T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/659 Esas
KARAR NO: 2023/11
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2021
KARAR TARİHİ: 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, Davalı ... A.Ş. şirket ile davacı arasında yapılan ticari alışveriş sonrası davalı tarafından davacıya ... TL değerinde çek verildiğini, davacı tarafından iş bu çekin alışveriş yaptığı firmaya verildiğinde firma yetkilileri tarafından vade tarihi geldiğinde çekin bankaya ibraz edildiğinde, bankadan Serik ... Asliye Hukuk Mah. ... tarih ... E. Sayılı dosyasından ödemeden men talimatı alındığının görüldüğünü, bunun üzerine iş bu çekin davacının alışveriş yaptığı firma tarafından davacıya iade edildiğini ve davacının ödemeyi şirkete yapmak zorunda kaldığını, bu süreçte davacının ... A.Ş. Firma yetkilileri ile görüştüğünde firma yetkililerinin ödemenin yapılacağını belirterek, davacı şirketten biraz beklemelerini rica ettiğini, davacının davalı şirketin talebi üzerine ödeme yapılacağı umudu ile beklediğini, daha sonra davacının alacağına kavuşmasını engellemek amacı ile kötü niyetli olarak davacıyı bekleten davalıların beyan ettikleri sürelerde ödeme yapmamaları sebebiyle davaya konu çeke İlişkin Antalya İcra müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davacıya herhangi bir ödeme yapmamış olmasına rağmen davalı şirketlerin kötü niyetli olarak borca itiraz ettiklerini, kötü niyetli olarak yapılan itiraz sebebiyle arabulucuya başvuru yapıldığını ve davalı borçlu şirketler ile anlaşma sağlanmak istenmişse de anlaşma sağlanamadığını, sözünü ettikleri nedenlerle kötü niyetli olarak borca itiraz eden davalı borçluların itirazının iptalini sağlamak için mahkemeye başvurmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenlerle, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, dava konusu takibin, örnek 7 ilamsız takip olup takibin dayanağı belgenin “... günlü ... Seri No.lu çeki ... TL” olarak gösterildiğini, dayanak belgenin takip talebi ile icra dairesine sunulmadığı gibi, ödeme emri ile birlikte taraflarında da tebliğ edilmediğini, takip dayanağı çekin vadesinin ... olduğunu 3 yıllık çek zamanaşımının geçtiğini ve çekin kambiyo senedi özelliğini kaybettiğini, bu sebeple takip ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, temel borç ilişkisine dayanarak açılabilecek olan icra takibi ve akabinde itirazın iptali davasının çekteki ciro zincirine bakıldığında yalnızca davacıya çeki ciro eden davalı ... A.Ş.’ye yöneltilebilir durumda olduğunu, ciro zincirine göre davacının çeki, ... A.Ş.’den bu davalı şirket ile aralarındaki temel borç ilişkisinden kaynaklanarak almış olabileceğinin anlaşıldığını, ... A.Ş. yönünden husumet yokluğu sebebiyle davanın usulden reddini talep ettiklerini, davacı ile davalı ... A.Ş. arasında kambiyo senedi vasfını kaybeden çek dışında bir borç ilişkisi bulunmadığını, çek zamanaşımına uğradığı için bu davalı ile davacı arasında hiçbir borç ilişkisi kalmadığını, davanın bu davalı yönünden öncelikle husumet yokluğu sebebiyle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise zamanaşımı sebebiyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile davalı ... A.Ş. arasında delil başlangıcı sayılan çekteki ciro zincirine göre bir temel borç ilişkisi bulunduğu düşünülebilecekse dahi bunun ispatının davacı tarafta olduğunu, davacının temel borç ilişkisinin yanı sıra bu borç ilişkisinde kendine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğini de ispat etmesi gerektiğini, davalıların ticari ilişkilerinde basiretli tacir olarak kendilerine düşen yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiklerini, bir alışveriş ya da hizmet sözleşmesi mevcutsa malları ya da hizmeti eksiksiz teslim etmiş, ayıpsız yerine getirdiklerini, ödeme yapma yükümlülükleri bulunduğu durumlarda ödemelerini zamanında yaptıklarını, davalıların çek sicillerinde ya da ticari itibarlarında olumsuz bir kayıt bulunmadığını, davalılardan ... A.Ş.’nin ödeme güçlüğüne düşünce alacaklılarını zarara uğratmamak adına Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile iflasın açılmasını talep ettiğini, bu talebin ... tarihli karar ile reddedildiğini, bu süreçte davalının çekleri ile ilgili mahkemece verilmiş bir ödemeden men kararı bulunmakta olduğunu, bunun tüm alacaklıları korumak için verilmiş bir karar olduğunu, bu süreçte, davacının çeki takibe koymayarak bu davalıya başvuru hakkını kaybetmesinde davalının bir sorumluluğu bulunmadığını, bu sebeplerle, ciro zincirine bakılarak temel borç ilişkisi sebebiyle yalnızca … A.Ş.’ye başvuru hakkı bulunan davacının, bu davalıya karşı da öncelikle temel borç ilişkisini ispat etmesi, daha sonra ise ispat edeceği borç ilişkisinde kendine düşen yükümlülükleri eksiksiz ve ayıpsız yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, kambiyo niteliğini kaybetmiş çeke dayanarak açılmış Örnek 7 ilamsız takipte kambiyo hukukunun sağladığı çek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle, çek tazminatı talep hakkı bulunsa dahi, çek tazminatının yalnızca keşideciden talep edilebilen, cirantaların sorumlu olmadığı bir alacak kalemi olduğunu, bu sebeple takip ve davada borçlu/davalı ... A.Ş.’nin çek tazminatından dolayı bir sorumluluğu bulunmadığını, ayrıca yukarıda da açıklandığı üzere kambiyo niteliğini kaybetmiş çekin ancak yazılı delil başlangıcı olduğunu ve tarafların kambiyo hukukundan doğan başvuru ve talep haklarını kaybettiğini, ancak aradaki temel borç ilişkisine dayanarak alacağını talep etme hakkına sahip olabilecek olan yetkili hamilin ciro zincirine göre arasında çekten bağımsız bir temel borç ilişki bulunmayan keşidecinin davalıdan da çek tazminatı talep hakkına sahip olmadığını, takipte talep edilen işlemiş faizin hukuka aykırı olduğunu, takip öncesinde borçlu/davalıların temerrüde düşürülmemiş olduğundan temerrüdün ancak icra takibinin açılması ile gerçekleştiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, haksız ve kötü niyetli davacı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinde aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyaları celp edilmiş, dosya tarafların defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu raporda,
1-Davacı tarafından çek alacağına karşılık davalılar aleyhine ... tarihinde Samsun İcra Müdürlüğü’nün ... Sayılı dosyası ile aşağıdaki şekilde icra takibi başlatılmış olduğu,
TUTAR AÇIKLAMA
... TL ASIL ALACAK
... TL çek tazminatı
... TL işlemiş faiz
... TL TOPLAM
2-Davalı ... A.Ş’nin ibraz edilen 2017 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı,
3-Davacı tarafından ... tarihinde verilen dilekçe ile ticari defterlerin Amasya da olmasından ötürü talimat ile inceleme yapılmasını talep ettikleri,
4-Davalı ... A.Ş’nin ibraz edilen ticari defterlerinin ... tarihine kadar yazdırıldığı ve ... tarihi itibari ile Davalı ... A.Ş’nin davacıya ...
borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, davacının sunduğu tüm faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu
5-Davacının takibe konu ettiği ... TL’lik çekin Davalı ... ….A.Ş’nin yapmış olduğu ... TL’lik ödeme içerisinde davacıya ödeme olarak yer aldığı bu çekin diğer davalı tarafından Davalı ... A.Ş adına yazıldığı Davalı ... ….A.Ş tarafından da davacıya ciro edilerek davacıya olan borçlara karşılık ödeme olarak Davalı ... ….A.Ş tarafından davacıya verildiğinin kayıtlı olduğu takip konusu çekin ödenmediği belli
olduğundan davalı ... A.Ş’nin ticari defterlerinde ödeme olarak kayıtlı olan çekin düşülmesi ile davalı ... ….A.Ş’nin davacıya olan borç tutarının (... TL cari hesap+ ... TL ödenmeyen çek) ... TL olacağı,
6-Davacının ödemeden men kararı verilen çekten ötürü ödeme yapılmamasından ötürü davalı ... …A.Ş’den alacaklı olduğu ... TL için çekin zamanaşımına uğradığı iddiasının kabul edilmemesi ve çekten ötürü alacaklı olacağı kanaatine varılacak olunursa davacının ... TL asıl alacak için ... TL işlemiş faiz talep edebileceği, çek tazminatı talep edilip edilmeyeceğinin değerlendirmesinin sayın mahkemenize ait olduğu
7-Sayın mahkemenizce çek dolayısıyla davalının savunmasında belirttiği zamanaşımı söz konusu olduğu ve alacağın cari hesap alacağı haline geldiği kanaatine varılacak olunur dava dosyasında davalılara gönderilen herhangi bir ihtarnamenin olmadığı tespit edilmiş olup, takip tarihi ... tarihinde yürürlükte olan yeni TTK 18/3.maddesinde ‘Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.’6098 sayılı Borçlar Yasasının 117. maddesinde, muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Kanun hükmü dikkate alındığında, davalılara ihtar çekilmemiş olduğundan temerrüt tarihi takip tarihi olan ... olarak değerlendirilmesi gerekecek olup takdirin sayın mahkemenize ait olacağı,
8- Davacı yanın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2. Maddesine göre takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz isteyebileceğini bildirir rapor sunulmuştur.
Davalı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere dosya Merzifon Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu raporda,
Davacı firma tarafından davalı, firmaya 2017 yılında toplamda ... TL tutarlı 7 adet fatura düzenlendiği davalının bu faturalar karşılığında ... TL lik 3 adet çek verildiği dava konusu çekin bu çekler arasında olduğu, ... tarih ... madde nolu mahsup fişi ile ... TL bedelli çekin davalı firmaya iade kaydı atıldığı tespit edilmiş olup, ... tarihi itibariyle davacı firmanın davalı firmadan ... TL alacağı olduğunun tespit edildiğini bildirir rapor sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davası olup davacı vekili ... tarihli duruşmada davayı geri aldıklarını beyan etmiş davalı vekili de davanın geri alınmasına muvafakat ettiklerini beyan etmiştir.
HMK 123. Maddesinde davanın geri alınması müessesi ” Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Dava davalının açık muvafakatiyle geri alındığından HMK m.123 gereği davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın geri alma nedeniyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile fazladan alınan ... TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Tarafların beyanı doğrultusunda vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, E-duruşma ile bağlanan Davacı vekili Av. ... İle Davalı vekili Av. ... yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/01/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır