T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/352
KARAR NO: 2024/352
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/04/2022
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dış cephe ve iç cephe boya badana, alçı, alçıpan, sıva işleri de dahil olmak üzere inşaat sektöründe anahtar teslim olacak şekilde bütün tamir ve tadilat işlerinin yapılması amacı ile kurulmuş bir ticari işletme sahibi ve tacir olduğunu, davalı borçlu ile müvekkili arasında ... mahallesi, ... Caddesinde bulunan ... adlı otel işletmesine ait sahilin gölgelendirilmesi için kurulan tente demirlerinin boya işlemlerini yapması için anlaşma yapıldığını, müvekkilinin anlaşma gereği üzerine düşen edimini yerine getirdiğini, yapılan işin karşılığında ise ... tarihli ... nolu ... TL bedelli fatura düzenlendiğini, davalı borçlunun müvekkiline ait ... Bankası hesabına parça parça ödeme yaptığını, 16.708,20 TL tutarındaki ödemeyi yapmadığını, bunun üzerine anılan faturanın tahsili için davalı borçluya Manavgat ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalı borçlunun borca itiraz ettiğini, işin yapıldığı yer olan ... adlı otel işletmesinde keşif yapılarak müvekkilinin kullandığı malzemelerin tespit edilmesini ve alacağın belirlenmesini, ihtiyati haciz kararı verilerek davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı borçlunun alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini ve tüm yargılama giderleri ile Avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev ve yetki itirazında bulunduklarını, takibin Manavgat ... İcra Dairesinde başlatıldığını, davanın ise mahkememizde açıldığını, yetkili mahkemenin Manavgat Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yapılan işin ticari iş olmadığını, müvekkili ile davacı arasında malzemeli profil yağlı boya işlemi hususunda anlaştıklarını, anlaşma konusu işin ardından davacı işin düzgün şekilde ifa edilmeyen ve anlaşmaya aykırı hususları gözetmeden dava konusu faturayı kestiğini, davacının faturayı hatalı düzenlediğini ve işin anlaşmaya aykırı şekilde ifa edilen kısımlarının bulunduğunu davacıya ilettiğini ve akabinde ... tarihli iade faturası düzenlendiğini, davacının ilk kesmiş olduğu fatura tutarının 34.208,20 TL olduğunu müvekkili tarafından kesinlen iade faturasının tutarının 10.262,46 TL olduğunu, iade tutarı düşüldüğünde 23.945,74 TL olduğunu, ödeme dekontlarından 23.945,00 TL'nin davacıya ödendiğinin açık olduğunu, müvekkilinin kendisine iade faturasına konu etmediği ve itirazda bulunmadığı tutarı geciktirmeksizin davacıya ödediğini, kendisi davacı ile aralarındaki ticari ilişkide tamamen iyi niyetle hareket ettiğini ve tüm borçlarını yerine getirdiğini belirterek, davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDiRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Manavgat ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında faturadan kaynaklanan alacak talebine istinaden davalının itirazı nedeniyle İİK 'nın 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir.
Her ne kadar davalı tarafça görev ve yetki itirazında bulunulmuş ise de; davacı yönünden tacir araştırması yapıldığı, tacir sıfatının bulunduğu görülmekle mahkememizin TTK'nun 4. Maddesi gereği görevli olduğu, 6100 sayılı HMK'nun 6. Maddesi gereği davalının yerleşim yerinde de dava açılabileceği belirlendiğinden davalının yetki itirazının ilk celsede reddi gerektiği anlaşılmakla dosyanın esas yönünden incelenmesine geçilmiştir.
Manavgat ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... Şti aleyhine 16.708,20 TL asıl alacak talebiyle takibe geçildiği, davalı/borçlu tarafından ... tarihinde borca itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu ve İİK'nun 67. Maddesi gereği yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında;
Mahkememizin ... tarihli celse ... nolu ara karar gereği keşif icrası ile davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup, ... tarihinde mahallinde keşif icra edilerek, dosyanın inşaat mühendisi ... tevdi edildiği, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 03.05.2022 tarihli raporda özetle; "...dava konusu imalatlar tarafımızca incelenmiş, talep edildiği üzere yerinde yapılan imalat metrajları çıkartılmış, ancak keşif günü yapılan incelemelerde uygulamayı yapan ustanın beyanına göre alanların tekrar boyanmış olduğu belirtilmiş (kendisi astar + 2 kat boya uygulandı şeklinde beyanda bulunmuştur), bu nedenle yaklaşık 2 yıl önce yapılan (turizm işletmelerinde her yıl bakım onarım ve boya işlemlerinin yenilendiği de dikkate alındığında) dava konusu uygulamanın ne şekilde ve hangi malzeme ile yapıldığı, işin tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik ya da hatalı iş ve imalat bulunup bulunmadığı tespit edilememiştir.
Yapılan hesaplamalar sonucu keşif tarihi itibari ile tarafımıza gösterildiği kadarı ile yapılan iş bedelinin malzeme+işçilik maliyetinin;
(...m+...m2) ... x ... TL =93.160,00 TL edebileceği,
Davacı tarihi olan ... tarihindeki bedelinin hesaplanması için tarafımızca Yİ-ÜFE endeks değerleri (... çarpanı) dikkate alınmış olup yapılan endeks uyarlamasına göre;
... TL x ... =61.746,45 TL edebileceği,
Fatura tarihi olan ... tarihindeki bedelinin hesaplanması için tarafımızca Yİ-ÜFE endenks değerleri (... çarpanı) dikkate alınmış olup yapılan endenks uyarlamasına göre;
... TL x ...=30.090,68 TL edebileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi 07/09/2023 tarih raporda özetle; " Davacı vekili davacının davalının ... Mah. ... buluna n"..." adlı otel işletmesine ait sahilin gölgelendirilmesi için kurulan tente demirlerinin boya işlemlerini yapması için anlaşma yapıldığı, davacının anlaşma gereği üzerine düşen edimi yerine getirdiğini, yapılan işin karşılığında ise ... tarihli ... nolu 34.208,20 TL bedelli fatura düzenlendiği, davalının banka aracılığıyla parça parça ödeme yaptığını, 16.708,20 TL tutarındaki ödemeyi yapmadığını, davalıya Manavgat ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğinden takibin durduğunu, davalının haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesi talebiyle itirazın iptali davası açıldığını,
Davalı vekili davacı ile davalı şirket arasında "malzemeli profil yağlı boya işlemi" hususunda anlaşıldığını, anlaşma konusu işin ardından davacı, işin düzgün şekilde ifa edilmeyen ve anlaşmaya aykırı hususlarını gözetmeden 34.208,20 TL'lik faturayı kestiğini, müvekkili şirketin bunun üzerine faturaya yansıtılan tutarların ifa edilen işle uyuşmadığını, davacının faturayı hatalı düzenlendiğini ve işin anlaşmaya aykırı şekilde ifa edilen kısımlarının bulunduğunu davacıya iletmiş ve akabinde 10.262,46 TL'lik ... tarihli iade faturasını düzenlendiğini, davalının davacıya 23.945,00 TL banka aracılığıyla ödeme yaptığını davalının davacıya borcunun olmadığı beyan edilerek davanın reddine karar verildiği,
Davacının ve davalının dava konusu dönem olan ... yılına ilişkin incelenen ticari defterlerinin noter açılış ve yevmiye defterinin kapanış noter tasdiklerinin usulüne uygun olarak ve yasal süresinde yaptırıldığı,
Davacının ... yılı ticari defter kayıtlarının ... tarihi itibariyle; davacının davalıya kestiği ve davada söz edilen 34.208,20 TL'lik fatura ile davalının davacıya yaptığı 23.945 TL ödemenin kayıtlarda yer aldığı ve ... tarihi itibariyle davacının davalıdan 10.263,20 TL alacaklı olduğu, davacının yanı tarih itibariyle icra takibindeki asıl alacak talebi ise 16.708,20 TL davacının takipteki asıl alacak talebi ile ticari defter kayıtları uyumlu olmadığı,
Dosya içindeki belgeler, davalı ve davacının ticari defter kayıtlarının incelenmesinden davalının davacıya yaptığı ödemeler toplamı 23.945 TL'dir. Mahkeme aracılığıyla görevlendirilen bilirkişi tarafından tespiti yapılan davacının davalıya yaptığı işi fatura tarihi itibariyle bedeli 30.090,68 TL'dir. Bilirkişi tarafından tespiti yapılan toplam işin bedeli olan 30.090,68 TL'den davalının davacıya yaptığı 23.945,00 TL ödemelerin düşülmesiyle takip tarihi itibariyle davacının davalıdan olan asıl alacağının 6.145,68 TL olduğu,
Davacının davalıya yaptığı davada söz edilen bilirkişi marifetiyle toplam davacının yaptığı işin bedelinin 30.090,68 TL, davalının davacıya yaptığı ödemeler toplamının 23.945 TL olduğu ve tarih tarihi itibariyle davacının davalıdan olan asıl alacak tutarının 6.145,68 TL olarak hesap edildiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce dosyanın önceki raporu hazırlayan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin tüm iddia ve itirazlarını karşılan mahiyette ek rapor hazırlanması istenilmiş, bilirkişi 14.10.2023 tarihli ek raporda 3 alternatifli hesaplama yaparak özetle;
-Davacının davalıya kestiği fatura tutarı 34.208,20 TL 'den davalının yaptığı ödemelre 23.945,00 TL düşüldükten sonra davacının davalıdan takip tarihi itibariyle olan asıl alacak tutarı 10.263,20 TL'dir.
-Davacının davalıya yaptığı için dosya içindeki bilirkişi raporunda belirtilen tutar olan 30.090,68 TL olarak mahkemenizce kabul edilmesi halinde bu tutardan davalı ödemeleri olan 23.945,00 TL'nin düşülmesiyle davacının takip tarihi itibariyle olan asıl alacak tutarı 6.145,68 TL'dir.
-Davalının davacıya kestiği iade fatura tutarının davalının alacağı olduğunun kabul edilmesi halinde davalının davacıya takip tarihi itibariyle borcunun olmadığının değerlendiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlık; eser sözleşmesinden kaynaklı tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeye dayalı fatura nedeniyle alacaklı olup olmadığına ilişkindir.
Eser sözleşmeleri iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olup, “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsuru vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemekle yükümlüdür.
Eser sözleşmesi ilişkisinde ayıp ise, yüklenicinin meydana getirip iş sahibine teslim ettiği eserde bulunan sözleşme ve fenne aykırılıklardır. TBK'nun 474-478 maddelerine göre yüklenicinin ayıp nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için eserin teslim edilmiş olması ve teslim edilen eserin ayıplı olması, ayıbın iş sahibinden kaynaklanmamış olması, iş sahibinin eseri muayene ve ayıbı ihbar yükümlülüğünü yerine getirerek eseri açık ya da zımnen kabul etmemiş olması gerekir. Eserin ayıplı yapılması sözleşmeye aykırılık teşkil etmekte olup; ayıp, açık ve gizli olabileceği gibi maddî ve hukukî ayıp şeklinde de olabilir. Açık ayıp, eserin teslimini müteakip makul süre içinde yapılan kontrol ve muayene sonucu görülüp tespit edilecek ayıptır. Gizli ayıp ise, basit bir kontrol ve muayene ile tespit edilemeyen, eserin kullanılmaya başlanmasından sonra ortaya çıkan ayıptır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 474/1. maddesi (BK, m. 359/1) maddesi gereğince iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre mümkün olduğunca en kısa sürede eseri gözden geçirip muayene ederek varsa açık ayıpları tespit etmek ve bu ayıpların neler olduğunu tek tek açıklamak suretiyle gecikmeksizin sözlü veya yazılı olarak yükleniciye bildirmesi gerekir.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Davacı tarafından takip ve dava konusu edilen faturanın tente demirlerinin boya işleri karşılığında düznelendiğinin ancak ödenmediğini iddia edildiği, davalı tarafından ise yapılan işlemlerin anlaşmaya aykırı ifa edildiği ve iade faturası düzenlediklerinin belirtildiği görülmektedir. Dava konusu faturanın düzenlenmesine dayanak taraflar arasında yazılı bir sözleşme de bulunmamaktadır. Davacı tarafın ... tarih, ... nomaralı faturaya dayalı takip başlatıldığı, işbu faturaya istinaden davalı tarafça ... yılında parça parça ..., ... ve ... tarihlerinde ödemeler yapıldığı, ve davalının bu faturayı ilgili vergi dairesine BA formu ile beyan ettiği görülmektedir. Aynı zamanda davacı tarafından işin eksiksiz yerine getirilemediği savunması ile ... tarihinde iade faturası düzenlendiği belirtilmektedir. Tarafların ticari defteri arasında uyumsuzluk bulunsa da asıl olan işin yüklenici tarafından bitirilip teslim edildiğidir. Davalı tarafından işin anlaşmaya aykırı yapıldığı, yüklenici tarafından usulüne uygun yapılmadığının ispatlanması gerekmektedir. Kaldı ki davalı taraf iade faurası kestikten sonra dahi davacıya ödeme yapmıştır. Davacı tarafından fatura konusu işin yapıldığının kabulü ile davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde 10.263,20TL alacağının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.
Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 E. 2016/10949 K. Sayılı ilamında "Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" belirtildiğinden davacı yararına hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına da karar vermek gerekmiş, oluşan vicdanı kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Manavgat ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile 10.263,20- TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden takibin aynen DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmolunan asıl alacağın %20'si tutarındaki 2.052,64 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 701,07-TL harçtan peşin alınan 294,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 407,07-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, talimat gideri, posta, ilk dava masrafı ve müzekkere ücretinden ibaret 5.372,70TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında 3.300,20-TL ile 294,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.594,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.263,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.445,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 958,25-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 601,75-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'nun yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/05/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza