T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/39 Esas
KARAR NO: 2022/48
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/12/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2022
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılmakla, mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ... ili ... ilçesinde davalı ile yapılan akit gereği, davalı şirketin ... inşaat sahasında, ..., ... ve ... işi yapıldığını, söz konusu işin yanı sıra dozerin gidiş dönüşü için tır masrafının müvekkili tarafından karşılandığını, sözleşme gereği yapılan iş saatinin ...XKDV olup, doksan doku saatlik çalışma bedelinin ... TL olduğunu, söz konusu bedele ... TL tır ücreti eklendiğini, davalı tarafından karışlanan ... TL yakıt bedeli düşülerek ... TL +KDV olmak üzere ... TL bedelli fatura düzenlendiğini, ... tarih ve ... numara ile kesilen faturanın davalı tarafa kargo yolu ile gönderildiğini, ancak tebellüğden imtina edilen faturanın imzalanmadığını ve geri gönderildiğini, Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıdan fatura bedelinin ödenmesinin istendiğini, ihtarnameye cevap verilmediğini, davalı borçlu hakkında Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borca ve faize itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu beyan ederek, öncelikle ihtiyati haciz istemlerinin kabulü ile borçlunun borca yeter tutarda taşınır, taşınmaz ve 3.şahıslardaki hak ve alacaklarına, öncelikle teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise ygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, davalının haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazının iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmayacak şekilde davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işyeri merkez adresinin "... olduğunu, bu nedenle davacının, iş bu dava ile icra takibinin müvekkilinin adresinin bulunduğu ... Mahkemelerinde ve icra dairelerinde açılması gerektiğini, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin ise, müvekkili şirketin davacı ile hiç bir ticari ilişkisi bulunmadığını, davacının icra takibine konu ettiği borç, ...Şti arasında akdedilen "... Sözleşmesi"ne ilişkin olduğunu, anılan dava dışı ...Şti, her ne kadar ... A.Ş.'nin ortaklarından birine ait olsa da; müvekkili şirketten tamamen faklı bir tüzel kişiliğe sahip, ayrı bir şirket olduğunu, faaliyet alanlarının müvekkili şirketten farklı bulunduğunu, şirketin sahip olduğu borç ve alacaklar, başka tüzel kişiliğe sahip şirketin üzerine hiç bir sorumluluk yahut gelir getirmiyeceğini, bu bağlamda, davacı ile hiç bir ticari ilişkisi bulunmayan müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kabulü ile mesnetsiz davanın reddine, davacıya, müvekkili şirketin borcu bulunmadığından hafriyat sahasında yapılan iş ile müvekkili şirketin hiçbir ilgisi bulunmadığından ve "... Sözleşmesi'nin tarafı olmadığını bilmekle, iş bu davayı haksız ve kötü niyetli bir şekilde ikame etmiş olduğundan %20 aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER: Dosyada bütün deliller toplanmış, Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş ve dosya tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan ... havale tarihli raporda özetle; "...Davalı tarafın ticari defter ve belgelerinde inceleme yapılarak,
A)~Davalı tarafın ticari defterinin TTK*na göre usulüne uygun tutulup tutulmadığı,açthş ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı*
B)~Sahibi tekine delil olma âzekkliğini taşıyıp taşımadığı,
C)-Özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu faturaların davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı faturaların açık mı ?, kapalı mı? Fatura olduğd)-Dava konusu faturaların bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davalı taraftn defter ve belgelerinde kayıt ve/veya belge bulunup bulunmadığının tespit edilerek,varsa ödemeye ilişkin belge fotokopileri de eklenmek suretiyle rapor düzenlenmesi,"
görevi üzere, davacı şirketin tarafıma sunulan defteri üzerinde yapılan inceleme ile,
A)-YTTK 64/3 fıkraları gereğince davalı şirketin ... yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, ve Ticari defterleri ve dayanağı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini teyit etmekte olduğu görülmüş,
-Defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu,
-Kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu,
-Faturalar, teslim fişleri ve ticari defterler dikkate alınarak değerlendirildiğin de, defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu,
Dolayısıyla, HUMK. madde, 222 gereğince delil niteliğine haiz olduğu,
B)-Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu faturaların davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı faturaların açık mı ?, kapalı mı? Fatura olduğu,
Davalı şirketin yukarıda tasdik bilgileri belirtilen defterinin,600.Yurtiçi Satışlar ve 602.diğor Gelirler hesapları yönünden incelenmesi ile, Bakliyat,Toz Şeker ve Küp şeker şeklinde Gıda maddesi imalat ve satışı konusunda olduğu,inşaat faaliyetinin mevcut olmadığı.
Dİğer taraftan,dosyada mevcut» davacı tarafından davalı şirket adına açık fatura olarak düzenlenmiş olan, ... tarih ve ... nolu ihtilafa konu faturanın kayıtlı olmadığı.
C)-Dava konusu faturaların bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davalı tarafın defter ve belgelerinde kayıt ve/veya belge bulunup bulunmadığının tespit edilerek,varsa ödemeye ilişkin belge fotokopileri de eklenmek suretiyle rapor düzenlenmesi,"
Davalı şirketin yukarıda tasdik bilgileri belirtilen defterinin incelenmesi İle,ihtilafa konu faturanın kayıtlı olmadığı, dolayısıyla ihtilafa konu fatura bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak defter ve belgelerinde kayıt ve/veya belge bulunmadığı." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... havale tarihli raporunda özetle; "...1- Davacı tarafın fatura alacağına karşılık davalı aleyhine ... tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası ile aşağıdaki şekilde icra takibi başlatmış olduğu,
TUTARAÇIKLAMA
... TLASIL ALACAK
... TLİŞLEMİŞ FAİZİ
... TLTOPLAM
2-Davacı tarafın usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi ... itibari ile davalıdan ...TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu,
3-Davalı vekili tarafından ... tarihinde verilen dilekçe ile davalının ticari defterlerinin ...'da olmasından ötürü incelemenin davalının adresinde yapılmasını talep ettiği,
4-Davacının cevaba cevap dilekçesinde bahsettiği çalışmayı yapan dozerin yakıtının davalının çalıştığı ... istasyonundan yapıldığının belirtildiği ve alman yakıtların ücretlerinin de düşülerek fatura düzenlendiğinden bahsettiği görüldüğünden davalının defterleri incelenirken yakıt alımı yapılan firmalarında incelenmesi gerektiği ve ... döneminde yakıt ... araçların da incelenerek dozer için yakıt alımı yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerektiği, yine günlük çalışma tutanaklarında işi teslim alan ...'m davalının çalışanı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, davalının savunmasında işin kendilerine yapılmadıklarını beyan ettiği görüldüğünden davalının defterleri incelendiğinde davalının defterleri incelendiğinde ... ili ... ilçesinde davalı şirketin ... inşaaat sahasında bir işlerinin olup olmadığının da araştırılması gerektiği ancak bu tespitlerden sonra davacının alacağının kesinleşeceği,
5-Davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davacının alacaklı olacağı sonucuna varılacak olunursa davacının takip tarihi itibari ile ...TL asıl alacak ...TL işlemiş faiz olmak üzere ...TL alacaklı olacağı,
6-Davacı yanın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. Maddesine göre takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz isteyebileceği," kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Dosya SGK çalışan kayıtları incelenerek ek rapor düzenlenmesi için önceki rapor veren bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi ... tarafından sunulan ... havale tarihli ek raporda özetle; "...Davalının defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi ...'nin ... tarihli düzenlediği raporda' YTK 64/3 fıkraları gereğince davalı şirketin ... yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu ve ticari defterleri ve dayanağı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini teyit etmekte olduğu görülmüş, defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, faturalar teslim fişleri ve ticari defterler dikkate alınarak değerlendirildiğinde defterlerin usulüne uygun tutulmuş olduğu dolayısıyla HMK madde 222 gereğince delil niteliğine haiz olduğu, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak davalı şirketin bakliyat toz şeker, ve küp şeker şeklinde gıda maddesi imalat ve satışı konusunda olduğu, inşaat faaliyetinin mevcut olmadığı, diğer taraftan dosyada mevcut davacı tarafından davalı şirket adına açık fatura olarak düzenlenmiş olan ... tarih ve ... nolu ihtilafa konu faturanın kayıtlı olmadığı,' nın tespit edildiği görülmüştür.
... Başkanlığı müzekkere cevabının Tetkiki:
... başkanlığı ... merkezi tarafından gönderilen müzekkere cevabında davalı şirketin ... sicil dosyasının gönderildiği ve bu sicil dosyasının incelenmesi neticesinde ...'ın davalı şirket çalışanı olduğu, yine dava dosyasındaki dökümlerde ... sicil nolu dosyasında da ...'m davalı çalışanı olduğu tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B.A.M KARARI:
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamında dosyada yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle dosya mahkememize gönderilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; taş sökme , tesfiye ve hafriyat sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
İİK. 67/1. Maddesinde: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının davalıya hafriyat hizmeti verip vermediği ,vermiş ise bu hizmetin bedeli ve hafriyat sözleşmesi nedeniyle davalının davacıya karşı sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Dosya kapsamı dikkate alındığında, taraflar arasında 6098 Sayılı TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
Bu türden sözleşmelerde, para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde davaya konu olması sonucu doğar ki, bu da; Hukuk Muhakemeleri Kanununda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur. Oysa 6098 Sayılı TBK'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmeleri, niteliği itibariyle iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler olup, karşılıklı edimleri içerir. Bu nedenle, eser sözleşmelerinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. (Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas ve ... karar sayılı ilamı)
6100 s. HMK 6. Madde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmüne haizdir.
Yukarıda belirtilen kanun maddesi, emsal karar ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı doğrultusunda yapılan değerlendirmede : davalının ikametgahının ... olması, sözleşmenin ifa yerinin mahkememiz yargılama sınırlarında olmaması , 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesinin somut olaya uygulanmasının mümkün olmaması ve davalının yetki itirazında yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu ileri sürmesi hususları nazara alınarak mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın talep halinde yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere,
1-Yetki itirazının KABULÜNE, mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE
2-Yetkili mahkemenin ... NÖBETÇİ TİCARET MAHKEMESİ olduğuna,
3-HMK Md. 20 gereğince kararın süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep edilmesinin gerektiğine, talep edildiği takdirde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, talep edilmediği takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-HMK Md. 331 gereğince yetkili Mahkemeye gönderme başvuru yapılır ise yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine, başvuruda bulunulmaz ise talep üzerine Mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespit ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceğine,
5-Mahkememizin ... gün, ... Esas ... Sayılı kararıe Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla, mahkememizden yazılan ... gün ve ... harç nolu harç tahsil müzekkeresinin iptaline ve geri istenilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yetkili mahkemede tevzi edilecek dosyaya aktarılmasına, dava dosyasının yetkili mahkemeye süresi içinde gönderilmesinin talep edilmemesi ve kararın kesinleşmesi halinde bakiye gider avansının yatıran davacıya iadesine,
Dair; Tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır