T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/403
KARAR NO: 2024/42
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın müvekkilinin kızı ...'in sevk ve idaresinde ... tarihinde ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken caddenin ... sokak ile kesiştiği kavşakta davalı ...'nun kullandığı ... plakalı aracın müvekkiline ait aracın sol arka tarafına çarpması nedeniyle meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında maddi hasar ve değer kaybı oluştuğunu, davalı araç sürücüsü ...'nun kazanın meydana gelmesinde tam ve çok ağır kusurlu olduğunu, müvekkilinin bir kusuru olmadığını, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelenmesinde müvekkiline ait ... plakalı ... model ... marka araçta oluşan maddi zararın ... TL hasar bedeli ... TL değer kaybı olmak üzere ... TL olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketine başvurduklarını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava sonuçlanıncaya kadar ... plakalı araca ihtiyati tedbir konulmasını talep ederek, ... TL değer kaybı ve tazminatın ödenmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı 05/06/2021 - 2022 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusur ile sınırlı olduğunu, herhangi bir kusur oranı belirlenmeden müvekkil şirket tarafından davacı yana ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, ... plakalı aracın daha önce hasara uğradığını, bir aracın birden fazla kez değer kaybına uğramayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerektiğini, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartlarının ekleri kısmında değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, davacının fahiş maddi hasar taleplerinin reddi gerektiğini, hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulması halinde müvekkili şirket için yansıtma fatura düzenlenmiş olmadığından KDV tutarına ilişkin sorumluluklarının bulunmadığını, belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ...'ya usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamış, ön inceleme duruşmasında, davayı kabul etmediğini, kaza sonrasında olay yerinden kaçmadığını, arabasının büyük olduğu için trafiği rahatlatmak adına 300 metre ileride bulunan dükkanın önüne çekmek için kaza mahallinden ayrıldığını ve beklemeye başladığını, 15 dakika sonra kaza mahalline gittiğinde polislerin kaza yerinde olduğunu gördüğünü, sonrasında Kepez Emniyet Müdürlüğüne gidip ifade verdiğini, alkol testlerinin de yapıldığı ve kaza yerinden kaçmasının söz konusu olmadığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle haksız fiile dayalı araç değer kaybı ve hasar bedeli istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği sigorta şirketi hasar dosyası, araç tescil ve kazaya ilişkin emniyet kayıtları ile Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu 29/11/2022 tarihli raporunda sonuç olarak; "sürücü ...'in kusursuz olduğu, davalı sürücü ...'nun %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce dosyamızın tekrar ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek ... plakalı araç üzerinde değer kaybının ve hasarın bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, Ankara Adli Tıp Kurumu 05/05/2023 tarihli raporunda sonuç olarak; "dava konusu ... plakalı araçta mevcut kaza sonrası ... TL'lik hasar olduğu ve bahsi geçen kaza sonrası araçta 4.000,00 TL değer kaybı olacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan rapor ile Antalya ... ASHM'nin ... D.İş sayılı dosyasının içeriğindeki rapor ve hesaplamalar arasında farklılık ve çelişki bulunduğundan, mahkememizce çelişkilerin giderilmesi için dosyamız bir makine mühendisi, bir eksper bilirkişisi ve bir oto galerici bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 14.12.2023 tarihli raporda özetle; "davaya konu olan ... plakalı otomobilin ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının onarılma bedelinin kaza tarihi itibariyle KDV dahil ... TL olduğu, inceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin 130.000,00 TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin 126.000,00 TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde 4.000,00 TL değer kaybı oluşacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte ... plakalı araçta değer kaybının, hasarın bulunup bulunmadığı, varsa değer kaybı ve hasar bedelinin tespitine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur ve hasar raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi hasarlı trafik kazasının, davalı ...'nun tamamen kusurlu ve trafik kurallarına aykırı hakereti nedeniyle oluştuğu, benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır. Öte yandan ATK bilirkişi raporu ile Değişik iş dosyası arasında çelişkili tespitler bulunduğundan 14.12.2023 tarihli bilirkişi alınmış, ve son alına bilirkişi raporu ATK rapor ile de aynı doğrultuda olup, hükme esas alınmıştır.
Zarar yönünden;
Hasar yönünden mahkememizce hükme esas alınan 14.12.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle meydana gelen ve ...ve ... tarafından düzenlenmiş 28/07/2021 tarihli tutanaktaki bagaj döşemesi ile ilgili işlemler hariç yapılan işlemlerin uygun olduğu, parça değerlerinin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerinde olduğu işçilikler ile ilgili yeniden değerlendirme yapılarak meydana gelen hasarın ... TL olduğu anlaşılmakla; maddi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yine, Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan 14.12.2023 tarihli bilirkişi raporunda değer kaybı 4.000,00-TL olarak belirlenmiş olmakla davacının değer kaybı talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce başvuruda bulunulmuş, sigorta şirketinin ... tarihinde başvuruya red cevabı verdiği görülmekle ... tarihinde temerrüde düştükleri kabul edilmiştir.
Buna göre, açılan kısmi dava için de, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince; Davacının dava dilekçesinde "yasal faiz" talep ettiği anlaşılmakla; davalı ... yönünden kaza tarihinden davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren faiz başlangıcının belirlenmesi gerekmiş, davanın kısmen kabulüne; dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, hasar bedeli olarak ... TL, değer kaybı bedeli olarak ...-TL olmak üzere ...-TL maddi tazminatın davalı ... ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında ...-TL ile ilk dava masrafı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12.236,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.644,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Sigorta şirketine verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.282,81-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve HukukUyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 277,19-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilleri Av. ... ile Av. ...'ın yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.16/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza