T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/652 Esas
KARAR NO: 2022/981
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/11/2021
KARAR TARİHİ: 27/12/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü saat 02:30 sularında, davalılardan ... sevk ve idaresinde bulunan diğer davalı ... Anonim Şirketi'nin sigortaladığı ... plakalı araç ile ... Bulvarı yönünde seyir halinde iken, ... Kavşağı'na geçeceği sırada, ... Caddesi'nden ... yönüne karşıya geçmekte olan maktül (TC:...) ...'nın kullandığı bisiklete çarpmış ve bu yolla ölümüne neden olduğunu, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosyada görülmüş ceza davasında sanık ...'ün taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı cezalandırılmasına karar verildiğini, karar Antalya BAM tarafından onanarak kesinleştiğini, sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını , başvuru neticesinde cevap alınamadığını, arabuluculuğa da başvurduklarını anlaşma sağlanamadığını, 6100 sayılı yasanın 107.maddesi gereği, davacıların, davalılardan isteyebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi itibariyle hesap edilemeyeceği görülmüş ve bu yolla bu kişiler için istenmiş maddi tazminat yönünden (destekten yoksun kalma tazminatı)HMK 107. Maddesi gereği belirsiz alacak davasına konu edildiğini,
6098 sayılı yasanın 53.maddesi ve ilgili maddeleri gereği maddi tazminat olarak destekten yoksun kalma tazminatı, 56. Maddesi gereği her bir davacı için manevi tazminat istenmiş, zararlandırıcı sonucun haksız eylemden kaynaklandığı ve bu nedenle tazmin sorumluluğunun eylem tarihi ile başladığı görülmüş ve bu yolla faiz başlangıç tarihi olarak davalı ... için olay tarihi, davalı sigorta şirketi için ZMMS başvurusunun bu kişiye ulaştığı tarihi izleyen 8.günün sonu gösterilmiş, davanın görülmesi sırasında, davalılardan ... için davadan alınması beklenen olası kararının icrasını fiilen olanaksız hale getirmelsi yönündeki güçlü olası eylemlerini etkisizleştirmek ve bu yolla davacıların güçlü olası alacaklarının tahsilini güvence altına almak için 6100 sayılı yasanın 391 ve devamı maddeleri gereği teminatsız olarak ihtiyati tedbir, fakat bunun kabul görmemesi halinde ise 2004 sayılı yasanın 257 ve devamı maddeleri gereği teminatsız olarak ihtiyati haciz talep ettiklerini, Maktülün babası ... ile maktülün annesi ... olay nedeniyle olası desteklerini yitirdiklerini bu nedenle değeri belirlendiği zaman arttırılmak üzere; Davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... (beşbin ) TL sı , davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi ,Davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... (...) TL sı ,davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi, ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir ” şeklindeki 56.maddesi gereği davacılar yararına manevi tazminat talep edildiğini, Zararlandırıcı sonuca, davalıların kusurlu/yapmama (işyerinde gerekli güvenlik önlemlerini almama ) şeklindeki eylemleri/eylemsizlikleri neden olduğunu, Davacı ... Evlat acısıyla yanan baba için ... (...) TL sı, Davacı ... Evlat acısı annesi/davacıyı mahvettiğini, bu bağlamda davacı için ... TL (...) TL sı, manevi tazminatın davalılardan ...'den alınarak davacılara verilmesini, Davacı ... için, değeri belirlendiği zaman arttırılmak üzere destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... (... ) TL ,Davacı ... için değeri belirlendiği zaman arttırılmak üzere destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... (...) TL sının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara payları oranında verilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazları olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu mahkemeleri olduğunu, Uyuşmazlık konusu özetle; ... tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...sevk ve idaresindeki bisikletin çarpışması neticesinde ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini Kaza sonucunda; bisiklet sürücüsü ...'nin vefat etmesi nedeniyle davacıların, kendilerinin desteğinden yoksun kaldıklarından bahisle destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebiyle müvekkil sigorta şirketi aleyhine işbu dava açıldığını, müvekkil sigorta şirketine, usulüne uygun yapılmış bir başvuru bulunmadığını, Davacı tarafından sunulan evraklar arasında "Veraset ilamı" ve "Anne ve baba bilgisini de gösterir güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği" bulunmadığını, Davacının talebinin müvekkil sigorta şirketi tarafından değerlendirilebilmesi için; belirtilen evrakların eksiksiz bir şekilde sunulması, en azından talep halinde tamamlanması gerektiğini, Davacı tarafından ZMMS Genel Şartlarında belirtilen evraklarla başvuru yapılmadığından; ilgili talebi de müvekkil şirket tarafından değerlendirilemediğini, Dolayısı ile herhangi bir başvuru söz konusu olmadığından dava şartı yerine getirilmediğini, dava şartının yerine getirilmediği her türlü izahtan varestedir. Bu nedenle müvekkil aleyhine açılan işbu Davanın reddedilmesi gerektiğini, Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu, 2918 sayılı KTK’nın 85/1 ve ZMMS (Trafik) poliçesi genel şartlarının 1. maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve police limiti ile sınırlı olduğunu, faiz başlangıç tarihi olarak müvekkil sigorta şirketine yapılan başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası kabul edildiğinden, dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, Davacının manevi tazminat talebinin teminat dışı olması sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’ nın A.6 Maddesinde teminat dışında kalan haller sayıldığını, müvekkil sigorta şirketi aleyhine açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsedilmiş olan hususları kesinlikle kabul etmediklerini, yaşanılan bu talihsiz kazada müvekkilin tali de olmak üzere herhangi bir kusuru bulunmadığını, kazanın meyadan gelmesinde asli ve tam kusurlu olan taraf maktülün kendisi olduğunu, söz konusu talihsiz kazanın meydana gelmesi sonrasında yapılan tahlillerde, müvekkilim ...’ün alkosüz olduğu tespit edildiğini, maktüle alkol tespiti yapılmadığını, ceza mahkemesi kararına esas teşkil eden bilirkişi raporunda bisiklet sürücüsünün üzerinde ve biskletinde herhangi bir yansıtıcının olmadığı hususu belirtilmediğini, ayrıca bisiklet sürücüsü seyir halindeyken kafasına kapşonunu geçirip, kulağında kulaklık ile müzik dinlediğini, bisiklet sürücüsünün bu şekilde seyir halindeyken söz konusu kaza meydana geldiğini, müvekkilin kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkil, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmış, gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, bisiklet sürücüsü fasılalı yanan kırmızı ışıkta durup, konrtol ederek geçmesi gerekirken, dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde hiç durmadan ve yolu kontrol etmeden kavaşağa girmiş yine kendi üzerinde, bisikletinde herhangi bir yansıtıcının olmaması, kulağında kulaklık, başında kapşonun bulunmasından ötürü bu kaza gerçekleştiğini, maktul bisiklete korumasız ve kasksız olarak bindiği için ağır yaralanmış ve hastanede vefat ettiğini, ağır yaralanmasının sebebi şiddetli bir çarpışmadan ötürü değil maktulün kasksız ve korumasız olmasından dolayı olduğunu, gerçekleşen kazada vekiledenin bir kusuru bulunmadığını, müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmamasından kaynaklı olarak karşı tarafın talep etmiş olduğu destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile fahiş miktarda gösterilmiş olan manevi tazminat talebini kabul etmediklerini, talep edilmiş bulunan maddi ve manevi tazminatın hukuksal dayanağını olmadığını açılı bulunan davayı kesinlikle kabul etmemek ile birlikte müvekkil asgari ücret ile geçimini sağlamaya çalışmakta olup talep edilen maddi ve manevi tazminat müvekkilin fakirleşmesine, karşı tarafın zenginleşmesine sebep olacağını, bu nedenlerle açılmış bulunan davayı kabul etmediğimizi ve reddi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; haksız fiil iddiasına dayalı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ile hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas, sayılı dosyası uyap sistem üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin tutanaklar dosyamız arasına alınmıştır.
Adalet Bakanlığı Avrupa Birliği Hukuk Dış ilişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile yazışmalar yapılmış ancak resmi internet sitesi üzerinden yapılan tespit ile 10/03/2011 tarih 27870 sayılı resmi gazetede yapılan anlaşma ile İran ülke vatandaşları ile karşılıklılık esasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Ankara Adli Tıp kurumu ... tarihli raporunda sonuç olarak; "A) Müteveffa sürücü ...'nın %80(yüzdeseksen) oranında kusurlu olduğuna,
B) Davalı sürücü ...'ün %20(yüzdeyirmi) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır. Alınan raporun ceza mahkemesince alınan kusur raporu ve kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Aktüerya bilirkişisi ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; Dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda ayrıntılı olarak gösterilen inceleme sonucunda, hukuksal olarak deliller ile ZMMS Poliçe limiti kapsamında değerlendirilmesinin nihai takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere; Meydana gelen trafik kaza neticesinde ... tarihinde hayatını kaybeden müteveffa ...' nin talep edebileceğinin kabulü halinde hak sahibi;
1-Davacı Annesi ...” nin destekten yoksun kalma tazminatının ... TL ,
2-Davacı Baba ...' nin destekten yoksun kalma tazminatının ... TL olduğu " sonuç ve kanaatine varmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi ile; destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden yapılan yargılama neticesinde;
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir. Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. Ancak, ölenin sadece mali olarak değil bakım ve hizmet etmek suretiyle anne babasına destek olabilmesi için de, her şeyden önce kendi sağlık durumunun bu bakım ve hizmeti sağlamaya elverişli olması gerekir.
Davacılar murisi ...'nin ... tarihinde meydana gelen kaza neticesinde vefat ettiği, mahkememizce de esas alınan ATK'nun ... tarihli raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ün %20, müteveffanın %80 oranında kusurlu olduğu, davacılar ... ve ...'nin ölenin anne ve babası olduğu, destekten yoksun kalma tazminatı talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Müteveffanın kaza tarihinde 25 yaşında olup asgari ücretin üzerinde gelir sahibi olduğu iddia ve ispat edilmediğinden asgari ücrete göre yapılan aktüer hesabının hükme esas alınması gerekmiş, davacı ... için ...-TL, ... için ...- TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Manevi tazminat talepleri yönünden yapılan yargılama neticesinde;
6098 sayılı TBK m. 56. Maddesine göre; hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek nitelikte olmalı, bir ceza olarak değerlendirilmemelidir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ... günlü ve ... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
O halde, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların çocuklarının ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE;
1-Maddi tazminat taleplerinin KABULÜ İLE; ... için ...-TL, ... için ...- TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... AŞ yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren diğer davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (Sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak ve tahsilde tekerrüre meydan vermemek kaydı ile) tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
2-Davacılar tarafından manevi tazminat yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; ... için ...-TL, ... için ...-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, Davacıların manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
Maddi tazminat yönünden ;
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ....-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin(Tamamlama harcı ile birlikte) mahsubu ile, eksik alınan ....-TL nin davalılardan müşterek ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ....-TL yargılama gideri, ....-TL ilk dava gideri, ....-TL ıslah harcı olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen(sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin DAVALILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Manevi tazminat yönünden;
7-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ....-TL harçtan peşin alınan ....-TL'nin mahsubu ile eksik ...-TL nin davalı ...’den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davalı ...’den tahsili ile davacılara verilmesine,
9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....- TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı Sigorta vekili Av. ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/12/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı