T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/721 Esas
KARAR NO: 2022/932
DAVA: Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü iki şeritli yolda seyir halindeyken davalı ....'nin müşterisi olarak aracını sigorta ettiren davalı ...'nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü tek şeritli tali yoldan yola çıkması sonucu ... İli, ... Mah., ... sokak ile ... sokağın kesiştiği mahalde ... günü saat 13.00 sularında Çarpışması sonucu karşı tarafın 8/8 kusurlu olarak tespit edildiği maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Davalı ..., .... şirketinin ... poliçe ve ... acente nolu 04.03.2021 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kayıtlı bulunduğunu, davalı .... ile anlaşmalı bulunan ... LTD. ŞTİ. müvekkilin maliki olduğu ... plakalı aracı ... İli ... İlçesinde bulunan yetkisiz ...'e çektirildiğini, İlgili ekspertiz aracın iç kısmındakileri parçaları detaylıca incelemeksizin dışarıdan tespit edebildiği kadarı ile rapor düzenlediğini ve düzenlenen raporda konu aracın tamiratının yapılabilmesi için muhtemel işçilik ve yedek parça ücretleri olarak ... TL tutarında hesaplama yaptığını, Müvekkil, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle zorunlu trafik sigortasından ... TL tutarında tazminat aldığını, ekspertiz raporunda hesaplanan ... TL tutarının eksik kalan ... TL tutar ise davalı .... tarafından 16.07.2021 tarihinde ödendiğini, Müvekkil ağır hasarlı bulunan aracının tamiratı için ... yetkili servisine teslim ettiğini, ... yetkili servisi, 24.05.2021 tarihinde tamirat için yapmış oldukları yedek parça masrafları ile işçilik ücreti olarak ... TL tutarında fatura kesmiştir. ... yetkili servisinin düzenlediği ... TL tutarındaki fatura, müvekkil tarafından ödendiğini, Ekspertiz tarafından düzenlenen rapor ile ön panjur ve klima radyatörünün değişmesi hususu belirtilmişse de ... yetkili servis tarafından verilen birim fiyatı ile ekspertiz raporunda düzenlenen birim fiyatı birbirinden farklıdır. Ayrıca ekspertiz raporunda değinilmeyen 60 civarı parçanında montaj, işçilik ve parça bedeli yine müvekkil tarafından ödendiğini, Müvekkilin maliki olduğu ... plaka sayılı aracının maddi hasarlı trafik kazasına karışması sebebiyle ... yetkili servisine ödemiş olduğu ... TL tutardan, zorunlu trafiık sigortasından ... TL ve davalı ....'den ... TL olmak üzere toplam ... TL almış olduğu tutar mahsup edildiği takdirde geriye kalan ... TL tutarında maddi zararın bulunduğunu, müvekkilinin ... yetkili servisine ödemiş olduğu fazladan tutar sebebiyle uğradığı maddi zarar sebebiyle sigorta şirketinden ihbara cevap verme süresinin bittiği 17.09.2021 tarihinden işleyecek avans(ticari) faiz oranı ve diğer davalılara kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı üzerinden ... TL tutarın davalılardan müteselsi%e alınarak müvekkile verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil Şirketin adresi “...” olup HMK genel yetki kuralları gereğince davaya bakmaya yetkili ve görevli Mahkeme İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, dava hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, davacının zamanaşımına uğrayan tüm taleplerinin reddini talep ettiklerini, Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ... No'lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile 04/03/2020 -2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı teminat altına alındığını, davacı yan işbu davada 25/01/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar nedeniyle hasar bedeli talebinde bulunduğunu, Araçtaki hasar bedeli davacının da beyan ettiği üzere ... TL olarak tespit edildiğini, ... TL Trafik Sigortası kapsamında ödenmiş olup bakiye kalan ... TL bedel ise işbu davaya konu İMM teminatından karşılandığını, İlgili tutar davacıya 16/07/2021 tarihinde ödendiğini, tüm sorumluluk yerine getirilmiş olup davacının haksız davasının reddini talep ettiklerini, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, Davacı tarafça talep edilen hasar bedeli fahiş olup işbu hususu kabul etmediklerini, Davayı kabul anlamına gelmemek üzere, tazminata KDV'nin dahil edilebilmesi ancak onarıma ilişkin faturanın davacı tarafça sunulması halinde mümkün olacağını, aksi görüş davacının ödemediği tutarın ve dolayısıyla meydana gelmeyen zararın haksız olarak Müvekkil Sigorta Şirketin yükletilmesi anlamına gelecektir ki bu durum hukuka aykırılık teşkil edeceğini, Davacı yan avans faiz talebinde bulunduğunu, Müvekkil Şirket tüm sorumluluğu yerine getirmiş olup temerrüde düşmediğini, Dosyanın işbu davayı görmeye yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne gönderilmesini, Davanın öncelikle usulden reddini, Davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı gerçek kişiler davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen işleten-sürücü ve ... si aleyhine açılan hasar bedeline dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği trafik tescil ve araç kayıtları, sigorta şirketinin hasar dosyası kurum kayıtları getirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti ..., ... , ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; ", dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda ayrıntıları bulunan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda dosyaya konu kaza sebebiyle;
1-... Plakalı araç sürücüsü ...; 2918 Sayılı KTK. da Belirtilen;
ST/1-a-c, 84/ h, Maddeleri ile Yönetmelik 109. Maddelerini ihlal ettiği.
2- ... Plakalı araç sürücüsü ... ise Aynı Yasanın; 52/1-a Maddesi ile Yönetmeliğin 95. ve 101. Maddelerini ihlal ettiği, kanaatine varılmıştır.
3- Dava konusu ... plakalı araç üzerinde meydana gelen hasar ile kullanılan parçalar ve yapılan onarımın uygun olduğu,
4 ... plakalı araç malikine dava konusu kaza neticesi ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim eden sigorta şirketi tarafından ...-TL teminat limitinde ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin davacı dilekçesinde belirtildiği ancak dosya içeriğinde ödemeye ilişkin dekont bulunmadığı,
5-... plakalı araç malikine dava konusu kaza neticesi ... plakalı aracın Kasko Sigorta Poliçesini tanzim eden davalı ... A.Ş. tarafından ... teminatı kapsamında ...-TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin dava dilekçesinde belirtildiği, dosya içeriğinde ödemeye ilişkin dekont bulunduğu görülmüştür.
6. Davacıya ait ... plakalı araçta ... tarihli kaza sebebiyle KDV dahil ...-TL tutarında hasar meydana geldiği " görüş ve kanaatine varmışlardır.
Ankara Adli Tıp Kurumu ... tarihli raporunda sonuç olarak; " olayda; A) Davalı sürücü ...'nin %75(yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ...'un %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, ... Genel Şartları gereğince "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine ait olan hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, sınırsız olarak temin eder." şeklinde düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkememizce alınan kusur ve hasar raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi hasarlı trafik kazasının, davacıya ait araç sürücüsünün %25, davalı ...'nin %75 oranında kusurlu ve trafik kurallarına aykırı hareketleri nedeniyle oluştuğu, benimsenen ATK Kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Zarar yönünden;
Davalı ...'ye ait ... plaka sayılı aracın davalı ... nezdinde 24/02/2020-04/03/2021 tarihleri arasında Genişletilmiş Kasko Sigortası poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, Hasar yönünden mahkememizce hükme esas alınan ... tarihli raporda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle meydana gelen ve ekspertiz raporu ile tespit edilen hasarın uygun olduğu, meydana gelen hasarın davacının gerçek zararı olduğu ve kdv dahil hasar bedelinin ...-TL olduğu anlaşılmıştır. Belirlenen hasar bedelinden davalı sürücünün kusuruna karşılık gelen miktardan ZMMS'ndan ...-TL ...'ndan ...-TL yapılan ödemelerin de tenzili sonucu ...-TL olduğu, böylelikle zorunlu nitelikteki trafik sigorta poliçesi limiti aşıldığı ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının da sıralı nitelikte sorumluluğunun doğduğunun sübut bulduğunu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Faiz oranı ve başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davacının dava dilekçesinde "avans faizi" talep ettiği anlaşılmaktadır. Davaya konu aracın ruhsat fotokopisinde ve tescil kayıtlarında kullanım amacının hususi olarak belirtildiği, evrak içeriğine göre de otomobil olarak kullandığı anlaşıldığından aracın ticari vasıfta olmaması nedeni ile yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Buna göre, açılan kısmi dava için de, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince gerçek kişi davalılar yönünden kaza ve sigorta şirketi yönünden ise dava dilekçesindeki talep ile bağlı kalınarak 17/09/2021 tarihinden itibaren faiz başlangıcının belirlenmesi gerekmiş, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, ... TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 17.09.2021 tarihinden davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ....-TL davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA
3-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, ATK gideri, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ....-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında ... ile ilk dava masrafı ....-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....- TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı sigorta şirketine verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ....-TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ....-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı