T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/220 Esas
KARAR NO: 2023/359
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)İ davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ileride kuracak olduğu şirket üzerinden ... inşaatı yapacağını davalı şirket ile görüşmeleri neticesinde bir anlaşmaya varıldığını ve ... inşaatı konusunda davalı ile bir sözleşme yapmak istediğini, ... yapım anlaşması gereği müvekkilinin şirketi kurulana kadar anlaşma gereği yapılacak olan sözleşmedeki bedel dahilinde malzeme, diğer iş ve işçilik yönünden fiyatları belirlemek ve sözleşme bedelinin sabit kalması için kendi şahsi hesabından davalı şirket hesabına ... tarihinde ... TL ... Projesi Öz Sermaye Kısmi Ödemesi açıklaması ile eft yaptığını, daha sonra davalının yapmış olduğu fiyat teklifinin geçerliliğini korumadığını güncel değerler üzerinden tekliflerinde fiyat artışları yapıldığını, fiyatlarda ciddi yükselişler olduğunu, yeni bir sözleşme bedeli belirleneceğini ve bu bedeli müvekkiline mail ortamında bildirdiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı firma ile devam etmeme kararı aldığını, müvekkilinin konstrüksyon peşinatı olan ... TL'yi de daha evvel davalı şirket hesabına gönderdiğini, davalı tarafın projenin iptal edilmesi sebebi ile herhangi bir üretim yapılmadığı için müvekkiline bu parayı iade ettiğini, müvekkilinin davalının yapmış oldukları fizibilite çalışması için daha önce belirttikleri ücreti ... TL içinden alıp geri kalan miktarın hesabına iadesini istediğini, fizibilite çalışmasının tarafların anlaşması gereği ücretsiz yapılacak olmasına karşın müvekkilinin davalı ile çalışmaktan vazgeçmesi sebebiyle ile fizibiliteye dair davalının ilk teklifinde belirtmiş olduğu 1300 USD'lik fizibilite ve onaylı proje bedelinin kesilerek kalan bedelin taraflarına iadesinin istenildiğini, müvekkilinin iade tarihi itibari ile alacağını TL olarak iade edilmesini ve 1300 USD'nin talep tarihi kuru ile mahsubunu istediğini, bedelin 04 Kasım 2021 tarihinde yazılı olarak davalıdan talep edildiğini, iade tarihi itibari ile 8,85 TL dolar kuru üzerinden ... TL'den davalı tarafından yapılan teklif dahilinde düşülmesi ile dava değeri olan 38.495,00 TL'in iadesi talep edilmiş olmasına karşın davalının müvekkiline parayı iade etmediğini, yapılan takibe de itiraz ettiklerini, yapılan arabuluculuk görüşmesinin de olumsuz sonuçlandığını belirterek, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazların iptali ile takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve dava masraflarının davalı taraf üzeride bırakılmasını talep ve dava etmiştir
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve hakdüşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının ilk kez ... tarihinde müvekkili ile iletişim kurarak fiyat teklifi istediğini, davalının da ertesi gün tesise giderek tespit yapıp akabinde ilk fiyat teklifini hazırladığını, davacının müvekkilinden fiyat teklifi ve gelir gider tablosu çalışması yapmasını istediğini ve müvekkili tarafından davacının bütün taleplerine ilişkin fizibilite çalışmaları yapılarak davacıya sunulduğunu, müteakiben şifahi olarak ... tarihli sözleşme ile akdedilen şartlar dahilinde davacı ile müvekkili arasında anlaşıldığını ve bu şartlarında göz önünde bulundurularak davacının dilekçesinde belirttiği hesabından müvekkiline ... TL'lik kısmının ... tarihinde gönderildiğini ve tarafların sözleşmeyi ... tarihinde imzaladıklarını, sözleşmenin imzalanmasının ardından davacının yetkilisi olduğu dava dışı sözleşmenin tarafı ... Tarım ... Ltd. Şti'nin hesabından sözleşme kapsamında müvekkiline ... tarihinde ... TL 'nin müvekkiline gönderildiğini, davacının sözleşmeden dönmesi /üzerine müvekkilinin hesabına yatan 91.00,00 TL'yi ... tarihinde iade ettiğini,... tarihinde davacının sözleşmeyi feshettiklerini yazılı olarak bildirerek başlangıçta ödenen ... TL'lik kısmında fizibilite hizmet bedelinin mahsubu ile iadesini talep ettiğini, ancak müvekkilinin davacıya çok defa fizibilite raporu hazırladığını ve raporlardan ücret talebinde bulunmadığını, sözleşme gereği başka alması gereken işleri de alamadığını, sözleşmeden haksız yere dönülmesi nedeniyle muaccel hale gelen cezai bedelin kendisine ödenmediğinden zarara uğradığını ve müvekkilinin bu zararının davacının alacak iddiasından çok daha fazlı olduğunu, süre içinde arazi etütü yaptıklarını, fizibilite raporunda harita üzerinden yapıan çalışmayı araziye tatbik ettiklerini, müvekkilinin sürenin başlaması için gerekli olan ... TL'lik tutarın kendisine gönderilmediği halde ...inde coco peat temini için ön ödeme yaptığını, topraksız tarım sisteminin kurulacağı gutter sehpaların 6 haftalık termin tarihi alınarak sipariş verildiğini, sözleşmenin Cezai şartını düzenleyen 8. Maddesinde iş bu sözleşmede kararlaştırılan işin sözleşmede belirtilen tüm şartların gerçekleşmesine rağmen süresinde teslim edilmemesi halinde yüklenici teslimde gecikilen her gün için 300,00 TL bedeli yatırımcıya ödemekle yükümlüdür.... denildiğini, davacının her ne kadar müvekkilinin yapmış olduğu fiyat teklifinin geçerliliğini korumadığını ilişkin kendilerine mail ortamında yeni bir sözleşme bedeli belirleneceği yönünde beyanlarda bulunmuş ise de davacı yana gönderilen e- posta tarihinin sözleşme öncesi ... tarihinde gönderildiğini, sözleşmenin bu tarihten sonra davacının kabulü ile güncel tutar üzerinden ... tarihinde imzalandığını, müvekkilinin davacı ile dava dışı şirketin yetkilisi olduğu gerekçesiyle bu güvene dayanarak iletişim kurduğunu Ticaret Sicil Gazetesine bakıldığında da davacının dava dışı ... Tarım'ın tek yetkilisi olduğunu, ... TL'lik ödemenin hangi hesaptan yapıldığını müvekkilinin bilmesinin kendisinden beklenemeyeceğini, davacının ... TL''lik bedelin 38.495,00 TL'lik kısmını geri istediğini ancak davacının bu iddiasını ispat edebilecek hiçbir yazılı, yasal ve ya resmi belgeye dayanmadığını, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilşkindir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme, dekont örnekleri getirtilmiş, deliller toplanmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine ... TL toplam alacak için başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, davalı borçlu tarafından ... tarihinde takibe itiraz edildiği, takibin durulmasına karar verildiği ve yasal 1 yıllık sürede eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarihli raporunda sonuç olarak;" tarafımca dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davalı tarafın sunduğu ticari defterlere dayalı olarak yapılan inceleme neticesinde,
1-Taraflar arasında Davacı ...'in kuracak olduğu ... TARIM ile davalı ... arasında bila tarihli ... yapımı Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin SÜRE Başlıklı 4. Maddesinde; 'Yüklenici tarafından verilecek hizmetin inşaat süresi 60 (altmış) iş günü devreye alma ve çilek fidesi dikimine hazır hale getirme süresi 30 ( otuz) iş günü olmak üzere toplam 90 (doksan) iş günüdür. ("... Teslim Tarihi") bu süre sözleşmenin imza tarihini müteakip, Yatırımcı'nın ön ödemesi olan ... TL'nin (DörtyüzbinTürklirası) Yüklenici'nin banka hesabına aktarılmasıyla başlar.' Denmiştir.
2-Davalı Tarafın incelenen 2021 yılı Ticari Defterlerinin açılış ve kapanış Noter Tasdiklerini Yasal sürelerde yapıldığı, onaylattırıldığı, defter tasdik ve kayıtlarının birbirini doğruladığı, lehine ve aleyhine delil vasfına haiz olduğu, kanaatine varıldığı,
3-Davacının icra takibine konu ettiği ... tarihli ... TL tutarlı Akbank Dekontuna ilişkin davalının defterlerinde alınan sipariş avansları hesabında kayıtlı olarak yer aldığı, ve ... Tl tutarın iadesine ilişkin kayıt yer almadığı, 2022 yılına devrettirildiği,
4-Davacının kurulan ... LTD. ŞTİ.'nde ... tarihinden itibaren münferiden yetkisinin bulunduğu, ve şirkete ... TL sermaye ile %50 oranında ortak olduğu, " sonuç ve kanaatine varmıştır.
Bilirkişi ... tarihli raporunda sonuç olarak; "Fizibilite ve proje çalışmaları yahut sözleşme gereği ön çalışma ödemesinin davacıdan talep edilip edilemeyeceği, hususu ile ilgili hukuki yorum sayın mahkemeye ait olduğu; İş gerçekleşmeden fesh edilmesi nedeni ile Sayın Mahkeme Fizibilite raporu ve proje hazırlanması için davacıdan talep edilebileceği kanaatinde ise İşin yeri, büyüklüğü, niteliği gözönüne alındığında fizibilite raporu ve proje çalışmaları için davacının belirtiği 1.300 ABD doların makul olduğu piyasa rayiçlerine uygun olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Talep edilen tarihindeki ... tarihindeki merkez bankası efektif ABD doları satış kuru 9,7204 TL olduğu 1.300,-USD *9,7204 TL/USA=12.637,- TL olduğu hesaplanmıştır. " sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen proje yapım sözleşmesi nedeniyle, davalının sebepsiz yere zenginleşmesinin bulunup bulunmadığı, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davacının alacaklı olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 77. ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için, borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.
Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Bu kurumun amacı, borçlunun malvarlığında meydana gelen zenginleşmenin iadesidir. Borçlu ise, başkası aleyhine malvarlığında artış meydana gelen kişidir. Sebepsiz zenginleşmede, herhangi bir davranıştan bağımsız şekilde, fakirleşme ve zenginleşme olguları arasında sebep- sonuç ilişkisi aranmaktadır.
Somut olayda; taraflar arasında bila tarihli topraksız çilek ve marul ... yapım sözleşmesinin imzalandığı, ... Tarım Ürünleri Danışmanlık İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti'nin yatırımcı olduğu, Davalı ... 'nin ise yüklenici olduğu, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabı ile, ... Tarım Ürünleri Dan. İnş. Dış. Ve Tic şirket yetkilisinin ... oduğu, sözleşme gereği davacının ... tarihinde ... projesi kısmi ödemesi açıklaması ile davalı şirkete ...-TL ve ... Tarım Ürünleri Dan. İnş. Dış. Ve Tic şirketi tarafına ... tarihinde ...-TL gönderildiği, davalı şirket tarafından ... tarihinde ...-TL'nin iade edildiği ancak fizibilite çalışmaları nedeniyle bir takım giderlerin bulunduğu savunmasında bulunulduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin 3. Ve 8. Maddeleri kapsamında fizibilite raporlamaları ve proje işlemlerinin yüklenici sorumluluğunda olduğu ancak davacının bu giderlerin mahsup edilmesini kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davalı taraf her ne kadar menfi ve müspet zararlarının olduğu sözleşmenin 11.maddesi gereği bu zararların davacı tarafça karşılanması gerektiği belirtilmiş ise de davalı tarafça buna ilişkin somut beyan ve delil ibraz edilmemiştir.
Kaldı ki sözleşmenin 8.maddesi gereği fizibilite raporlamasının ücretinin yüklenici davalıya ait olmasına rağmen davacı tarafça buna ilişkin bedel mahsup edilerek talepte bulunulduğundan davacının kabul ve talebi ile bağlı kalınmıştır. Yine alınan bilirkişi rapor ile 1.330-USD'nin piyasa şartlarında makul ve uygun olduğu belğirlendiğinden, 1.300- USD'nin davalının bu hususta temerrüde düşürüldüğü ... tarihindeki kur karşılığı 8.8815-TL olup = 11.545,95-TL'nin ön ödemeden mahsup edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Taraflara arasındaki ... yapım sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasında alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, davalı tarafından yapılan masrafların mahsubunun gerekip gerekmediği yargılama sırasında belirlendiğinden icra inkar tazminatının reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile 38.454,05 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden takibin aynen DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine
3-Alınması gereken 2.626,79.- TL harçtan peşin 657,40.-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.969,39.-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret 1.223,25. TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında 1.221,90 -TL ile ilk dava masrafı 749,60. -TL olmak üzere toplam 1.967,50.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalı dan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre hesaplanan 40,95.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.558,34.-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1,66.-Tl nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı