T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/95
KARAR NO: 2022/170
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 01/03/2019
KARAR TARİHİ: 25/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu 01/03/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; kooperatif yönetim kurulunun 10/10/2018 gün ve ... sayılı kararıyla davacının aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle koopetif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, borçlu bulunduğu aidat tutarını ödememesi gerekçesiyle davacıya bir ve ikinci ihtarname çekildiği, ihraç ihtarnamesinin de geçersiz olduğunu, kanunda belirtilen süreler beklenmeden kooperatif üyeliğinden ihraç kararı alındığını, bildirerek ödenilen aidat alacaklarını alma ve kooperatif gayrimenkulünden hisse isteme hakları saklı kalmak kaydıyla yönetim kurulunun 10/10/2018 gün ve ... sayılı ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatifin sicil adresine tebligat yapılmış davaya cevap vermeyerek davanın reddini istemiştir.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne davalı kooperatifin sicil dosyasının istenmesi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı kooperatife müzekkere yazılarak 10/10/2018 tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararına ilişkin tüm kayıt ve belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/05/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Mahkememizin ... Esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Uyapta yapılan sorgulamada davalı kooperatifin mersis adresinin Denizli olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 28/01/2020 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile "Davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç ve 115. Maddeleri gereğince usulden reddine, dava dosyasının görevli ve yetkili Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/04/2020 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, olumsuz yetki uyuşmazlığı yönünden mercii tayini için dosyanın Antalya BAM ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 28/01/2021 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile "Davaya Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiği halde davanın Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği belirtilerek yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nun 353/1-a, 353/3 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/01/2020 tarih ... Esas, ... Karar sayılı yetkisizlik kararının kaldırılmasına, yargı yerinin Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi olarak belirlenmesine " karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce yetki hususunun belirlenmesinden sonra davanın esasına yönelik yapılan yargılamada:
Dosya kooperatif konusunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi ile yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle kooperatif defterleri üzerinde inceleme yapılarak davacının ihracına ilişkin kararın kanuna, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı hususunda rapor tanzimine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ... tarafından sunulan 15/12/2021 tarihli raporda özetle; "...Dava dosyası ile davalı kooperatif ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde,
Davalı kooperatifin ticari defterleri ve belgelerine göre, davacının kooperatif üyesi iken üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile gönderilen iki ayrı ihtarname sonucunda 10.10.2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği ve bu ihraç kararı noter aracılığı ile davacıya 24.10.2018 tarihinde tebliğ edildiği,
İhraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin davacıya bilinen adresine usulüne uygun olarak noter aracılığı tebliği edildiği,
Dava konusu olan ihraç kararı davacıya 24.10.2018 tarihinde tebliğ edilmesi ve ihraç kararının iptali için 01.03.2019 tarihinde dava açılması karşısında davacının 3 aylık dava açma süresi içinde dava açmadığı,
Davalı kooperatifin ticari defterleri ve belgelerine göre, ihraç kararına dayanak olan davalı kooperatifin davacı tarafa gönderdiği ihtarnamelerdeki borç miktarları arasında 556,90-TL. tutarında davacı aleyhine bir farkın olduğu, bu fazla bildirilen borç miktarının 31.07.2018 tarihinde muaccel hale gelen borç miktarına göre % 87,66 oranında fazla olduğu, bu borç farkının da fahiş bir fark olduğu ve bu nedenle de ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin borç tutarı bildirimi yönünden geçersiz sayılması gerektiği," sonuç ve kanaate varılmıştır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede:
Davacı tarafça ihraç kararına dayanak ihtarnameler ile ihraç kararının usulsüz tebliğ edildiği gerekçesiyle açılan davanın süresinde olduğu iddia edilmiştir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 27. maddesinde: "Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez." düzenlemesi mevcuttur.
Kooperatifler Kanunu 16. Maddesinde; "...Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır.
Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 18.11.2019 tarih 2018/ 869 E 2019/4788 K sayılı emsal içtihadında "..1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde çıkarma kararının, ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde iptali için dava açılmaması halinde bu kararın kesinleşeceği hükme bağlanmıştır. Dava açmaya ilişkin bu süre hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Ancak sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir. Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır. Bu durumda mahkemece, ihraç kararının davacıya tebliğ edilip edilmediğinin tespiti ile tebliğ edilmediği veya tebliğ edildiği tarih göz önünde bulundurularak üç aylık hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu tespit edildiğinde, işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi..." gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.04.2015 tarih, 2013/23-1522 Esas, 2015/1196 Karar sayılı emsal içtihadında; "Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; ihraç kararının tebliğinin geçerli olup olmadığı konusunda yerel mahkemece yapılan araştırmanın hüküm kurmak için yeterli olup olmadığı, varılacak sonuca göre ihraç kararının, davacının kooperatif ortaklar defterinde yazılı adresi dışında farklı bir adrese tebliğe çıkartılma nedeninin araştırılması gerekip gerekmediği ve kooperatif genel kurulu tarafından ihracın kabulüne karar verilmesinin davaya etkisi noktalarında toplanmaktadır.
....
Davacının davalı kooperatife bildirdiği adresten farklı bir adrese çıkartılan tebligatın davacı ortağa tebliğ edilmemiş olması nedeniyle yönetim kurulu ihraç kararı davacıya tebliğ edilerek kesinleşmiş değildir."
Davalı kooperatifin üye kayıt defterinde davacının üyeliği için davalı kooperatife adres olarak İzmir Buca ... Düğün Salonları Buca İzmir adresinin kayıtlı olduğu görülmüştür.
Bu adresin davacı tarafından değiştirildiğine dair kooperatif kayıt ve belgelerinde bilgi bulunmadığı alınan bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif tarafından 1. ihtarnamenin 1.192,17 TL borcun 10 gün içerisinde ödenmesi istemiyle Antalya 2. Noterliğinin 10/08/2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile gönderildiği ve kooperatif kayıtlarındaki adresinde 14/08/2018 tarihinde daimi çalışan ...'a tebliğ edildiği, 1 ihtarnamede verilen süre içinde borcun ödenmemesi sebebiyle bu kez Antalya 2. Noterliğinin 04/09/2018 tarih ... yevmiye nolu 2. İhtarnamesi ile 1.192,17 TL borcun 1 ay içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten ihraç edileceği ihtarını içeren ihtarnamenin aynı adrese gönderildiği ve 06/09/2018 tarihinde yine daimi çalışan ...'a tebliğ edildiği görülmüştür.
Söz konusu ihtarnamelerde belirtilen borçların verilen sürede ödenmemesi üzerine davalı kooperatifin 10/10/2018 tarih ... nolu Yönetim Kurulu Kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği, karanın Antalya 2. Noterliğinin 11/10/2018 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yukarıda belirtilen adrese 24/10/2018 tarihinde daimi çalışan ...'a tebliğ edildiği görülmüştür.
Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede;Her ne kadar davacı tarafından yapılan tebligatların davacının ikamet adresine yapılan tebligatlar olmadığı, oğlunun işyeri adresine yapılan tebligatlar olduğu belirtilmiş ise de; bilirkişi raporunda söz konusu adresin kooperatife ait ticari defterlerde davacının tebligat adresi olarak tespit edildiği, 20/08/2016 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında hazır bulunan davacının kayıtla adresinin bu adres olduğu, davacının ödediği aidatların iade edildiği, 15/10/2018 tarihli posta ödeme belgesinde ödemenin yapılacağı adresin söz konusu adres olarak belirtildiği, davacı tarafından bu adresin değiştirildiğine dair kooperatife bildirimde bulunulduğuna ilişkin herhangi bir belgede ibraz edilmediği görülmekle yapılan tebligatların usulüne uygun olduğunun kabulü ile açılan davanın 3 aylık hak düşürücü süreden sonra açıldığının kabulü ile davanın süre yönünden reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın hak düşürücü süre yönünden REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin olarak alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafça kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır