T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/705 Esas
KARAR NO: 2022/15
DAVA: İtiraz
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 05/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ... Odası’na üyeliği bulunmaktayken ve bu esnaf odasının başkanlığını yaptığı dönemde ... Müdürlüğü’nün ... tarih ...-...-... sayılı yazısı ile yapılan denetim sonucunda ... yılı satış tutarının esnaf ve sanatkar sayılma haddinin altı katını aştığından bahisle esnaf ve sanatkar sicilinden ticaret siciline aktarılması yönünde görüş bildirildiğini, davalı idare tarafından da davacının esnaf sicilindeki kaydının silinerek keyfiyetin ticaret siciline bildirildiğini, davacının ticaret siciline aktarılan kaydı ile ilgili faaliyeti konusunda tüm işlerini üçüncü bir şahsa (şirkete) devrettiğini, devir işleminin sonunda davacının ticaret sicilindeki kaydının da silindiğini, ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra ... tarihi itibariyle motorlu kara taşıtlarının elektrik sistemlerinin onarımı ile ilgili yeni bir faaliyete başlayarak buna ilişkin yeni bir vergi kaydı (Vergi No:...) açtırdığını, yeni vergi açılışı ile birlikte esnaf siciline kaydının yapılması için ... tarih ... kayıt sayılı evrak ile davalı idareye başvuruda bulunduğunu ve ... sayılı yasanın ... hükmüne göre daha önce kazanmış olduğu haklarıyla birlikte esnaf sicil kaydının yapılmasını talep ettiğini, davalı idarenin ... tarih ... sayılı yazısı ile sicil işlemlerini gerçekleştirmek üzere davacıyı davet ettiğini, bunun üzerine müvekkil ... tarihinde davalı ...başvuruda bulunarak daha önce kazanılmış haklarıyla birlikte sicil işlemlerinin yapılmasını talep ettiğini, davalı tarafça davacının sicile kayıt işlemi önceki kaydına istinaden önceden kullandığı sicil numarasıyla (...) yapıldığını ancak daha önceden kazanmış olduğu haklarla ilgili herhangi bir işlem yapılmadığını, davalı ... görevlileri tarafından kazanılmış hakların iadesinin mümkün olmayacağı yönünde şifahi bilgi verildiğini, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu davalı ... görevlilerine bildirilmişse de bugüne kadar hakların iadesi yönünde bir işlem yapılmadığını beyan ederek davanın kabulü ile davacının esnaf siciline önceden kazanmış olduğu haklarla tescili talebinin reddine dair davalı ... işleminin iptaline, daha önceden kazanmış olduğu haklarla birlikte esnaf siciline kaydının yapılmasının emredilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesi ile esnaf siciline önceden kazanmış olduğu hakların tescili talebinin reddine dair ... işleminin iptali ile önceden kazanmış olduğu haklar ile birlikte esnaf siciline kaydının yapılmasını talep ettiğini, davacı ...’ın, ... Müdürlüğünün ... tarih ...-... .... sayılı yazısına istinaden ... sayılı yasanın ... nci maddesine göre esnaf ve sanatkar sayılma hadlerinin altı katını aşması nedeniyle Antalya ... marifetiyle kaydının ticaret siciline aktarıldığını, davacının Antalya ... Başkanlığın da ... sayılı yasanın 8 nci maddesine göre üyeliği son bulduğundan oda başkanlığı organ üyeliğinin de düştüğünü, Antalya ...’nün davacı ...’ın “...” mesleğinden olan oda kaydını ... tarihinde kapatarak Antalya ...’ne aktarılmasının sağlandığını, davacının daha sonra ... tarihinde “...” mesleğinden Antalya ... Müdürlüğünde kaydını yaptırdığını, davacı ...’ın yeni bir meslekten kayıt olduğunu, bu nedenle oda sicil numarasının (...) yenilendiğini, davacının ayrı bir meslekten kayıt yaptırmış bulunduğundan yeni oda sicil numarası verilmesinin yasaya uygun olduğunu, davacının ... sayılı kanunun ... maddesine göre daha önce kazanılmış haklarıyla birlikte esnaf sicile kaydının yapılması talebinin “...” mesleğinden yani yeni bir meslek dalından kayıt yaptırmış bulunduğundan eski oda sicil numarasıyla kayıt yapılmasının mümkün olmayacağını, Esnaf ve Sanatkarlar sicil kayıtlarının ... sayılı yasanın ... nci maddesi gereği şimdiki adı ... (...) olan ... Bakanlığı esnaf sanatkar veri tabanı üzerinden yapıldığını beyanla davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara usulüne uygun duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiyelerin yapıldığı anlaşılmıştır.
Antalya ... Birliği ...'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya ... Odası'na yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya ...'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda: ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile ; "...davacıya eski sicil numarası ile yeni iştigal konusuna göre oda kaydı verildiği, buna göre yapılan işlemde usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığı" hususu yazılarak dava red olunmuş, davacının talebi hakkında herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmamış, verilen kararda da gerekçenin açıklanmamış olduğu anlaşılmıştır.
Anayasanın 141/3 maddesi uyarınca mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılmasının zorunlu olduğu, mahkeme kararlarında iki tarafın iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ihtilaflı konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması red ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakılarada bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin bulunması gerektiği halde, mahkemece bu yasal gereklere uyulmadan hüküm kurulmuştur.
Mahkeme kararlarının gerekçeli olması şartı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6.maddesinde açıkça ifade edilmiş bir hak değildir. 6. Madde (adli yargılanma hakkı) herkesin adil yargılanma hakkı olduğunu açıklamakta ve bu itibarla yargılamanın hakkaniyete uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini ön plana çıkartmaktadır.
Hakkaniyete uygun yargılamanın öncelikli şartlarından biri de gerekçeli karar hakkının gereği gibi karşılanmasından geçmektedir.
Bir mahkeme kararında gerekçenin varlığının tespiti için dava konusu olayla (maddi vakılarla) verilen hükmün fıkrası arasında bir bağlantının, neden-sonuç ilişkisinin kurulmuş olması gerekir. Bunun için dava konusu olay hakkında tüm delillerin toplanması tartışılması, bu delillerden hangisine değer verildiğinin dayanakları, hangilerine değer verilmediğinin nedenleri değerlendirilip tartışıldıktan sonra varılacak bir sonuç/karar ancak gerekçeli olacaktır.
Bu anlatımlar doğrultusunda davacı tarafın, davacının daha önceden kazanmış olduğu haklarla birlikte esnaf siciline kaydının yapılması talebi hakkında bir değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle ilk derece mahkemesince verilen kararın 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 bendi uyarınca ortadan kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesince gönderilmesine..." gerekçesiyle Mahkememiz kararının ortadan kaldırılmasına ve dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada;
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, 5362 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunun 8.maddesi kapsamında yapılan tescil işlemine itiraz davasıdır.
Davacının davalı idareye başvurarak daha önce kazanmış olduğu hakları ile birlikte esnaf siciline kaydının yapılmasını talep etmesine rağmen davalı tarafça önceden kullandığı sicil numarası ile sicil kaydının yapıldığı, ancak kazanmış olduğu haklarla ilgili işlem yapılmadığı gerekçesiyle davanın açıldığı görülmüştür.
Davacının ... mesleği ve ... oda no ile ... tarihinde ... tarih ve ... nolu karar ile ... Odasına üyelik kaydının yapıldığı, ... tarihinde ... nolu karar ile üyelik kaydının silindiği, ... tarihinde de ... tarih ve ... nolu karar ile ... oda no ile ... mesleği ile kaydının yapılmış olduğu ve oda kaydının devam etmekte olduğu, ... odasının ... tarihli yazı cevabından anlaşılmıştır.
Davacının önceki iştigal alanının ... olduğu, sonraki kaydın ise ... mesleğine dayanılarak yapıldığı görülmüştür.
5362 Sayılı Kanun 8. Maddesinde "Aşağıda belirtilen durumlarda üyenin oda kaydının silinmesine yönetim kurulu tarafından karar verilir, durum sicile bildirilerek kaydın silinmesi temin edilir ve kaydı silinen üyeye oda tarafından on gün içinde üyenin odaya bildirdiği iş yeri veya ikamet adresine yazılı olarak bildirilir.
a) Daimi olarak odanın çalışma bölgesi dışına çıkanlar.
b) 7 nci maddede belirtilen şartlardan herhangi birini kaybedenler veya bu şartlardan herhangi birine sahip olmadığı sonradan anlaşılanlar.
c) Sanat ve mesleğini yapmaktan sürekli olarak men edilenler.
d) Vergi mükellefiyetini sildirenlerden altı ay içinde tekrar vergi mükellefiyeti tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir. Bu şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu hakları aynen devam eder. Ancak, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarında görevli olup da oda üyeliği yukarıdaki sebeplerden dolayı kesintiye uğrayanların yetkili organlardaki görevleri de kendiliğinden sona erer. Bu kişiler üyeliklerini tekrar kazanmış olsalar dahi o döneme ilişkin yetkili organ üyelikleri devam etmez." düzenlemesi mevcuttur.
Ticaret Bakanlığının 08/11/2007 tarih, 3232 sayılı yazısında; "Esnaf ve Sanatkarların, esnaf ve sanatkar siciline ve dolayısıyla meslekleri ile ilgili Esnaf ve Sanatkarlar Odalarına bir çok defa kayıt ve terkin işlemi yaptırmalarının mümkün olduğu,
Sicil Müdürlüklerince bu üyelere tek bir sicil numarası (Eskiden sicile kayıtlı ise eski sicil numarası) verilerek, her seferinde bu sicil numarası üzerinden işlem yapılacağı,
Söz konusu üyelerin Esnaf ve Sanaklar Odalarına kayıtlarında ise oda kaydı devam edenlere yeni oda sicil numarasının verilmemesi, odadan ayrılmış ve tekrar odaya kayıt olanlara yeni oda sicil numarasının verilmesinin gerektiği" görülmüştür.
Dava konusu somut olayda, davacının ... meslek adına göre "..." ünvanlı işyerindeki vergi kaydını ... tarihinde kapattığı, ... Odasına kaydının yapıldığı, ... tarihinde ... Odaları Birliğine verdiği dilekçe ile ... tarihinde yeni işe başladığı gerekçesiyle ... mesleğinden kayıt işleminin yapıldığı ve ... Odasının ... tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararı ile ... oda sicil numarası ile yeni oda kaydının yapıldığı görülmüştür.
Davacıya eski sicil numarası ile yeni iştigal konusuna göre oda kaydı verildiği ancak kanunda belirtildiği şekilde "Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir. Bu şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu hakları aynen devam eder." düzenlemesi kapsamında daha önce kazanmış olduğu hakların aynen devam edeceğine ilişkin karar verilmediği, bu hali ile davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla davacının itiraza ilişkin davasının kabulü ile davalı ... Birliğinin ... tarihli işleminin iptali ile davacının daha önceden kazanmış olduğu haklarla birlikte esnaf siciline kaydına karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davalı ... Birliğinin ... tarihli işleminin İPTALİ ile, davacının daha önceden kazanmış olduğu haklarla birlikte esnaf siciline KAYDINA,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL dava ilk masrafı, ... TL posta, müzekkere ve istinaf giderleri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Artan kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ... ve davalı vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2022
Başkan ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Katip ...
¸E- İmzalı