T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/63 Esas
KARAR NO: 2022/270
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 04/02/2021
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş. müvekkil şirket ... İnş. Taah. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine, Antalya Genel İcra Dairesi’nin ... sayılı dosyası ile 14.12.2020 tarihinde, icra takibi başlatıldığını, .davalı tarafından bahsi geçen takibin gerekçesi olarak, 05.01.2020 tarihinde müvekkil şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın ... adına kayıtlı ... plaka sayılı araç ile kazası ve bu kazadan kaynaklanan hasar tazminatı gösterildiğini, Müvekkil şirketin, alacaklı olduğunu iddia eden ... Sigorta A.Ş.’ye herhangi bir borcu bulunmadığını, Müvekkil şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araç 29.07.2019 ile 29.07.2020 tarihleri arasında ... No’lu poliçe ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, hasarlı trafik kazalarında kusursuz tarafın zararları, kusurlu tarafın trafik sigortası tarafından karşılandığını, nitekim bahsi geçen kaza sebebiyle de, 15.04.2020 tarihinde, müvekkil şirket adına kayıtlı aracın sigortalı olduğu ... Sigorta A.Ş. tarafından, kazanın diğer tarafı ... plaka sayılı araç sahibi ...’e ödeme yapıldığını, daha sonra, ödenen bu bedel ... Sigorta A.Ş. tarafından Antalya Genel İcra Dairesi’nin ... sayılı icra takibi ile müvekkil şirkete rücu edildiğini, Davalı ... Sigorta A.Ş.’nin alacaklı olduğunu iddia ettiği asıl alacak miktarı olan 12.062,00 TL de, müvekkil şirkete ait ... plaka sayılı aracın sigortalı olduğu sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. tarafından, 15.04.2020 tarihinde, ... plaka sayılı araç sahibi ...’e yapılan ödemeye dahil olduğunu, Davanın kabulü ile, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafça müvekkil şirket adına yapılan Antalya Genel İcra Dairesi ... sayılı haksız takibin iptaline, alacak miktarının % 50’ si kadar yapılan haksız takip sebebiyle oluşan zararın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, davacı-borçlu aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçmiş olup davalıya örnek no 7 ödeme emri tebliğ edildiğini, Davacı- borçlu tarafça takibe,borca ve fer’ilerine itiraz edilmediğini, takibin kesinleşmediğini, Dava dışı sigortalı ...'ün maliki bulunduğu ... plakalı araç, Müvekkil Şirkete 07.02.2019 başlangıç tarihli Kasko Sigortalı olup 05.01.2020 tarihli trafik kazasında davacı şirketin maliki bulunduğu ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ... istikametine ... Üzerinde seyir halinde iken virajda aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek önce aracın sağ yan kısımları ile No: 66 önünde bulunan çöp kutularına çarparak orta refüja doğru savrulduğu esnada aracın sol yan kısımları ile de yine aynı istikamette ve sol şeritte seyir halinde bulunan sürücü ... idaresindeki ... plakalı ticari otonun sağ ön far ve tampon kısımlarına çarpması neticesi her iki araçta orta refüj üzerinde bulunan narenciye ağacına çarpmaları neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Ölümlü Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı K.T.Kanununun 52/1-B (Aracın hızını yol, hava ve teknik özelliklerin gerektirdiği şartlara uymamak ) bendini ihlal ettiği sürücü ...'ün ise kaza da kusurunun olmadığı belirtildiğini, Müvekkil şirket tarafından 05.01.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle zarar gören dava dışı sigortalı ...'e kasko sigortasından 01.04.2020 tarinde 45.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme neticesinde ilk olarak 4.350,00 TL lik kısım için müvekkil şirket tarafından davacı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup anılan dosya davacı firma tarafından ödendiğini, Sigortalıya ödenen hasar tazminatından 12.062,00 TL lik kısım için ise Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosyası ile takip başlatılmış olup davacı tarafça itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, Haksız açılan davanın reddine, davacının icra takip çıkışının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafın davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketinden ve dava dışı ... sigorta şirketinden hasar dosyaları ve ödeme evrakları celbedilmiş, araç tescil kayıtları ilgili emniyet müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta eksperi bilirkişi 19/09/2021 tarihli raporunda sonuç olarak;
1)Uyuşmazlık konusu aracın 05/01/2020 tarihli kazası neticesi ... plakalı araç üzerinde oluşan hasar miktarı 45.000,00 tl (kdv hariç) olduğu
2)Söz konusu aracın kaza tarihi itibarıyla karayolları mali sorumluluk sigorta teminat bedeli 41.000,00 TL olduğu
3) Kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza anında ... sigorta tarafından
Karayolları zorunlu trafik sigortası ile teminat altına alınmış olduğu
4) Kusur neticesi ilgili şirketin öncelikle trafik sigortası limitleri üzerinde kalan 4.350,00 TL için yasal işlem yaptığı ve bu bedelin tahsilatının yapılmış olduğu
5)Yasal işlem neticesi kalan bedeli için kusurlu aracın trafik sigortasından 28.938,00 TL ödeme yapıldığı (herhangi bir dekont yada ödeme emri mevcut değildir)
6)Yine davacı tarafından sunulan 23/03/2021 tarihli dilekçedeki bilgilere dayanarak aynı şirket tarafından 15/04/2020 tarihinde 12.062,00 tl ödeme yapıldığı ve bu ödemeye dair yapı kredi bankasına ait dekontun dosya içinde mevcut olduğu fakat açıklama ödemenin ruhsat sahibi olan ...'e yapıldığı bilgisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla bu bilgiye göre bu ödemenin ...'e yapılması demek bu rakamın muhtemelen değer kaybı ödemesi olması ihtimalini ortaya çıkarmaktadır. Kaldı ki rücu işlemini yapan ... sigorta olması sebebi ile gerçekte rücü hasar ödemesi olsaydı bu rakam Kasko poliçesi olan ... sigortaya yapılması gerekmekte idi
7) Tüm bu bilgiler doğrultusunda ilgili araç için kusurlu taraf adına 4.350,00 TL yasal takip 28.938,00 TL ... sigortaya ödene rücu bedeli 12.062,00 sigortalı ödenen bedel olmak üzere 45.350,00 TL ödeme ... sigorta ve kusurlu taraf ödeme yapmıştır. Ödenen hasar bedelinin 45.000,00 TL olması sebebi ile ... Sigorta A.Ş.nin bu hasar için 12.062,00 TL bakiye alacağının kaldığı sonuç ve kanaatine varmıştır.
Sigorta eksperi bilirkişi 30/12/2021 tarihli ek raporunda sonuç olarak; Kök raporumunda herhangi bir değişiklik olmadığını bildirmiştir.
Davacı vekili 28/04/2021 tarihli dilekçesi ile takip dosyasında talep edilen 17.284,46-TL bedelin ödendiğini davaya istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.
Kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, davalının dayandığı hukuki ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir. Davalı alacaklı varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiden kendi lehine çıkar sağlamak durumunda olduğundan, bu ilişkinin varlığının borçlu tarafından inkar edilmesi halinde, ilişkinin mevcudiyetini ispat etmek davalı alacaklıya düşer. Fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer .
Tüm açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı alacaklının davacı borçlu hakkında ilamsız takip yoluyla Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlattığı takibin 12.062,00-TL asıl alacak, 1.145,06-TL işlemiş faiz ile birlikte toplamda 13.207,06 TL alacağa ilişkin olduğu, borcun sebebi olarak 05.01.2020 tarihli trafik kazası nedeniyle sigortalı ... plakalı araç malikine kasko sigortasından ödenen hasar tazminatının gösterildiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın 07/02/2019-07/02/2020 tarihleri arasında zmms yapıldığı, 05/01/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan diğer aracın ... plakalı araç olduğu ki bu aracın dava dışı ... sigorta tarafından poliçe ile teminat altına alındığı, ... plakalı aracın davacı borçlu şirket adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Maddi hasarlı trafik kazası sonrasında davalı alacaklı sigorta şirketi tarafından sigortalısına 45.000,00-TL onarım bedeli ödemesinin yapıldığı, rücu işlemleri kapsamında Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasından 4.350,00-TL tahsilatın yapıldığı, dava dışı ... sigorta şirketi tarafından 28.938,00-TL ödemenin yapıldığı, bakiye 12.062,00-TL'nin kaldığı anlaşılmıştır. Davacı borçlu ... sigorta şirketi tarafından dava dışı araç maliki ...'e talep edilen miktarın ödendiği iddiasında bulunmuş ise de; ödemenin doğrudan ...'e yapıldığı, celbedilen evrakların arasında kara taşıtları yeniden değerleme ve değer kaybı raporuna istinaden dava dışı şahsa ödemede bulunulduğu, takip dosyasında talep edilen kısmın hasar bedeli olup, ...'e yapılan ödemenin değer kaybına ilişkin olduğu kanaatine varılarak, davacının halen bakiye 12.026,00-TL borcunun devam ettiğinden davanın reddine, şartları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70-TL harçtan, peşin olarak alınan 225,55-TL mahsubu ile bakiye 144,85.-TL harcın kararın kesinleşmesinin ardından istem halinde DAVACIYA İADESİNE
4- Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.320,00 TL nin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı