T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/401 Esas
KARAR NO: 2022/593
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı asil dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi olduğum ... Bankası Karaköprü Şubesine ait çek no: ...,. 13.710 TL .01.08.2016 ödeme , çek no: :... 5.510 TL. 01.08.2016 , ve çek no: ... . 23.710 TL . 27.07.2016 tarihli Ve ... Şanlı Urfa Şubesine ait . çek no: ... 1950 TL .08.12.2010 Tarihli çekleri ödemesi çek verilen kişilere çek karşılığı elden ödemesi yapıldıktan sonra üzeri yazılı çek yapraklarını ilgili bankalara verilmek üzere uhtemizde beklettiğimiz sırada çek yapraklarını kaybettiğini, Çeklerin kaybından sonra bu çekler ile ilgili herhangi bir alacak davası veya hukuki işlemler yapılmadı çek yaprakları olduğunu, aradan Geçen Süre İçinde Bu Çek Yapraklarını İlgili Bankalara Geri Verilmediğinden, ticari sicilimizden olumsuz sonuçlara neden olduğunu, bankalar ile ilgili işlemlerde engel teşkil ettiğini, Zayi olarak karar verilmesini istediği keşidecisi olduğu bu çeklerin ,tüm karşılığı ödendiğini çek verilen kişiler ile hiçbir alacak verecek itilafı bulunmadığını, çeklerin üzeri yazıldıktan sonra elden geri alınmak kaydıyla ödendiğini, daha sonra bu çeklerin kayıp ettiğinden bu çeklerin iptali zayi olarak karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollamasıyla çeklerde uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı dava dilekçesinde, çek hesabının kendisine ait olduğunu, keşidecisi olduğunu belirtmiş ayrıca, iptalini talep ettiği çekin zayi olduğunu belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.
Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın Hukuki Yarar Yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3- Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sounucunda kararın davacıya tebiğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/06/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı