T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/720 Esas
KARAR NO: 2022/931
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/12/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araçta, 01/08/2021 tarihinde, ... plakalı aracın trafikte hatalı davranışı sebebiyle meydana gelen kazadan dolayı maddi hasar oluştuğunu, Müvekkiline ait aracın, torunu ... kullanımında iken, "... Mahallesi ... Sokak'' üzerinde evin olduğu sokağa dönmek isteyip sola sinyalini yaktıktan sonra hemen arkasından gelen davalı ... kullanımındaki aracın müvekkili dikkatsiz ve sabırsız bir şekilde ve sollama yapmaması gereken bir alanda(çift yönlü yol) sollamak istemesi ile hız yapması sonucu kazaya karıştığını, Davalı ... kullanımındaki aracın; takip mesafesini korumadığını, sabırsız davrandığını, öndeki aracın sola sinyal vermesine aldırmadan ve sola dönüş yapmak üzere olan müvekkilin aracını umursamadan sollamak isterken kendisi de kaçınılmaz olarak sağ tarafından darbe aldığını, müvekkilinin aracında kaza nedeniyle değerinin düştüğünü, Davacı müvekkili için yargılama sırasında arttırılmak üzere şimdilik ... TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 02/08/2021 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalılar davaya cevap vermemiş, davalılardan ... duruşmada alınan beyanında açılan davayı kabul etmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen malik-sürücü ve ZMMS si aleyhine açılan değer kaybına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği trafik tescil ve araç kayıtları, sigorta şirketinin hasar dosyası kurum kayıtları getirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti ..., ... 27/06/2022 tarihli raporunda sonuç olarak ".A. Trafik kazasına karışan Sürücülerin Trafik Açısından Sonuç ve Kanaat;
1. ... plakalı Kamyonet sürücüsü ...’ in geçme kurallarını ve geçmenin yasak olduğu yerlerde geçmek kuralını ihlal ettiği,
2.... plakalı Otomobil sürücüsü ...’ in,
herhangi bir kural ihlali tespit edilememiştir.
B. Sigorta Experi Açısından Sonuç ve Kanaat:Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda ayrıntıları bulunan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda dosyaya konu kaza sebebiyle;
A. ... plakalı araçta dosyaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin işlem gören parçalara ilave SBM sisteminde kayıt altına alınan hasar tutarı nedeniyle reel piyasa koşullarına göre ...-TL tutarında Değer Kaybı meydana geleceği" görüş ve kanaatine varmışlardır.
Davacı vekili 03/10/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam ... TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır. Trafik sigortası yönünden ise 2918 sayılı KTK'nın 91 vd maddeleri, 6102 sayılı TTK'nın 1483 vd maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uygulanmaktadır. Genel itibariyle 01.06.2015 tarihinden önceki genel şartlarda tazminatın hesaplanması ve kapsamına ilişkin bir hüküm bulunmamaktaydı. Ancak, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Genel Şartlar hükümleri uyarınca araç hasarının ve değer kaybının belirlenmesi, maluliyet ve destekten yoksunluk tazminatı hesabı için bir takım düzenlemeler getirilmiş, hatta genel şartların ekinde formüller de yayınlanmıştır. Daha sonra 2918 sayılı KTK'nın 90 ve 92.maddelerinde değişiklik ile genel şartların bağlayıcılığına kanuni dayanak oluşturulmuş, 90.maddesinde tazminat hesaplarının bu kanunun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olacağı biçiminde, yine 92.maddeye (i) fıkrası eklenerek teminat harici olabilecek hususların genel şartlar ile düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. KTK'nın 6704 sayılı Yasayla değişik 90,92,93,97 ve 99.maddelerinin kimi yönlerden Anayasanın bir kısım hükümlerine aykırılık oluşturacağından bahisle yapılan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 17.07.2020 tarih 2019/40 Esas 2020/40 Karar sayılı ilamı ile 2918 sayılı Yasanın 90.maddesinin 1.cümlesindeki "...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlara..." ve ikinci cümlesindeki "...ve genel şartlara..." ile 92.maddesinin (i) fıkrasının Anayasaya aykırı olduğunu ve iptaline oy çokluğuyla karar vermiştir.
Yine Anayasanın 153.maddesinde iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlenmiştir. Geriye yürümemezlik ilkesinin ne şekilde yorumlanıp uygulanacağını tartışmak gerekir. Anılan kuralın, iptal öncesi normlara dayalı kazanılan hukuki statülerin korunması, kamu düzeni ve hukuki güvenlik kaygılarıyla getirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu hükmün salt lafzi yorumlanmaması gerekir. Aksine düşüncenin iptal kararlarının işlevini ve etkinliğini azaltmış olacağı görülmektedir. Ayrıca Anayasaya aykırılığının yargısal denetim sonucu tespit edilmiş bir yasaya dayanılarak yapılan işlemlerin geçerli sayılması, telafisi güç zararlar ortaya çıkarabilir. Bu durumda orta yol olarak bazı kararların, özellikle bireylerin temel hak ve özgürlüklerini etkileyen yasalara ilişkin iptal kararları geriye yürüyeceğini kabul etmek gerekir. Ayrıca, somut norm denetimi amacıyla başvurulan ve dosyaya uygulanması gereken iptal kararının benzer mahiyetteki derdest uyuşmazlıklara sirayet etmeyeceğini savunmak hakkaniyet ilkesine de aykırı olacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile aynı sonuca varmıştır. Bu durumda yeni genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesaplarının yasal dayanağı kalmamıştır. Aksine sözü geçen Anayasaya Mahkemesi kararının gerekçesinde tazminatların kapsamı ve mahiyetlerinin bu biçimde genel şartlar ile düzenlenmesinin hukuki belirlilik ve gerçek zarar ilkesine aykırı olduğuna vurgu yapılmıştır. Bu durumda yeni bir yasal değişiklik yapılıncaya kadar Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. Açıklanan gerekçe ile bilirkişi raporundaki değer kaybı hesaplaması hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;
Davaya konu kaza, davalı ... adına kayıtlı, davalı sigorta şirketince zorunlu trafik poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın 01/08/2021 tarihinde çarpışmalarıyla meydana gelmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı sigortalısının kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu, davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Yine, Yargıtay Kapatılan ... Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı hesaplanmış, mahkememizce kaza tarihindeki piyasa rayicine göre hesaplanan ... TL değer kaybına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, değer kaybı olarak ... TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 07/10/2021, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi 01/08/2021 tarihiden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ....-TL harçtan peşin olarak alınan (ıslah harcı ile birlikte ) ....-TL harcın mahsubu ile ....-TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ....-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan ....-TL ilk dava masrafı, keşif harcı ....-TL, ....-.TL keşif gideri, araç ücreti, müzekkere, davetiye ve bilirkişi giderinden ibaret toplam. ....-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere gösterecekleri bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı