T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/370 Esas
KARAR NO: 2024/513
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/05/2022
KARAR TARİHİ: 18/07/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davacıya ait ... Plakalı aracının ...'in yönetimindeki ... plakalı araçla ... Mah. ... - ... Sokak köşesinde çarpıştığını, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada kaza tespit tutanağına göre yarı yarıya kusurla meydana geldiğini, ... plakalı aracın karşı taraf davalı şirket tarafından ... Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını davacının araçtaki hasar ve değer kaybı ödenmediğini beyanla ileride bilirkişlerce hesaplanmak üzere şimdilik (belirsiz alacak) ...-TL araçtaki hasar davalı şirketin kaza öğrenme tarihinden itibaren ticari faiziyle, ...-TL değer kaybının davalı şirketin kaza öğrenme tarihinden itibaren ticari faiziyle, yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın davalı şirket ... Sigorta tarafından ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu olayda kusursuz olduğunu, davaya konu talebin zaman aşımına uğramış olup davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini, değer kaybının oluşmayacağı iddiaları saklı kalmak kaydıyla davacı yana ait araç üzerinde kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında mülkiyet değişikliği olup olmadığının tespitini, KZMSS Genel Şartları Ekindeki Değer Kaybı Hesaplama Yönteminde; kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinden mülkiyet değişikliği olan araçlarla ilgili taleplerin teminat kapsamı dışında bırakıldığının düzenlendiğini, bununla birlikte hasar ile kazanın illiyet bağının, hasar miktarlarının ayrı ayrı kanıtlanması gerektiğini, araç daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerekeceğini, bu nedenle aracın dava konusu kazadan önceki kaza kayıtlarının sigorta bilgi merkezinden sorulmasını talep ettiklerini, ... tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın ekleri kısmında değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davalı şirketin sorumluluğunun Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, ticari faiz talebinin tamamen haksız olduğunu, davacının tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının olmadığını beyanla usulden yetkisizlik nedeniyle, esasına girilmesi halinde ödemede bulunarak sorumluluğu yerine getirmesi nedeniyle, konu talebin teminat kapsamında olmaması nedeniyle, sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması, aksi halde; celp edilmesi gereken delillerinin toplanmasına, kusur durumu ve zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Şirketine müzekkere yazılarak gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... Şirketine müzekkere yazılarak gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Sigorta ve Bilgi Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... tarihli ... Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporda özetle; "Kusur yönünden ; Sürücü ...'ün %75(yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'in %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu; Hasar ve değer kaybı yönünden; Yukarıda açıklandığı üzere, hasara dair düzenlenmiş Ekpertiz Raporu, faturalar ile aracın kaza tarihi itibariyle kilometre bilgisinin bulunmamasıyla hasar ile değer kaybına dair değerlendirmenin yapılamadığını bildirir müşterek rapordur..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
... tarihli ... Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporda özetle; "Yukarıda açıklandığı üzere, davaya konu ... tarihli kazada hasarlanan davaya konu ... plaka sayılı ... model ... marka ... (...) tipindeki otomobilin hasarına dair düzenlenmiş Ekpertiz Raporu, faturalar ile aracın kaza tarihi itibariyle kilometre bilgisinin bulunmamasıyla hasar ile değer kaybıyla ilgili değerlendirmenin yine yapılamadığını bildirir müşterek rapordur..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
... tarihli ... Adli Tıp kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporda özetle; "Yukarıda ayrıntılarıyla açıklandığı üzere, ... tarihli kazada hasarlanan davaya konu ... plaka sayılı ... model ... marka ... (...) tipindeki otomobilin hasar ile değer kaybının yapılabilmesi için dava konusu tarih öncesindeki ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarihli kazalara dair evrakların değil , dava konusu ... tarihli kaza sonrasındaki Ekpertiz Raporu, fatura ile aracın kaza tarihi itibariyle kilometre bilgisi evraklarının gerektiği; incelenen dosya kapsamında ise yukarıda zikredilen ... ve ... tarihli her iki raporumuzdaki eksik hususların ikmal edilmeme durumunun devam edip, bu raporların yazım aşamalarında zaten dosyada var olan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin ... tarihli kaza öncesindeki trafik ile kasko sigorta hasar bilgilerine ait( ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarihli kazalar) aynı evrakların bir kez daha dosyaya kazandırılıp dava konusu kazaya dair talep edilen Ekpertiz Raporu, fatura ile aracın kaza tarihi itibariyle kilometre bilgisine dair herhangi bir bilgi, belge ve evrakın sunulmadığı bu şartlarda hasar ile değer kaybına dair değerlendirmenin yapılamayacağını bildirir müşterek rapordur..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
... tarihli sigorta eksperi bilirkişi raporda özetle;
"1- HASAR TUTARI YÖNÜNDEN SONUÇ VE KANAAT:
Uyuşmazlığa konu dosya yukarda açıklanan koşul ve sebepler birlikte incelendiğinde; Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin ... TL + KDV (KDV DÂHİL ... TL) tutarında olduğu tespit edilmiştir.
Dava dosyasında bulunan ... tarihli ATK raporuna göre bu kazanın oluşumunda
Davalı Sigortalı Sürücü ...'in %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında bakiye hasar alacak tutar ... TL+ KDV (KDV DÂHİL ... TL) olduğu görüş ve kanaatindeyim.
2- DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN SONUÇ VE KANAAT:
Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;
Yapılan hesaplamada; inceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı görüş ve kanaatindeyim.
Dava dosyasında bulunan ... tarihli ATK raporuna göre bu kazanın oluşumunda Davalı Sigortalı Sürücü ...'in %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında bakiye değer kaybı alacak tutar ... TL olduğu görüş ve kanaatindeyim..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki ... tarihli trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen karşı yan araç sürücüsünün ZMMS tahsis eden sigorta şirketi aleyhine açılan değer kaybı ve onarım bedeline dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacının, dava ikame edilmeden önce davalı sigorta şirketine başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dava Konusu Kazada Kusur Yönünden Yapılan Değerlendirme:
Mahkememizce kusur oranlarının belirlemesi için dosya ... Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, ATK ... tarihli raporu ile; "davalı sürücünün %25 oranında kusurlu olabileceği, davacı yandaki araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olabileceği bildirilmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hâkimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hâkimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Dava konusu kazada davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobili ile ... sokağı takiben geldiği ... sokak kontrolsüz kavşağına, hız azaltarak müteyakkız ve geçiş hakkına riayet edecek şekilde yaklaşması gerekirken, bu kurala uymayarak seyrine göre sağ taraftan kavşağa giren geçiş hakkına sahip davalı şirketin sigortaladığı araç sürücüsü ... idaresindeki otomobille çarpıştığı; davalı şirketin sigortaladığı araç sürücüsü ... ise sevk ve idaresindeki otomobille ... Sokağı takiben geldiği ... Sokak kontrolsüz kavşağına, hızını azaltarak müteyakkız girmemekle, seyrine göre sol taraftan kavşağa giren sürücü ... idaresindeki otomobille çarpıştığı olayda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğu, davalı şirketin sigortaladığı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu takdiren kabul edilmiştir.
Dava Konusu Kazada, Davacının Aracındaki Değer Kaybı Ve Hasar Onarım Bedeli Yönünden Yapılan Araştırmada,
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır.
Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek değer kaybının ve hasar onarım bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. ... tarihli raporda meydana gelen değer kaybının ... TL olabileceği davalı yanın kusur oranından dolayı ... TL’den sorumlu olabileceği, hasar onarım bedelinin ise ... TL olabileceği, davalı yanın kusur oranından dolayı ... TL’den sorumlu olabileceği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... plakalı davacı araç sürücüsünün dava konusu kazada kontrolsüz kavşağa hız azaltarak müteyakkız ve geçiş hakkına riayet edecek şekilde girmesi gerekirken, seyrine göre sağ taraftan kavşağa giren karşı yan araç sürücü geçiş üstünlüğüne sahip olduğu halde bu hakka üstünlük tanınmaması nedeniyle %75 oranında kusurlu olabileceği ve aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımlarının özelliği değerlendirildiğinde ... TL değer kaybının ve ... TL karşılanmayan hasar bedelinin oluştuğu anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı olan ... TL’nin ve hasarın onarım bedeli olan ... TL olmak üzere toplam ... TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harç, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL’nin mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’ nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2024
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı