T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/622 Esas
KARAR NO: 2022/312
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2021
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında yapılan ... ve ... Tarihli hizmet sözleşmelerine göre müvekkil şirket tarafından işletilen kuyum mağazasına davalı acenta tarafından getireceği her bir müşteri (...) için müvekkilimizin hizmet bedeli ödemeyi üstlendiği, buna mukabil aynı sözleşmeler ile davalının ... müşteri (...) getireceği taahhüt edilmiş olmasına rağmen sözleşmenin sona erdiği ... tarihi itibariyle taahhüt etmiş olduğu ... müşteriyi (...) getirmemiş bulunduğunu, Müvekkilimiz tarafından ... USD Amerikan Doları ... tarihinde davalının bildirmiş olduğu banka hesabına yatırıldığını, edimini yerine getirdiği halde, davalı anılan sözleşmelerden doğan ... müşteri (...) getirme taahhüdünü sözleşme süreleri için de gerçekleştiremeyerek temerrüde düşmüş bulunduğunu, anılan sözleşmeler çerçevesinde müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ve davalının çalışanları tarafından imzalanan ... belgelerine göre sözleşme süresi için de ... müşteri (...) getirildiği oysa ... müşteri (...) taahhüt edilmesi karşısında, müvekkilimizden almış oldukları ...USD Amerikan Doları karşılığı müşteri (...) getirilmemiş olup; sözleşmeye uygun davranmadığı anlaşıldığını, müvekkil şirkete getirmiş olduğu müşteri (...) karşılığının ...USD Amerikan Doları olduğu davalı uhdesin de haksız ve fazla bulunan ...USD Amerikan Doları avans iadesi ödemesinin bulunduğunu, sözleşme gereği ödemesi gereken avans iadesini ödemediğini, ... tarihi itibariyle işleyecek faiz ile birlikte sorumlu olduğunu, davalıya gönderilen Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının vaad ettiği müşteri(...) sayısının gerçekleştirilmediğinin bildirildiği, davalı tarafından da Bakırköy ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile "sözleşme bitiş süresinin ... tarihi olduğunu, cari mutabakatın sözleşme bitiminde gerçekleştirilecektir" şeklinde ihtarnameye cevap verdiği, ... tarihli sözleşmenin 4-Ücret başlıklı maddesinin son fıkrasında sözleşme süresi sonun da cari hesap bakiyesi alacaklı olan tarafın banka hesabına 1 hafta için de ödenir düzenlemesinin bulunduğu, böyle bir durum da davalının kendi bildirdiği tarihte mutabakat için girişimde bulunmadığını, Davalıya gönderilen Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme süresinin sonun da vaat edilen ... müşterinin getirilmemesi nedeniyle temerrüde düştüğü, müvekkilimizden aldığı avansın iadesi istenilmiş, anılan tebliğat davalının bilinen ... adresine ayrı ayrı gönderilmiş tamamında tebligat iade gelmiş ise de taraflarca akdedilen ... tarihli sözleşmenin ...maddesinde düzenlenen tebligat başlıklı maddesin de taraflarca bildirilen adresin tebliğ adresi kabul edilmesi karşısında davalının "..." adresine yapılan tebligat geçerli olduğunu, taraflar arasında ki sözleşme de hizmet bedelinin yabancı para birimi olan Amerikan Doları USD üzerinden verildiği ve alacağı konu avans ödemesinin de dolar üzerinden yapılmış olması karşısında dava konusu ettiğimiz alacak talebimiz, seçimlik hakkımız nedeniyle yabancı para birimi olarak belirlenmiş olup; fiili ödeme gününde ki kur üzerinden tahsilini ve alacağa 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır düzenlemesi nedeniyle bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini, arabuluculuğa başvurduklarını, anlaşma sağlanamadığını, Davamızın kabulü ile ... Amerikan Doları USD avans iadesi alacağının ... tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle fiili ödeme gününde ki kur üzerinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan ... ve ... tarihli hizmet sözleşmesinde davalının edimini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeden kaynaklı ön ödeme alacağının bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyası celbedilerek incelenmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşme ve ... tarihli revize sözleşme incelendiğinde ...-... süreli hizmet sözleşmesinin ücret başlıklı maddesinde " ...-... tarihleri arası acentanın mağazaya getirmiş olduğu toplam ... ... karşılığı, ... başı ...USD'den hesaplanan ... USD tutarında alacağı oluşmuş olup, bu tutar ... tarihinde verilen avanstan mahsup edilmiştir. Buna göre yeni dönem anlaşmasına esas avans tutarı ...USD'dir.......Mutabık kalınmaması haline mağaza verileri geçerli kabul edilecektir." fesih başlıklı maddesinde ise " sözleşmenin süresi hitamında herhangi bir ihtara gerek olmaksızın son bulacağı" düzenlemelerinin bulunduğu, davacı şirket tarafından ... aracılığı ile ... tarihinde ...USD avansın davalı şirkete gönderildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi rapor ve ek raporları ile davalının davacıya ait mağazaya getirdiği turist sayısının ...- ... tarihleri arasında turist rehberinin imzaları bulunan "..." adlı belgelere göre ... turist olduğu, ... turist için ... USD olduğu, davacının fazla keşide edilen faturaya ait KDV kesintisi nedeniyle, davacının gerekenden fazla KDV ödemesi yaptığı, bu nedenle ... USD'nin davacı tarafa iade edilmesi gerektiğinin tespit ve rapor edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce de bu raporlar denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.
Kural olarak sözleşmeye konu hizmeti sözleşmeye uygun olarak yapıp teslim ettiğini ispat külfeti edimi yüklenene aittir. Yukarıda açıklanan sözleşme metinleri ile; davalı şirket tarafından belli miktarda turist getirileceğinin taahhüt edildiği, davacının da her bir turist için ... USD ödemeyi vaad ettiği ve toplam bedelin avans olarak davalıya ödendiği sabittir. Bilirkişi aracılığı ile incelenen taraf delilleri nazara alındığında belirlenen tarih aralığında davalı tarafça sözleşmede taahhüt edilen turist sayısının yakalanmadığı, uyuşmazlık halinde mağaza verilerinin geçerli olacağının da sözleşme ile kararlaştırıldığı, davacı tarafça fazla ödenen ... USD’nin dava tarihinden fiili ödeme tarihine kadar 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği kamu bankalarının USD cinsinden ... yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Belirtmek gerekir ki; Döviz alacağına ilişkin davada, hüküm altına alınan döviz için alınması gereken nispi karar harcının matrahının hesaplanmasında hükmolunan döviz cinsinin dava tarihindeki efektif satış kuru esas alınır (Yargıtay ... HD., ... E., ... K.) Ayrıca, mahkemece hükmedilen yabancı para alacağının, vekâlet ücretinin talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki döviz kuru karşılığı bulunarak Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ... HD., ... E., ... K.) Mahkememizce karar ve ilam harcı ile vekalet ücretinin hesaplanmasında dava tarihindeki yabancı paranın Türk lirası karşılığı üzerinden (dava tarihi ... tarihi itibari ile USD efektif satış kuru= ... TL) karar tarihindeki tarife dikkate alınarak hesaplama yapılmak suretiyle hüküm tesis edilmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanı KABULÜ İLE; ... USD’nin dava tarihinden fiili ödeme tarihine kadar 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği kamu bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... harçtan peşin olarak alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...- TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan ...-TL tebligat posta gideri ...-TL ilk dava gideri, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Davacı tarafından kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili Av. ... ile e- duruşma talep eden davalı vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı