T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/361
KARAR NO: 2024/8
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2021
KARAR TARİHİ: 04/01/2024
Antalya ... Tüketici Mahkemesi ... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı vermesi üzerine mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili Antalya ... Tüketici Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, sigortalı aracın ... tarihinde dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresinde iken ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda dava dışı sigortalı araç sürücüsünün önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek - önden takip, arkadan çarpma kurallarını ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğunu ve diğer aracın kural ihlali olmadığının kaza tespit tutanağında tespit edildiğini, Adli Tıp Kurumu Antalya Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesince düzenlenen 25.02.2021 tarihli raporunda müteveffa sigortalı araç sürücüsünün kanında alkol bulunduğunu, alkollü araç kullanırken kazanın meydana geldiğini, kaza nedeniyle zarar gören ... plakalı araç malikine 08.02.2021 tarihinde 41.000,00-TL pert tazminatı ödemesi yapıldığını, alkollü araç kullanma eyleminden dolayı ödenen tazminatı rücu etme haklarının doğduğunu, bu nedenle de icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından başlatılan icra takibine itiraz edildiğini beyanla davanın kabulüne, icra dosyasına yapılan itirazın iptaline takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatı hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili Antaya ... Tüketici Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde özetle; Husumet, zaman aşımı, görev ve yetki itirazlarının olduğunu, meydana gelen zararda sürücüde tespit edildiği iddia edilen alkolün etkin olduğunun tespitinin lüzumunun mutlak olduğunu, davacı tarafın tek taraflı olarak ödeme yaptığı meblağın, müvekkili aleyhine tazminata esas olarak alınmasının mümkün olmadığını, söz konusu sorumluluğun davacı tarafından ödenen miktarın değil gerçek zarardan belli olabileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; davacı tarafça ödenen bedelin rücuen tahsiline ilişkin başlatılan Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına ilişkin İİK'nun 67. Maddesi gereği açılan itirazın iptali davasıdır.
Antalya ... Tüketici Mahkemesi ... Karar sayılı ilamı ile, ...taraflar arasında tüketici işlemi bulunmadığı, mahkememizin görevli olmadığı, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğunu... belirterek görevsizlik kararı vermesi üzerine mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklısının ... A.Ş, borçlusunun ... olduğu, ... plakalı araç malikine ödenen pert tazminatına istinaden 41.000,00-TL asıl alacak ve 2.126,10-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.126,10-TL alacak için başlatılan ilamsız icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu olay nedeniyle oluşturulan hasar dosyası, kazaya karışan araç trafik kayıtları celbedilerek dosya arasına alınmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi 27.01.2023 Tarih ... sayılı raporunda özetle; Müteveffa sürücü ...'nin %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporu ile ... CBS Hazırlık Bürosunca alınan raporlar arasında çelişki olduğundan, mahkememiz dosyasının ATK Üst Kuruluna tevdi ile tarafların kusur durumları ile kazanın salt alkolün etkisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi istenmiş ve ATK Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu 27/04/2023 tarih ... sayılı raporunda; "Müteveffa sürücü ...'nin %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu, kişilerdeki alkol durumunun kazaya etkisi hususunda İstanbul ATK ilgili ihtisas Kurulunun sorumluluk alanındaki bir konu olduğu ve herhangi bir değerlendireme yapılamadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememiz dosyası nörolog bilirkişiye tevdi edilerek kazanın münhasıran alkolün etkisinde meydana gelip gelmediği, başka unsurların kazanın meydana gelmesinde etkili olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi 08.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "kazanın meydana geliş şekli itibari ile; ... plakalı sayılı kamyon sürücüsü ...'nin salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yaptığı, alkol dışında başka herhangi bir unsurun olayın meydana gelmesinde rol oynamadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememiz dosyasının bir makine mühendisi ve bir sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilerek Sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin gerçek zarar miktarı olup olmadığı hususunda tespiti istenilmiş, bilirkişi heyeti 10.12.2023 tarihli raporunda özetle;
-"Dava konusu ... plakalı yarı römorkun ...tarihide meydana gelen trafik kazasında arka tarafından aldığı şiddetli darbeye bağlı olarak oluşan hasarının onarılma bedelinin kaza tarihi itibariyle 60.700,00 TL olduğu,
-... plakalı yarı römorkun kaza tarihi itibariyle kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerinin 69.000,00 TL olduğu, aracın onarımı halinde oluşacak hasar bedelinin (60.700,00 TL) aracın hasarsız 2. El piyasa değerinin %88'ine karşılık gelmesi sebebiyle onarımının ekonomik olmadığı, pert total olarak değerlendirilmesinin gerektiği
-Dava konusu araçta meydana gelen reel zararın aracın kaza öncesi hasarsız değeri ile hasar sonrası sovtaj değeri arasındaki fark kadar olacağı, yapılan araştırmalara göre aracın sovtaj değerinin 27.000,00 TL olduğu, buna göre araçta meydana gelen reel zararın kaza tarihi itibariyle (69.000,00 TL - 27.000,00 TL) 42.000,00 TL olduğu,
-... plakalı yarı römorkun pert total olarak tespit edilmesinin meydana gelen kazadaki hasara uygun olduğu,
-Dosyaya sunulan "Tam Hasar Mutabakatnamesi/İbranamesi)" 'ne göre; ... plakalı yarı römorka ...tarihinde ... plakalı aracın çarpması sonucu pert total olan ... plakalı yarı römorkun hasarından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...'e 29/01/2021 tarihinde 41.000,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemenin ... plakalı yarı römorka çarpan davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın Trafik Sigortası poliçe limiti olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;
Uyuşmazlık; trafik kazası sonucu davacı nezdinde sigortalı olan aracın karıştığı kaza nedeni ile dava dışı araçta oluşan hasarın ve sigorta tarafından yapılan ödemenin sigortalıdan rücen tahsil edilip edilmeyeceğine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesinde halefiyet kuralı belirlenmiştir. Düzenleme uyarınca sigorta şirketi yasa ve poliçe hükümleri gereğince zarar görenlere ve sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle gerçek zarar sorumlularına rücu edebilir. Zarardan sorumlu olanlar ispat edilen gerçek zarar nispetinde taleple bağlı kalınarak ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte sorumlu tutulurlar.
Davanın dayanağını, davacı nezdinde sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu oluşan hasar nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye ödenen bedelin olayda kusuru bulunduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili isteminden ibarettir. Rücu hakkı başkasına ait borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. İstek sahibinin mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşmiştir.
2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
O halde, tazminatın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, sigorta hukuk uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan zarar poliçe teminatı dışında kalacağından davacıların bu borçtan sorumlu olmadıklarının tespiti ile davanın kabulüne, aksi halinde davanın reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)
Yukarıda yer verilen açıklamalar neticesinde; davacı nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç malikinin davalı ... olduğu, aracın 25/06/2020 - 25/06/2021 tarihleri arasında poliçe kapsamında bulunduğu, dava konusu olayın .. tarihinde meydana geldiği, dava konusu kazanın ... plakalı kamyon ile D-650 karayolu üzerinde Afyonkarahisar - Isparta istikametine seyri sırasında olay yeri kavşağa geldiğinde aracının sol ön kısmı ile ön ilerisindeki kavşak adasına girmiş olan ve sola dönüşünü tamamlamak üzere olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun sağ arka köşe kısmına çarpması sonucu meydana geldiği anlaşılmıştır. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporunda ... plakalı araç sürücüsünün gece vakti aydınlatmanın bulunmadığı tehlikeli virajlı ve eğimli yolda seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, aracının hızını far ışığı altındaki görüşüne göre ayarlamamış, seyir hızıyla geldiği olay yeri kavşakta, orta adaya girmiş olan ve sola dönüşünü tamamlamak üzere olan sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ... kamyonun çekiciye bağlı yarı römorkun sağ arka köşe kısmına çarpması sonucu %100 (yüzde yüz) kusurlu bulunduğu belirtilmiştir. Makine mühendisinden ve sigorta eksperinden temin edilen hesap raporunda bilirkişiler, ... plakalı yarı römorkun kaza tarihi itibariyle kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerinin 69.000,00 TL olduğu, araçta meydana gelen reel zararın aracın kaza öncesi hasarsız değeri ile hasar sonrası sovtaj değeri arasındaki fark kadar olacağı, yapılan araştırmalara göre aracın sovtaj değerinin 27.000,00 TL olduğu, buna göre araçta meydana gelen reel zararın kaza tarihi itibariyle 42.000,00 TL olduğu, ... plakalı yarı römorkun hasarından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...'e 29.01.2021 tarihinde 41.000,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin yarı römorka çarpan davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın Trafik Sigortası poliçe limiti olduğu, Nöroloji bilirkişisinden alınan raporda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'nin salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yaptığı, alkol dışında başka herhangi bir unsurun olayın meydana gelmesinde rol oynamadığı bildirilmiştir. Kusur oranlarının oluşa ve trafik mevzuatına uygun saptandığı, hesaplanan hasar tutarının üçüncü kişiye ait aracın uğradığı hasar nedeniyle tamirinin ekonomik olmaması ve pert total sayılmasına göre aracın ikinci el piyasa değerinden hurda değeri düşülmek suretiyle belirlendiği ve alkol oranının değerlendirildiği bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Her ne kadar alınan bilirkişi raporlarında faiz yönünden bir değerlendirme yapılmamışsa da; rücuya ilişkin eldeki itirazın iptali davasında alacak miktarı 42.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı taraf davaya konu takipte 41.000,00TL asıl alacak talep etmiştir. İstek sahibinin mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşeceğinden davalı taraf ödeme tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayılmalıdır. Davacı tarafça dosyaya 08/02/2021 tarihli 41,000,00-TL bedelli ödeme dekontu ibraz edilmiştir. Ödeme tarihi 08/02/2021 tarihinden itibaren takip tarihi 01/06/2021 tarihi arasındaki işlemiş faizi 113 gün üzerinden,% 16,75 faiz oranı ile 2.126,10-TL olup davacı takipte 2.126,10-TL talep etmiş olduğundan, davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur.
Davacı tarafça her ne kadar icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de; alacak likit olmadığından davacı yararına icra inkar tazminatının koşulları mevcut olmadığından, icra inkar tazminatı talebi reddedilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile 41.000,00 TL asıl alacak 2.126,10-TL işlemiş faiz olmak üzere 43.126,10-TL üzerinden takibin aynen DEVAMINA,
2- Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.945,94-TL harçtan peşin alınan 736,49-TL harcın mahsubu ile, bakiye 2.209,45 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere ücreti ile, bilirkişi ücretinden ibaret toplam 7.738,25TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacının yapmış olduğu ilk dava masrafı olan 804,29 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 680,00 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili Av. ...'ın yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza