı hususu belirtilmiştir.
Aşamalarda iş bu davanın davacısının davalı olduğu, iş bu davanın davalısının davacı olduğu tazminat konulu bir davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasında açıldığı, mahkemece ... tarihinde mahkememiz dosyasında birleştirme kararı verildiği görülmüştür.
Birleşen dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan ... tarihli ve ... tarihli sözleşmeler ile müvekkiline ait ... mah. ... No:.. .../... adresinde bulunan taşınmazın ... ve ... imalatının yapımı davalı şirket tarafından üstlenildiğini, davalı şirketin işi süresinde teslim etmediğini, davanın kabulünü, davalı şirketten sözleşmede kararlaştırılan ve işin geç teslimine bağlı olarak günlük ... TL olmak üzere, ... tarihi ile işin en son bitirildiği, ... tarih arasına isabet eden, gecikilen 103 gün için ... TL gecikme tazminatının reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; işin yapılması sırasında bizzat davacı sözleşme kapsamındaki bazı işlerde değişiklik/ilave taleplerde bulunduğunu, davacının anılan değişiklik taleplerinin dilekçe ekinde sunulduğunu, bu çerçevede iş tesliminin gecikmesi müvekkilden değil, tamamen davacının proje yapım aşamasındaki değişiklik taleplerinden kaynaklandığını, bu sebeple müvekkile herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini ve dolayısıyla gecikmeden kaynaklı herhangi bir cezai şartın da talep edilemeyeceğini, müvekkil tarafından ... hesabından yapılan ... tarihli paylaşımdan da anlaşılacağı üzere dava konusu işlerin ... tarihinde tamamlandığını ve davacıya teslim edildiğini, o sebeple davacının ... tarihli tahsilat makbuzu tarihinde değil, ... tarihinde dava konusu işlerin tamamlandığını, ödemenin ... tarihinde yapılmış olması iş tesliminin anılan tarihte yapıldığına delil teşkil etmediğini, bu sebeple ... tarihine kadar gecikme tazminatı talep edilemeyeceğini, sözleşme kapsamındaki işlerin tesliminin gecikmesinin tamamen davacının projenin yapım aşamasındaki ilave iş ve/veya değişik iş taleplerinden kaynaklandığını, müvekkilin herhangi bir kusurunun olmadığını, somut olayda sözleşmede teslim tarihinin ... yazması sebebiyle (kabul anlamına gelmemek üzere) iş tesliminde gecikme olduğu düşünülse dahi, anılan gecikme tamamen davacının sözleşme kapsamındaki işlerde değişiklik taleplerinden kaynaklı olup, bizzat kendisi tarafından yazılı olarak talep edilen değişiklikler/ilave işler sebebiyle müvekkile herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, yapılacak olan incelemede yalnızca ... tarihli değişikliğe konu işlerin değil. davacının diğer değişiklik taleplerine konu tüm işlerin de ne kadar sürede yapılacağının hesaplanmasını ve bu sürelerin de sözleşmede belirtilen teslim süresine eklenmesini talep ettiklerini, davacı tarafından talep edilen değişiklikler sebebiyle yaşanan gecikmede müvekkilden kaynaklı herhangi bir kusur olmadığı gibi bilakis bu değişiklikler sebebiyle oluşan fazla imalat bedellerinin davacı tarafından müvekkile ödenmemesi sebebiyle asıl müvekkil mağdur olduğunu, bu sebeple, müvekkil tarafından davacıya karşı yapılan fazla imalat bedellerinin tahsili için Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından alacak davası açıldığını, davacı sözleşmenin imzalanmasından itibaren tam 5 yıl geçmiş olmasına rağmen kötü niyetli olarak ve taraflarınca açılar davaya misilleme amaçlı işbu davayı açtığını, söz konusu davanın halen derdest olduğunu, bilirkişi incelemesi yapıldığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce heyet raporuna itirazlar da göz önüne alınarak, asıl dosya bakımından ek rapor, birleşen dosya açısından ise yeni bir inceleme yapılması için aynı bilirkişilere dosya tevdi edilerek rapor/ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Kök raporda taraflarca yapılan itirazların değerlendirilmesi, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme ve dava dosyasındaki diğer belgelerin heyetince incelenmesi ile keşif sırasında taşınmazlarda yapılan tespitler ve ölçümler neticesinde yüklenici tarafından yapılan imalatlarla ilgili ilave işlerin bedelleri sözleşme fiyatları ve işin yapıldığı tarihlerdeki serbest piyasa fiyatları ile hesaplandığı; Yüklenici ... tarafından yapılan fazladan işlerin bedelinin işin yapıldığı ... yılı itibariyle (malzeme, işçilik dahil) ... TL (KDV dahil) olduğu, ... TL ödemenin mahsubu ile bakiye fazla imalat alacağı ... TL hesaplandığı, işin bitirilmesi gereken ... tarihi ile yüklenici tarafından işin bitirildiği tarih olan ... tarihleri arasındaki 23 günlük gecikme için sözleşmede belirlenen gecikme cezasına göre hesaplanan toplam ... TL ‘nin yüklenici tarafından işverene ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Mahkememizce aşamalarda, yine mahkememizin ... esas sayılı dosyadaki yargılamanın sonucunun beklenmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davacı ..., davalı ...olup, dava, tazminat talebinden ibarettir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında imzalanan ... tarihli sözleşme ve ekinde yer alan "..." başlıklı sözleşme ile, müvekkile ait ... mah. ... no: ... .../... adresindeki binanın ... ve ... işleri ve yine ... içinde ...mm ...+... mm ... yapım işinin davalı tarafından sözleşme ekleri ile üstlenildiğini, davalının işi yaptığını ancak işin tesliminin yapılmadığını, müvekkil tarafından yerinde yapılan incelemede binanın dış cephesinde yer alan pencerelerin açılır kapanır kollarının ve kilit tertibatının çalışmadığı, yine balkonlarda yer alan ... nın açılıp kapanmadığı, bir kısmının tümü ile kapanmadığı, hava ve su geçirdiği, en önemlisi taraflar arasındaki sözleşmede bu sistemlerin ... Marka olacağı kararlaştırılmasına rağmen davalı şirket tarafından ... marka takıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ekte sunulan ... tarihli yazı ile ayıplı imalatı davalı şirkete bildirdiğini ancak davalı tarafından ayıpların giderilmemesi üzerine Antalya ... Sulh Hukuk mahkemesinin ... d.İş esas sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, tespit sonucu ayıpların tespit edildiğini, bu aşamadan sonra müvekkilinin binayı kullanmaya bayladığını, bu kez de binada ısı kaybı olduğunu, güneş vurduğunda aşırı sıcaklık girdiğini fark etmesi üzerine camların ısı yalıtım olup olmadığının tespiti ancak bir uzman tarafından anlaşılabileceğinden bir uzmana yerinde inceleme yaptırdığını, camların sözleşmeye uygun olmadığının belirtilmesi üzerine Antalya ... Sulh Hukuk mahkemesinin ... d.İş esas sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, raporun ekte olduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak sonuç alınamadığını beyan ederek; şimdilik ... TL zararın tespit raporunun davalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın eksik harç ile açıldığını, tamamlanması gerektiğini, taleplerin zaman aşımına uğradığını, işte bir ayıp olduğu düşünülse dahi bunun gizli bir ayıp değil, kullanıla anlaşılabilecek veya üzerindeki etiketten anlaşılabilecek ayıplar olduğunu, davacının kendi onayı ile yapılan proje değişikliğini sebep gösterip hatta bu durum ayıplı ifa addedip müvekkilden zarar talep etmesinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, iddia edilen ayıpların teknik inceleme ile anlaşıldığı beyanının ise davacının basiretli iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü, kendilerinin de mühendis olması karşısında doğru olmadığını, kanatlar takıldığında ... arızalı olmadığını, müvekkil tarafından takılan tüm ... nın ve diğer aksesuarların, tespit isteyene çalışır vaziyette teslim edildiğini, ... arızalı ise bunun sonradan ortaya çıktığını, ... neredeyse tamamının arızalı çıkmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, iddia edilen arızaları düzeltmek istediklerini ancak müvekkilin binaya girmesine izin verilmediğini, kullanılan markanın aynı firmaya ait olduğunu ve onun garantisi altında olduğunu, faize itiraz ettiklerini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yargılama sonunda; Davanın kabulü ile, ... TL'nin (KDV dahil) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Antalya BAM ... HD'nin ... esas, ... karar sayılı ilamında özetle; yargılama giderleri konusunda bir değişiklik yaparak, mahkeme kararını diğer yönlerden yerinde bulmuştur. BAM ilamında ayrıca özetle; Dava dilekçesinde açıkça işin yapıldığının belirtilerek davacının yerinde yaptığı incelemelere göre, ayıpların belirlenerek tespit talebinde bulunulduğunun ileri sürülmüş olmasına göre yapılan işin son fatura düzenlendiği tarihi itibari ile (...) teslim edildiğinin kabulü gerektiği, Davacı tarafından Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyasında ... tarihi itibariyle tespit talebinde bulunulduğu, raporun davalıya tebliğ edildiği, eldeki davanın da ... tarihinde açıldığının anlaşılmış olmasına göre davanın işin niteliği gereği (taşınır mal) 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde açıldığı, davacı tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığı; Davalı tarafın cevap dilekçesinde fazla imalat nedeniyle ödenmeyen ... TL bakiye alacağın kaldığını savunmuş ise de davacı sözleşme kapsamında yapımı gerçekleştirilen işler nedeniyle ayıp giderim bedeli talep ettiği; ayrıca davalı tarafın bakiye alacağın mahsubu yönünde savunma da ileri sürmeyip bu konudaki talep ve dava haklarını saklı tuttuğu, bu durumda sözleşme dışı fazla imalat nedeniyle davalının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının araştırılmasının sonuca etkili olmayacağı hususları da belirtilmiştir. BAM incelemesinden geçen bu hususlar kesinlik kazanmıştır.
Aşamalarda, tarafların ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporuna itirazlarının değerlendirilmesi ve mahkememizin BAM incelemesinden geçen ... esas sayılı dosyasındaki anılan tespitlerin iş bu uyuşmazlığa etkisinin incelenmesi için tekrar ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporunda özetle; Raporun ... ... başlıklı bölümünde dava dilekçesindeki talep gereği herhangi bir hesaplama yapılmadığı, Sebebinin ise, taraflar arasında Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda ... nın sözleşmeye uygun olmadığı, sökülerek yeniden takılması için bedel belirlenmesi olduğu itirazları bakımından; Antalya ...Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında hazırlanmış olan bilirkişi raporunda ... nın sözleşmeye uygun olmadığı ve bu ... ların sökülerek sözleşmeye göre yeniden yapılması için bedel belirlendiği sözleşmeye uygun olmayan ...ların değiştirilmesi bedeli ...nin yerindeki ölçüsü olan ... m2 için söküm ve yeniden yapılması hesaplaması yapıldığı dolayısıyla fazla imalat içinde ... değişim bedeli hesaplandığının anlaşıldığı; Kök raporda sözleşmedeki miktardan daha fazla yapılan ... hariç diğer tüm imalatların (... ...,montaj elemanları vb.) hesaplamalara dahil edildiği; ... cephedeki fazla imalat yapılan kısımdaki ...ların ise heyetçe yapılan hesaplamalara dahil edilmediği; Ek raporda fazladan yapılan ... imalatlarının da hesaplamalara dahil edileceği; Sözleşmeye uygun olmayan ...ların değiştirilmesi bedeli Antalya ...Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının konusu olduğu ve bu dosya kapsamında bilirkişilerce bedelin belirlendiğinin anlaşıldığı; Fazladan yapılan ... cephe ... (... mm ...+... mm ...+... mm ...) imalatı tutarı sözleşme fiyatları ile (iskontolu): ... m2 x ... TL/m2 x (...- ...)= ... TL+KDV (KDV dahil: ... TL) olarak hesaplandığı; İtiraza konu diğer teknik hususların 1. Ek raporda detaylı olarak değerlendirildiği, bunları tekrar ettikleri; Birleşen dava ile ilgili olarak davacıın, ... tarihli ... hesabından yapmış olduğu paylaşımdan, işin teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığının ileri sürülüğü; Kök raporda, cevap dilekçesi ekinde bulunan ... ve ... kayıtları olduğu anlaşılan yazışmalarda; yüklenici firmanın artan imalatlarla ile ilgili detay projelerini hazırlayıp işverene onaya sunduğu, söz konusu dokümanlarda en son onaya sunulan projenin ... tarihinde işverence onaylandığı, bu tarihe 35 gün makul sürenin ilavesi ile işin bitmesi gereken tarihin ... olduğu, yüklenici tarafından imzalanmış olan ... tarihli tahsilat makbuzundan anlaşıldığı üzere işin tamamlanarak kabulü ve hesap kesimi ... tarihinde yapıldığı, bu tarihten önce yüklenicinin işin eksiksiz olarak tamamlandığına ve kabule hazır olduğuna dair işverene yaptığı bir başvuru olmadığı, dolayısıyla teslim tarihinin ... tarihi kabul edilerek ... TL gecikme cezası hesaplandığı; Davacının ... paylaşımının işin teslim edildiğine ilişkin bir delil olduğunun mahkemece kabul edilmesi halinde herhangi bir gecikme olmayacağından, gecikme cezasının da hesaplanmayacağı; Mahkemenin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin BAM kararında, “… yapılan işin son fatura düzenlendiği tarih itibari ile (...) teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir.” şeklinde bir tespit yapılmış olduğunun görüldüğü; Ancak, davacı yüklenici tarafından dahi işin tesliminin bu tarihten neredeyse bir ay sonrasında, yani ... tarihinde yapılmış olduğu ileri sürüldüğü; BAM kararına konu ... Esas sayılı dosyası, ayıba ilişkin olarak iş sahibi tarafından açılmış bir dava olup fazla imalat hususu dava konusu olmadığından, buna ilişkin de bir değerlendirme de (fazla imalatın işin süresine etkisi vs.) yapılmadığı; Nitekim, bu hususun BAM kararında; “Ayrıca davalı taraf bakiye alacağın mahsubu yönünde savunma da ileri sürmeyip bu konudaki talep ve dava haklarını saklı tutmuştur. Bu durumda sözleşme dışı fazla imalat nedeniyle davalının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması sonuca etkili olmayacaktır.” şeklinde belirtildiği; sonuçta, kök raporda yapılan hesaplamada değişikliğe gidilecek bir husus bulunmadığı; Davacının itirazında belirtilen ... hesabından yapılan paylaşım hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu; Sonuç olarak; Kök raporda taraflarca yapılan itirazların değerlendirilmesi, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme ve dava dosyasındaki diğer belgelerin heyetimizce incelenmesi ile keşif sırasında taşınmazlarda yapılan tespitler ve ölçümler neticesinde yüklenici tarafından yapılan imalatlarla ilgili ilave işlerin bedelleri sözleşme fiyatları ve işin yapıldığı tarihlerdeki serbest piyasa fiyatları ile hesaplandığı; yüklenici ... tarafından yapılan fazladan işlerin bedelinin işin yapıldığı ... yılı itibariyle (malzeme, işçilik dahil) ... TL (KDV dahil) olduğu, ... TL ödemenin mahsubu ile bakiye fazla imalat alacağının ... TL hesaplandığı; işin bitirilmesi gereken ... tarihi ile yüklenici tarafından işin bitirildiği tarih olan ... tarihleri arasındaki 23 günlük gecikme için sözleşmede belirlenen gecikme cezasına göre hesaplanan toplam ... TL ‘nin yüklenici tarafından işverene ödenmesi gerektiği hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda,... tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu rapor, tüm dosya incelenerek ve ayrıca mahkememizin BAM incelemesinden geçen ... esas sayılı dosyasındaki tespitler de göz önüne alınarak hazırlanmıştır.
Davacı/birleşen dosya davalı vekili aşamalarda taleplerini belirli hale getirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi rapor içerikleri, ... tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporundaki hesaplamalar, mahkememizin BAM incelemesinden geçen ... esas sayılı dosyasındaki tespitler dikkate alınarak, asıl dava bakımından davanın kabulü ile, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava bakımından; davanın kısmen kabulü ile; ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki; asıl davada, dava dilekçesinde açıkça davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı belirtilmiştir. Dava dilekçesinde de dava belirsiz alacak davası olarak nitelenmekle beraber, davanın niteliği gereği belirsiz alacak davası olarak yargılama konusu talepte bulunmakta hukuki yarar vardır. Belirsiz alacak davasında, dava açılmakla, alacağın tümü için zaman aşımı kesilir. Bu nedenle, davalının asıl davada davalınını zaman aşımı def-i yerinde değildir. ( Pekcanıtez, H.: İşçilik Alacaklarında Belirsiz Alacak Davası, Prof. Dr. Turhan Esener Armağanı, 1. İş Hukuku Uluslarası Kongresi, s. 224). Hak düşürücü sürenin geçtiğine yönelik itirazlar da hukuken yerinde bulunmamıştır. Ayrıca faiz başlangıçta tarihleri konusunda, net bir talep olmadığından, dava tarihi esas alınmıştır.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
(ASIL DAVA BAKIMINDAN)
1-Davanın KABULÜ İLE, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ve aşamalarda yatan ... TL tamamlama harcı toplamı ... TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye kalan ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça birleştirme kararı öncesi dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi-keşif ücreti gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyada birleştirme kararı sonrası yapılan posta-tebligat-bilirkişi ücretleri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
(BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN)
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gerekli ... TL harcın, davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, arta kalan harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça birleşmeden önce ve sonra yapılan toplam posta/tebligat/bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin haklılık durumu gereği; ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin, haklılık durumu gereği ... TL'sinin davalıdan; ... TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, Davacı- birleşen dosya davalı vekili ... ve davalı- birleşen dosya davacı vekili ...'in yüzüne karşı, asıl dava yönünden kesin, birleşen dava yönünden davacı bakımından kesin, davalı bakımından kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır